ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس به حضرت امام خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی رضوان ا… علیه و مقام معظم رهبری به نحوی از انحاء اهانت نماید به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.
مواد مرتبط
توضیح واژگان
- جمهوری اسلامی: جمهوری اسلامی، مبتنی بر دو رکن اصولی است، از سویی جمهوریت که مفهومی مدرن و بیشتر حاصل حقوق عمومی مصطلح برآمده از نظام لیبرالی غرب است و از سوی دیگر اسلامیت که البته با تفسیر شیعی خاص یعنی «ولایت مطلقه فقیه»، حاصل نگاه دینی و سنتی به حکومت است.[۱]
- اهانت: به معنای گفتار، فعل یا ترک فعل است که با توجه به شخصیت و موقعیت اجتماعی طرفین و با در نظر گرفتن عرف و عادت و زمان و مکان و همچنین سایر اوضاع و احوال، موجب تحقیر و خوار شمردن شخصی شود.[۲]
- حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات اوست، آن گونه که خودش میخواهد.[۳]
پیشینه
توهین به رئیس مملکت در ماده ۸۱ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ قابل مجازات بود، اما در قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲، چنین مقرره ای وضع نشده بود.[۴]
نکات تفسیری دکترین ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
طبق ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، هر کس (اعم از شخص ایرانی یا خارجی)[۵] منحصراً به امام خمینی یا مقام معظم رهبری توهین نماید، به مجازات مزبور محکوم خواهد شد.[۶] در این بین تفاوتی ندارد که توهین با فعل، گفتار، اشاره صریح، از طریق مطبوعات یا به نحو دیگری صورت گیرد.[۷][۸] بحثها و مناقشات اشخاص متخصص، پیرامون صلاحیت یا واجد شرایط بودن رهبری بدون انگیزه مغرضانه، به دلیل فقدان عنصر معنوی، مشمول این ماده قرار نمیگیرد.[۹]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) به جرم اهانت به امام خمینی و مقام معظم رهبری اشاره دارد.
- مجازات جرم اهانت به این مقامات، حبس از شش ماه تا دو سال است.
- اهانت شامل الفاظ و عباراتی است که صریح یا ظاهر باشند.
- انجام حرکاتی که موجب تخفیف و تحقیر اشخاص در نظر عرف جامعه شود، به عنوان اهانت شناخته میشود.
- شرایط زمانی و مکانی و موقعیت اشخاص در تشخیص اهانت مؤثر است.
- عدم ظهور الفاظ به معنای عدم تلقی آن به عنوان توهین است.
- استفاده از الفاظ و عبارات توهینآمیز باید با توجه به عرف و شرایط بررسی شود.
رویه های قضایی
- نظریه شماره 7/1401/1152 مورخ 1401/12/06 اداره کل حقوقی قوه قضاییه در مورد عدم مشمولیت توهین به مقام معظم رهبری و مرحوم امام (ره) در زمره جرایم علیه امنیت
- رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره نگهداری فیلمهای مستهجن بدون قصد تجارت و توزیع
مقالات مرتبط
- نقدی بر جرمانگاری «فعالیت تبلیغی» در پرتو اصل آزادی بیان
- حکمرانی و تنظیمگری پلتفرمهای ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا
- بررسی عوامل و مصادیق تشدید کیفر در قرآن و سنت
- چالش حقوق کیفری ایران با آزادی بیان شهروندان
- نادیدهانگاری بایستههای تقنینی در قوانین کیفری ایران در حوزه جرائم علیه امنیت
- آسیبشناسی دادرسی رسانهای در نظام حقوقی ایران با نگاهی به مطالعات تطبیقی
- راهبردهای حمایتی سازمان مللمتحد، ایران و اسلام در تأمین امنیت بزه-دیدگان و شهود قاچاق انسان
- قانونگذاری و قانونمداری با مطالعهی انتقادیِ حقوق کیفری افغانستان
منابع
- ↑ واعظی, سید مجتبی (1402). "مبانی و مؤلفههای مدرن حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران در پرتو ساختار و رویه موجود". پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب. 10 (1): 265–286. doi:10.22091/csiw.2023.7751.2216. ISSN 2476-4213.
- ↑ محمدرضا یزدانیان. قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح در نظم حقوقی کنونی. چاپ 1. میزان، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2806604
- ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص). چاپ 7. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 357268
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 387352
- ↑ حسین آقایی نیا. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی). چاپ 4. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 533852
- ↑ حسین آقایی نیا. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی). چاپ 4. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 533864
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 433228
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 387340