ماده ۵۳۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۵۳۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس مهر یا تمبر یا علامت ادارات یا شرکتها یا تجارتخانه‌های مذکور در مواد قبل را بدون مجوز بدست آورد و به طریقی که به حقوق و منافع آنها ضرر وارد آورد استعمال کند یا سبب استعمال آن گردد علاوه بر جبران خسارت وارده به دو ماه تا دو سال حبس محکوم خواهد شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۵۲۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

• ماده ۵۲۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۵۲۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

توضیح واژگان

• مُهر: قطعه فلز یا لاستیک یا چوبی است که بر روی آن اسم یا علامتی حک شده و به جای امضا، یا همراه با امضا به کار می‌رود.

• تمبر: منظور از تمبر، تمبرهای پستی، و همچنین تمبر سایر ادارات دولتی است که عموماً برای پرداخت عوارض و هزینه‌های قانونی می‌باشد.
• علامت: نقش، تصویر، عبارت و هر چیزی است که برای تشخیص و معرفی یک امتیاز یا محصول به کار می رود.
• حق: امتیازی است که قانون برای افراد به رسمیت می‌شناسد.
• منفعت: مالی است که اگر چه استقلال نداشته و به تدریج از مال دیگری حاصل می‌شود، اما موجود است.
• ضرر: یعنی در اموال شخص نقصی ایجاد شود یا اینکه منافع مسلم او از دست برود یا سلامت جسمی و روحی یا حیثیت وی یا به‌طور کلی سرمایه‌های مادی و معنوی وی خدشه‌دار شود.
• سبب: چیزی است که در صورت فقدان مانع بر سر راه آن، باعث به وجود آمدن چیز دیگری می‌گردد.

• جبران خسارت: به معنای آن است که وارد کننده زیان یا شخص دیگری، وضعیت متضرر را بهبود بخشیده و به وضعیت قبل از ورود زیان نزدیک کند.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.

نکات تفسیری دکترین ماده ۵۳۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

در ماده ۵۳۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، استفاده غیرمجاز از مهر، علامت یا تمبر ادارات، شرکت‌ها و تجارتخانه‌ها، مورد جرم انگاری قرار گرفته‌ است. گفتنی است که موضوع این ماده، جعل نیست ولی به دلیل ارتباط موضوعی که با جرم جعل دارد، در این بخش ذکر شده‌ است. استفاده مرتکب جرم از موارد مذکور، به تصریح ماده می‌تواند به مباشرت یا تسبیب باشد، استفاده تسبیبی به این معناست که مثلاً مهر را در اختیار دیگری قرار دهد تا از آن استفاده کند. همچنین دسترسی شخص به مهر، باید به نحو غیرمجاز باشد، اعم از اینکه از ابتدا این دسترسی غیرقانونی بوده (مانند سرقت) یا با انقضای مدت و عزل شخص از سمتش ادامه دسترسی غیرمجاز شود، بنابراین اگر یکی از کارمندان مؤسسه که مهر را در اختیار دارد، از آن به ضرر مؤسسه استفاده کند، مشمول ماده قرار نمی‌گیرد. شرط دیگر تحقق این جرم، ورود ضرر به حقوق و منافع ادارات مذکور است، این ضرر می‌تواند مادی یا معنوی باشد، البته برخی بیان داشتند که ضرر مذکور در ماده فوق، لزوماً باید مادی باشد و منصرف از زیان معنوی است.

گفتنی است به نظر می‌رسد که منظور قانونگذار از عبارت «مواد قبل» در ماده ۵۳۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، علاوه بر ماده ۵۲۸ و ۵۲۹، شامل بند ۲ ماده ۵۲۵ نیز می‌شود.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۳۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. ارتکاب جرم بدون مجوز قانونی صورت می‌گیرد.
2. استفاده غیرمجاز از مهر، تمبر یا علامت ادارات و شرکت‌ها منجر به جرم است.
3. به‌کارگیری غیرمجاز به نحوی که به حقوق و منافع آسیب زند، عنصر اساسی جرم است.
4. جبران خسارت وارده به عنوان بخشی از مجازات تعیین شده‌ است.
5. مجازات حبس برای مرتکب جرم بین دو ماه تا دو سال است.

رویه‌های قضایی

• نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۲۰۲۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره جعل در بکارگیری مهر دیگری

مقالات مرتبط

• جرم نقض حقوق ناشی از ثبت علائم تجاری در حقوق ایران با نگاهی به موافقت نامه تریپس