ماده ۴۰۱ قانون مدنی: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
Javad Gaeini (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ماده ۴۰۱ قانون مدنی''': اگر برای [[خیار شرط]]، مدت معین نشده باشد هم شرط خیار و هم [[بیع]] [[بطلان عقد|باطل]] است. | '''ماده ۴۰۱ قانون مدنی''': اگر برای [[خیار شرط]]، مدت معین نشده باشد هم [[شرط]] [[خیار]] و هم [[بیع]] [[بطلان عقد|باطل]] است. | ||
* {{زیتونی|[[ماده ۴۰۰ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۴۰۰ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}} | ||
* {{زیتونی|[[ماده ۴۰۲ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۴۰۲ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}} | ||
== مواد مرتبط == | |||
* [[ماده ۳۹۹ قانون مدنی]] | |||
* [[ماده ۴۰۰ قانون مدنی]] | |||
== توضیح واژگان == | |||
* «بیع»، یعنی تبادل [[مال|مالی]] در مقابل مال دیگر.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=فرهنگ فقه (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=مؤسسه دایرةالمعارف فقه اسلامی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3363988|صفحه=|نام۱=آیت اله سیدمحمود|نام خانوادگی۱=هاشمی شاهرودی|چاپ=2}}</ref> | |||
* «باطل» در '''ماده ۴۰۱ قانون مدنی'''، به معنای ماهیت یا اثر حقوقی تشکیل نشده و وجود نیافته میباشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دایره المعارف حقوق مدنی و تجارت (جلد اول) (حقوق تعهدات عقود و ایقاعات)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656900|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=1}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=رسیدگی به دعوی اعلام بطلان و فسخ معامله اموال منقول|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=قضا|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656904|صفحه=|نام۱=معاونت آموزش قوه قضائیه|نام خانوادگی۱=|چاپ=1}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=بیمه از دیدگاه شریعت اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=کردستان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656908|صفحه=|نام۱=سالم|نام خانوادگی۱=افسری|چاپ=1}}</ref> | |||
* «شرط»، به معنای التزام و [[تعهد|تعهدی]] است که ضمن [[عقود معین|عقد معین]] و در کنار [[تعهد اصلی]] به وجود میآید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ماهیت و وضعیت شروط مندرج در نکاح نامه|ترجمه=|جلد=|سال=1376|ناشر=دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1591500|صفحه=|نام۱=مسعود|نام خانوادگی۱=فقیه ایمانی|چاپ=}}</ref> | |||
* «خیار»، یعنی [[حق]] [[فسخ]] [[عقد]] و عدول از آن.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد سوم) (قراردادها و تعهدات) (به انضمام مجموعه مقالات حقوقی)|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=خرسندی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4860320|صفحه=|نام۱=مراد|نام خانوادگی۱=مقصودی|چاپ=1}}</ref> | |||
== فلسفه و مبانی نظری ماده == | == فلسفه و مبانی نظری ماده == | ||
دلیل وضع | دلیل وضع '''ماده ۴۰۱ قانون مدنی'''، جلوگیری از [[غرر|غرری]] است که در خیار شرط بدون مدت، مشهود است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد پنجم) (قواعد عمومی قراردادها، انحلال قرارداد، خیارات)|ترجمه=|جلد=|سال=1376|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2919520|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=2}}</ref> هر چند مجهول بودن مدت خیار شرط، لطمه ای به معلوم بودن موضوع قرارداد وارد نمیسازد؛ اما موجب مبهم شدن قلمرو پایبندی به مفاد آن میگردد، چرا که [[مشروط علیه|مشروطٌ علیه]] نمیداند که تا چه حدی، باید به التزام طرف مقابل به مفاد قرارداد، اعتماد نماید، در چنین شرایطی، همه چیز به سود صاحب خیار بوده و هرگاه خود را در معرض [[زیان]] یا سود کمتر ببیند؛ میتواند عقد را فسخ کند، ابهام و غرر این گونه [[معامله|معاملات]]، بالا بوده و از ارزش [[مورد معامله]] کم نموده و باعث محدود شدن اختیار مشروطٌ علیه در [[تصرف]] نسبت به [[مال|اموال]] خود میگردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد پنجم) (قواعد عمومی قراردادها، انحلال قرارداد، خیارات)|ترجمه=|جلد=|سال=1376|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2919524|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=2}}</ref> | ||
== نکات | == نکات تفسیری دکترین ماده ۴۰۱ قانون مدنی == | ||
مجهول بودن خیار شرط، سبب بیاعتباری عقد و | مجهول بودن خیار شرط، سبب بیاعتباری عقد و شرط میگردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مدنی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4702848|صفحه=|نام۱=سیدعلی|نام خانوادگی۱=حائری شاه باغ|چاپ=3}}</ref> شرط نیز همانند عقد اصلی، نوعی معامله بوده که موضوع آن خیار است؛ لذا معلوم نبودن مدت خیار، به دلیل فقدان یکی از [[شرایط صحت معامله|شرایط اساسی صحت قراردادها]]، باعث [[بطلان]] شرط خیار میگردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=نظریه عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=مرکز نشر علوم اسلامی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1539468|صفحه=|نام۱=سیدمصطفی|نام خانوادگی۱=محقق داماد|چاپ=1}}</ref> | ||
لازم | لازم است ذکر شود در [[عقد معاوضه ای|عقود مبتنی بر معاوضه]] که در آنها تعادل [[عوض|عوضین]] [[شرطیت|شرط]] نیست، نظیر [[صلح محاباتی]]، یا [[بیمه عمر]]، به نظر میرسد که شرط خیار دائمی صحیح باشد؛ زیرا در این قبیل قراردادها، [[علم تفصیلی]] به عوضین شرط نبوده و به دلالت [[اصل حاکمیت اراده]]، چنین شرطی [[شرط خلاف مقتضای ذات عقد|خلاف مقتضای ذات عقد]] نیست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد دوم) (قواعد عمومی قراردادها)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=235580|صفحه=|نام۱=سیدحسین|نام خانوادگی۱=صفایی|چاپ=9}}</ref> | ||
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۴۰۱ قانون مدنی == | |||
{{هوش مصنوعی (ماده)}} | |||
# مدت زمان برای خیار شرط باید مشخص باشد. | |||
# نبود مدت زمان معین برای خیار شرط، سبب باطل شدن خود شرط خیار میشود. | |||
# بیع یا معاملهای که به خیار شرط بدون مدت متصل باشد، باطل است. | |||
# اثربخشی و اعتبار خیار شرط وابسته به تعیین مدت است. | |||
== مطالعات فقهی == | == مطالعات فقهی == | ||
=== سوابق فقهی === | |||
* در صورت عدم تعیین مدت برای خیار شرط، خیار مزبور، سه روز اعتبار دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح و ترجمه متون فقه بیع و خیارات|ترجمه=|جلد=|سال=1380|ناشر=کشاورز|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4717600|صفحه=|نام۱=روشنعلی|نام خانوادگی۱=شکاری|چاپ=1}}</ref> | |||
در صورت عدم تعیین مدت برای خیار شرط، خیار مزبور، سه روز اعتبار دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح و ترجمه متون فقه بیع و خیارات|ترجمه=|جلد=|سال=1380|ناشر=کشاورز|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4717600|صفحه=|نام۱=روشنعلی|نام خانوادگی۱=شکاری|چاپ=1}}</ref> | |||
== رویههای قضایی == | == رویههای قضایی == | ||
* به موجب [[دادنامه]] شماره ۱۴۱ مورخه | * به موجب [[دادنامه]] شماره ۱۴۱ مورخه ۱۳۷۲/۳/۲۵ شعبه ۲۵ [[دیوان عالی کشور]]، حکم بطلان عقد و شرط، به دلیل مجهول بودن مدت خیار را باید ناظر به عقودی نظیر بیع دانسته و تسری آن را به سایر قراردادها نپذیرفت.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آرای دیوانعالی کشور در امور حقوقی (جلد دوم) (بیع، اجاره، شرکت، ودیعه، وکالت، صلح، رهن، هبه و اخذ به شفعه)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=بازگیر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1294996|صفحه=|نام۱=یداله|نام خانوادگی۱=بازگیر|چاپ=2}}</ref> | ||
* [[رای دادگاه درباره اثر خیارشرط مندرج در قرارداد مشارکت مدنی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۰۰۰۰۳۳)]] | |||
* [[رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره فروش سرقفلی بدون تنظیم قرارداد اجاره]] | |||
* [[رای دادگاه درباره وضعیت حقوقی خیار شرط بدون مدت (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۷۰۴۰۱۴۸۹)]] | |||
* [[رای دادگاه درباره نوع خیار به جهت عدم تادیه اقساط ثمن و تعیین انقضای مدت خیار شرط در تعهدات موجل (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۲۱۳۰۷۰۰۳۹۶)]] | |||
* [[رای دادگاه درباره شرط ابطال سند موضوع ماده ۱۴۸ قانون ثبت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۰۱۰۰۷۸۸)]] | |||
* [[رای دادگاه درباره دعوایِ بطلانِ قرارداد به علتِ عدمِ تعیین مدت برای خیار شرط (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۴۴۰۰۵۶۰)]] | |||
* [[رای دادگاه درباره داوری عرف در تعیین مدت خیار شرط (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۷۰۰۷۲۵)]] | |||
* [[نظریه شماره ۷/۹۸/۹۲۱ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۱۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]] | |||
* [[نظریه شماره 2881/95/7 مورخ 1395/11/12 اداره کل حقوقی قوه قضاییه|نظریه شماره ۲۸۸۱/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۱۱/۱۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]] | |||
* [[رای دادگاه درباره اثر خیارشرط مندرج در قرارداد مشارکت مدنی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۰۰۰۰۳۳)|رای دادگاه درباره اثر خیار شرط مندرج در قرارداد مشارکت مدنی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۰۰۰۰۳۳)]] | |||
== مصادیق و نمونهها == | == مصادیق و نمونهها == | ||
تعیین مدت شرط تا آخر هفته، موجب بطلان عقد و شرط | |||
* تعیین مدت شرط تا آخر هفته، موجب بطلان عقد و شرط میگردد زیرا در چنین فرضی، مدت شرط معلوم و معین نبوده و مردد بین پنجشنبه و جمعه خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=فقه مدنی (عقود تملیکی- بیع- اجاره)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2025460|صفحه=|نام۱=احمد|نام خانوادگی۱=باقری|چاپ=1}}</ref> | |||
== مقالات مرتبط == | == مقالات مرتبط == | ||
* [[شرط خیار به مدت حیات در حقوق ایران و فقه امامیه]] | |||
* [[حدود تأثیر اصل صحت قراردادها بر تفسیر شرط خیار بدون مدت با تأکید بر رویه قضایی]] | |||
* [[مفهوم شرط فاسخ از منظر فقه اسلام، حقوق فرانسه و حقوق ایران]] | * [[مفهوم شرط فاسخ از منظر فقه اسلام، حقوق فرانسه و حقوق ایران]] | ||
* [[تمایز بنیادین خیار شرط نامحدود با نهاد های مشابه با تحلیل رویه قضایی]] | * [[تمایز بنیادین خیار شرط نامحدود با نهاد های مشابه با تحلیل رویه قضایی|تمایز بنیادین خیار شرط نامحدود با نهادهای مشابه با تحلیل رویه قضایی]] | ||
* [[مفهوم، ساختار و اعتبار قرارداد آتی دائمی در بازار رمزارزها]] | |||
* [[بررسی شروط تحمیلی ناظر به استفاده از سامانههای الکترونیکی؛ مطالعهای تطبیقی در کامنلا و حقوق ایران]] | |||
* [[تفسیر قوانین مقتبس؛ کاربستها و رویکردها]] | |||
* [[مبانی و ماهیت خاتمه قرارداد به مصلحت کارفرما در قراردادهای سرمایهگذاری بینالمللی (مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا و حقوق ایران)|مبانی و ماهیت خاتمه قرارداد به مصلحت کارفرما در قراردادهای سرمایهگذاری بینالمللی (مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا و حقوق ایران)]] | |||
* [[بازپژوهی فقهی و حقوقی خیار شرط مادام العمر]] | |||
* [[تداخل اسباب و مسبّبات در علم اصول و حقوق موضوعه]] | |||
* [[شرط وجه عدم التزام به قرارداد]] | |||
* [[بازنگری در مفاد قرارداد]] | |||
* [[وضعیّت حقوقی عقد معلّق با تعهّد به ایجاد معلّقٌ علیه]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۳۷: | خط ۷۸: | ||
[[رده:خیارات]] | [[رده:خیارات]] | ||
[[رده:خیار شرط]] | [[رده:خیار شرط]] | ||
{{ترتیبپیشفرض:ماده ۲۰۱۰}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۹
ماده ۴۰۱ قانون مدنی: اگر برای خیار شرط، مدت معین نشده باشد هم شرط خیار و هم بیع باطل است.
مواد مرتبط
توضیح واژگان
- «بیع»، یعنی تبادل مالی در مقابل مال دیگر.[۱]
- «باطل» در ماده ۴۰۱ قانون مدنی، به معنای ماهیت یا اثر حقوقی تشکیل نشده و وجود نیافته میباشد.[۲][۳][۴]
- «شرط»، به معنای التزام و تعهدی است که ضمن عقد معین و در کنار تعهد اصلی به وجود میآید.[۵]
- «خیار»، یعنی حق فسخ عقد و عدول از آن.[۶]
فلسفه و مبانی نظری ماده
دلیل وضع ماده ۴۰۱ قانون مدنی، جلوگیری از غرری است که در خیار شرط بدون مدت، مشهود است.[۷] هر چند مجهول بودن مدت خیار شرط، لطمه ای به معلوم بودن موضوع قرارداد وارد نمیسازد؛ اما موجب مبهم شدن قلمرو پایبندی به مفاد آن میگردد، چرا که مشروطٌ علیه نمیداند که تا چه حدی، باید به التزام طرف مقابل به مفاد قرارداد، اعتماد نماید، در چنین شرایطی، همه چیز به سود صاحب خیار بوده و هرگاه خود را در معرض زیان یا سود کمتر ببیند؛ میتواند عقد را فسخ کند، ابهام و غرر این گونه معاملات، بالا بوده و از ارزش مورد معامله کم نموده و باعث محدود شدن اختیار مشروطٌ علیه در تصرف نسبت به اموال خود میگردد.[۸]
نکات تفسیری دکترین ماده ۴۰۱ قانون مدنی
مجهول بودن خیار شرط، سبب بیاعتباری عقد و شرط میگردد.[۹] شرط نیز همانند عقد اصلی، نوعی معامله بوده که موضوع آن خیار است؛ لذا معلوم نبودن مدت خیار، به دلیل فقدان یکی از شرایط اساسی صحت قراردادها، باعث بطلان شرط خیار میگردد.[۱۰]
لازم است ذکر شود در عقود مبتنی بر معاوضه که در آنها تعادل عوضین شرط نیست، نظیر صلح محاباتی، یا بیمه عمر، به نظر میرسد که شرط خیار دائمی صحیح باشد؛ زیرا در این قبیل قراردادها، علم تفصیلی به عوضین شرط نبوده و به دلالت اصل حاکمیت اراده، چنین شرطی خلاف مقتضای ذات عقد نیست.[۱۱]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۴۰۱ قانون مدنی
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- مدت زمان برای خیار شرط باید مشخص باشد.
- نبود مدت زمان معین برای خیار شرط، سبب باطل شدن خود شرط خیار میشود.
- بیع یا معاملهای که به خیار شرط بدون مدت متصل باشد، باطل است.
- اثربخشی و اعتبار خیار شرط وابسته به تعیین مدت است.
مطالعات فقهی
سوابق فقهی
- در صورت عدم تعیین مدت برای خیار شرط، خیار مزبور، سه روز اعتبار دارد.[۱۲]
رویههای قضایی
- به موجب دادنامه شماره ۱۴۱ مورخه ۱۳۷۲/۳/۲۵ شعبه ۲۵ دیوان عالی کشور، حکم بطلان عقد و شرط، به دلیل مجهول بودن مدت خیار را باید ناظر به عقودی نظیر بیع دانسته و تسری آن را به سایر قراردادها نپذیرفت.[۱۳]
- رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره فروش سرقفلی بدون تنظیم قرارداد اجاره
- رای دادگاه درباره وضعیت حقوقی خیار شرط بدون مدت (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۷۰۴۰۱۴۸۹)
- رای دادگاه درباره نوع خیار به جهت عدم تادیه اقساط ثمن و تعیین انقضای مدت خیار شرط در تعهدات موجل (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۲۱۳۰۷۰۰۳۹۶)
- رای دادگاه درباره شرط ابطال سند موضوع ماده ۱۴۸ قانون ثبت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۰۱۰۰۷۸۸)
- رای دادگاه درباره دعوایِ بطلانِ قرارداد به علتِ عدمِ تعیین مدت برای خیار شرط (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۴۴۰۰۵۶۰)
- رای دادگاه درباره داوری عرف در تعیین مدت خیار شرط (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۷۰۰۷۲۵)
- نظریه شماره ۷/۹۸/۹۲۱ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۱۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره ۲۸۸۱/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۱۱/۱۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- رای دادگاه درباره اثر خیار شرط مندرج در قرارداد مشارکت مدنی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۰۰۰۰۳۳)
مصادیق و نمونهها
- تعیین مدت شرط تا آخر هفته، موجب بطلان عقد و شرط میگردد زیرا در چنین فرضی، مدت شرط معلوم و معین نبوده و مردد بین پنجشنبه و جمعه خواهد بود.[۱۴]
مقالات مرتبط
- شرط خیار به مدت حیات در حقوق ایران و فقه امامیه
- حدود تأثیر اصل صحت قراردادها بر تفسیر شرط خیار بدون مدت با تأکید بر رویه قضایی
- مفهوم شرط فاسخ از منظر فقه اسلام، حقوق فرانسه و حقوق ایران
- تمایز بنیادین خیار شرط نامحدود با نهادهای مشابه با تحلیل رویه قضایی
- مفهوم، ساختار و اعتبار قرارداد آتی دائمی در بازار رمزارزها
- بررسی شروط تحمیلی ناظر به استفاده از سامانههای الکترونیکی؛ مطالعهای تطبیقی در کامنلا و حقوق ایران
- تفسیر قوانین مقتبس؛ کاربستها و رویکردها
- مبانی و ماهیت خاتمه قرارداد به مصلحت کارفرما در قراردادهای سرمایهگذاری بینالمللی (مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا و حقوق ایران)
- بازپژوهی فقهی و حقوقی خیار شرط مادام العمر
- تداخل اسباب و مسبّبات در علم اصول و حقوق موضوعه
- شرط وجه عدم التزام به قرارداد
- بازنگری در مفاد قرارداد
- وضعیّت حقوقی عقد معلّق با تعهّد به ایجاد معلّقٌ علیه
منابع
- ↑ آیت اله سیدمحمود هاشمی شاهرودی. فرهنگ فقه (جلد دوم). چاپ 2. مؤسسه دایرةالمعارف فقه اسلامی، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3363988
- ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. دایره المعارف حقوق مدنی و تجارت (جلد اول) (حقوق تعهدات عقود و ایقاعات). چاپ 1. گنج دانش، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656900
- ↑ رسیدگی به دعوی اعلام بطلان و فسخ معامله اموال منقول. چاپ 1. قضا، 1386. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656904
- ↑ سالم افسری. بیمه از دیدگاه شریعت اسلامی. چاپ 1. کردستان، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656908
- ↑ مسعود فقیه ایمانی. ماهیت و وضعیت شروط مندرج در نکاح نامه. دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان، 1376. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1591500
- ↑ مراد مقصودی. حقوق مدنی (جلد سوم) (قراردادها و تعهدات) (به انضمام مجموعه مقالات حقوقی). چاپ 1. خرسندی، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4860320
- ↑ ناصر کاتوزیان. حقوق مدنی (جلد پنجم) (قواعد عمومی قراردادها، انحلال قرارداد، خیارات). چاپ 2. شرکت سهامی انتشار، 1376. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2919520
- ↑ ناصر کاتوزیان. حقوق مدنی (جلد پنجم) (قواعد عمومی قراردادها، انحلال قرارداد، خیارات). چاپ 2. شرکت سهامی انتشار، 1376. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2919524
- ↑ سیدعلی حائری شاه باغ. شرح قانون مدنی (جلد اول). چاپ 3. گنج دانش، 1386. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4702848
- ↑ سیدمصطفی محقق داماد. نظریه عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی. چاپ 1. مرکز نشر علوم اسلامی، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1539468
- ↑ سیدحسین صفایی. دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد دوم) (قواعد عمومی قراردادها). چاپ 9. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 235580
- ↑ روشنعلی شکاری. شرح و ترجمه متون فقه بیع و خیارات. چاپ 1. کشاورز، 1380. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4717600
- ↑ یداله بازگیر. آرای دیوانعالی کشور در امور حقوقی (جلد دوم) (بیع، اجاره، شرکت، ودیعه، وکالت، صلح، رهن، هبه و اخذ به شفعه). چاپ 2. بازگیر، 1382. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1294996
- ↑ احمد باقری. فقه مدنی (عقود تملیکی- بیع- اجاره). چاپ 1. سمت، 1384. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2025460