ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰): هر کس در اسناد یا نوشتههای غیررسمی جعل یا تزویر کند یا با علم به جعل و تزویر آنها را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از سه ماه تا یک سال یا به ۸۲/۵۰۰/۰۰۰ تا ۳۳۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.
مواد مرتبط
آیین نامه، بخشنامه و دستورالعمل های مرتبط
توضیح واژگان
- سند: نوشتهای است که در مقام دعوی یا دفاع، قابل استناد باشد که به دو نوع سند عادی و رسمی تقسیم میشود.[۱]
- نوشته: به معنای عبارتهای خطی، علامت و رموزی هستند که نشان از اراده ای دارند.[۲]
- جعل: جرمی است که در آن، شخصی به قصد تحریف واقعیت، تغییراتی را در نوشتهای ایجاد میکند که قابلیت اضرار به غیر دارد.[۳]
- تزویر: مترادف جعل است و در فقه به جای جعل، از عبارت تزویر نیز استفاده می شود.[۴]
- علم: به معنای اطمینان اجمالی یا تفصیلی از وقوع امری می باشد.[۵]
- جبران خسارت: یعنی وارد کننده زیان یا شخص دیگری، وضعیت متضرر را بهبود بخشیده و به وضعیت قبل از ورود زیان نزدیک کند.[۶]
- حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش میخواهد، است.[۷]
- جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را جزای نقدی گویند.[۸]
پیشینه
- ماده ۱۰۶ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ در این خصوص، مقرر می داشت: «هر کس به یکی از طرق مذکوره در اسناد یا نوشتجات غیر رسمی جعل یا تزویر کند به حبس مجرد از دو تا ده سال محکوم خواهد شد– و هر کس خطوط یا اسناد مذکوره در این ماده را با علم به تزویر مورد استفاده قرار دهد مجازات او حبس مجرد از دو تا پنج سال خواهد بود.»[۹]
- لازم است ذکر شود نرخ جریمه مذکور در ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) بر اساس تصویب نامه مصوب جلسه ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ هیئت وزیران در خصوص «اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف» اصلاح گردید. سابقاً جزای نقدی مندرج در این ماده، سه تا دوازده میلیون ریال بود.[۱۰]
نکات تفسیری دکترین ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، مربوط به جعل در اسناد غیررسمی است، مرتکب این جرم میتواند اعم از کارمند یا غیر کارمند باشد.[۱۱]
گفتنی است نوشته، معنایی عام تر از سند دارد، هر چند معنای لغوی این واژه، شامل نوشتههای فاقد ارزش استناد نیز میشود، اما به نظر میرسد برای تحقق جرم جعل، لزوماً نوشته باید دارای قابلیت استناد باشد.[۱۲]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- جرم جعل و تزویر در اسناد یا نوشتههای غیررسمی مشمول مجازات است.
- استفاده از اسناد جعلی با علم به جعل و تزویر نیز جرم محسوب میشود.
- مرتکب علاوه بر جبران خسارت ملزم به تحمل حبس از سه ماه تا یک سال میشود.
- امکان جایگزینی حبس با جزای نقدی وجود دارد.
- مبلغ جزای نقدی بین ۸۲/۵۰۰/۰۰۰ تا ۳۳۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال تعیین شدهاست.
مصادیق و نمونه ها
- در صورتی که جعل در نوشتههایی باشد که فقط علیه خود فرد سندیت دارد، این جرم محقق نمیشود.[۱۳]
رویههای قضایی
- دیوان عالی کشور در رای شماره ۱۰۵۳۸/۵۲ مورخ ۱۳۱۷/۱/۱۱ بیان داشته: «اگر شخصی برای گرفتار کردن دیگری، نوشتهای به نام او بنویسد، جعل و استفاده از سند مجعول محسوب میشود.»[۱۴]
- نظریه شماره ۷/۱۴۰۲/۳۲۰ مورخ ۱۴۰۲/۰۷/۰۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره درج تاریخ تنظیم سند به صورت غیر واقعی
- نظریه شماره ۷/۱۴۰۲/۴۷۳ مورخ ۱۴۰۲/۱۲/۲۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره قراردادهای وامهای بانکی
- نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۲۰۲۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره جعل در به کارگیری مهر دیگری
- نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۹۲۰ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۰۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم ارائه سند مورد ادعای جعل
- نظریه شماره ۷/۹۹/۱۴۵۰ مورخ ۱۳۹۹/۱۰/۲۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تنظیم مبایعه نامه عادی به تاریخ غیر واقعی
- رای دادگاه درباره تبدیل حبس به جزای نقدی در بزه کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۱۱۶۳)
- رای دادگاه درباره ارتکاب جعل به عنوان مقدمه بزه کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۷۹۱)
- رای دادگاه درباره ارائه چک مجعول و سرقتی در ازای ثمن معامله (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۳۴۰۰۶۵۵)
- رای دادگاه درباره ارائه پرینت رنگی چک (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۳۰۱۵۲۵)
- رای دادگاه درباره تعدد مادی محسوب شدن جعل و استفاده از سند مجعول (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۱۷۳۹)
- رای دادگاه درباره تعدد مادی جعل و استفاده از سند مجعول (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۷۰۱۰۰۹۷۹)
- رای دادگاه درباره تعدد جرم در جعل و استفاده از سند مجعول (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۲۴۴)
- رای دادگاه درباره تحصیل مال از طریق جعل و استفاده از سند مجعول (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۷۰۲۰۰۹۶۶)
- رای دادگاه درباره تحصیل مال به دست آمده از جرم (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۵۹۴)
- رای دادگاه درباره تعدد معنوی اخذ گذرنامه غیرقانونی و ارائه اسناد خلاف واقع (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۴۲۰۰۹۲۷)
- رای دادگاه درباره تشدید مجازات در صورت عدم اعتراض دادستان و شاکی (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۲۱۳۰۶۰۰۸۴۵)
- رای دادگاه درباره تدلیس در ازدواج با ادعای مجرد بودن (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۳۸۴)
- رای دادگاه درباره تعدد معنوی جعل با انتقال مال غیر (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۰۹۰۰۰۰۵)
- رای دادگاه درباره تعیین عنوان اتهام در دادگاه (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۱۹۰۱۵۶۸)
- رای دادگاه درباره توسل به وسایل متقلبانه در بزه کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۶۰۳)
- رای دادگاه درباره تعدد مادی در ارتکاب جعل، استفاده از سند مجعول و تحصیل مال از طریق نامشروع (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۷۰۱۰۰۶۳۳)
- رای دادگاه درباره تعدد معنوی تحصیل چک مسروقه با شروع به کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۱۳۳)
- رای دادگاه درباره تحصیل مال از طریق نامشروع با استفاده از سند مجعول (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۲۴۲)
- رای دادگاه درباره تعدد معنوی محسوب شدن جعل، استفاده از سند مجعول و کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۱۲۴۴)
- رای دادگاه درباره ادعای جعل و استفاده از سند مجعول بر اساس کپی سند اصیل (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۶۹۶۰۱۱۳۳)
- رای دادگاه درباره استفاده از سند مجعول در راستای کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۷۰۱۰۱۰۵۳)
- رای دادگاه درباره الحاق و دستکاری در مبایعه نامه عادی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۴۵۳)
- رای دادگاه درباره تبدیل مجازات به استناد ماده ۲۲ قانون مجازات اسلامی علیرغم وجود مقررات خاص در تخفیف مجازات
- رای دادگاه درباره امضای چک از جانب وکیل بدون معرفی وی به عنوان شخص دارنده حق امضا به بانک (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۶۵۹)
- رای دادگاه درباره امتناع از پرداخت بدهی به استناد نوشته مجعول (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۱۱۷)
- رای دادگاه درباره استفاده از ورقه سفید امضاء برخلاف توافق قبلی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۱۵۵۶)
- رای دادگاه درباره استفاده از سند مجعول و غصب عنوان به عنوان مقدمه کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۶۹۶۰۰۴۹۶)
- رای دادگاه درباره استفاده از کارت شناسایی مجعول (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۲۰۰۰۵۱)
- رای دادگاه درباره استفاده از سند مجعول به عنوان مقدمه بزه فروش مال غیر (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۰۶۶)
- رای دادگاه درباره استفاده از سند مجعول به عنوان مقدمه تحصیل مال از طریق نامشروع (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۰۴۰۰۶۲۹)
- رای دادگاه درباره استفاده از سند مجعول به عنوان مقدمه کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۰۴۰۰۹۰۹)
- رای دادگاه درباره استفاده از سند مجعول در راستای کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۱۰۴)
- رای دادگاه درباره استفاده از سند مجعول در انتقال مال غیر (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۵۸۰۰۲۲۰)
- رای دادگاه درباره استفاده از سند مجعول در راستای انتقال مال غیر (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۹۰۰۱۴۲)
- رای دادگاه درباره تأثیر علم و اطلاع شاکی در تحقق بزه جعل (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۰۹۰۱۲۹۴)
- رای دادگاه درباره تأثیر حجر در تحقق بزه سوءاستفاده از ضعف نفس (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۳۰۵)
- رای دادگاه درباره تأثیر اختلاف حساب بین شاکی و متهم در تحقق بزه کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۶۸۵)
- رای دادگاه درباره تأثیر تصرف شاکی در تحقق بزه تصرف عدوانی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۴۲۰۰۷۲۷)
- رای دادگاه درباره انتفای جرم استفاده از سند مجعول با عدم کاربرد آن در مرجع قضایی
- رای دادگاه درباره انتقال خط تلفن با سند جعلی (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۰۱۴۵)
- رای دادگاه درباره تأثیر فوت متهم بر رد مال در بزه انتقال مال غیر (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۵۹۰۰۹۶۹)
- رای دادگاه درباره تشابه اختلاس عادی و اختلاس توأم با جعل (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۲۱۳۱۳۰۰۴۲۱)
- رای دادگاه درباره تعدد معنوی جعل و استفاده از سند مجعول با کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۰۲۰)
- رای دادگاه درباره تعدد معنوی محسوب شدن جعل، استفاده از سند مجعول و کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۱۲۸۵)
- رای دادگاه درباره تحصیل مال از طریق جعل و استفاده از سند مجعول (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۹۹۰۰۱۰۵)
- رای دادگاه درباره تعدد مادی جرم در ارتکاب جعل و کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۳۸۰۰۶۷۵)
- رای دادگاه درباره تأثیر عدم کشف سند مجعول در اتهام جعل (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۷۲۲)
- رای دادگاه درباره برداشت غیرقانونی وجوه از حساب مشتریان بانک (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۰۹۰۸)
- رای دادگاه درباره انتقال مال غیر از طریق استفاده از سند مجعول (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۳۰۰۳۰۵)
- رای دادگاه درباره انتقال مال مشاع به غیر (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۹۸۸)
- رای دادگاه درباره تأثیر رضایت شاکی در رد مال (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۷۰۲۰۱۳۳۸)
- رای دادگاه درباره نحوه اعمال کیفیات مخففه در بزه کلاهبرداری (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۲۲۲)
- رای دادگاه درباره مفهوم ضرر در بزه جعل (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۱۲۸)
- رای دادگاه درباره معدوم کردن چک به دلیل امضائات مجعول ظهر آن (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۹۱۵)
- رای دادگاه درباره معدوم کردن سند تجاری مجعول (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۷۰۴)
- رای دادگاه درباره مرجع صالح رسیدگی به ادعای عذر موجه برای اعتراض خارج از مهلت قانونی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۹۰۰۶۷۵)
- رای دادگاه درباره عدم ملازمه استفاده از سند مجعول با جعل آن توسط استفاده کننده (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۱۳۸۱)
- رای دادگاه درباره شرایط مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۴۰۱۹۲۰)
- رای دادگاه درباره رکن ضرری در تحقق جعل (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۶۰۸)
- رای دادگاه درباره رکن ضرری در بزه جعل (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۳۱۰۰۴۱۵)
- رای دادگاه درباره دستکاری در کپی سند (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۷۶۷)
- رای دادگاه درباره دارا شدن غیرعادلانه (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۹۹۰۰۰۰۲)
- رای دادگاه درباره جعل در کپی اسناد عادی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۵۹۰۰۵۷۸)
- رای دادگاه درباره جبران خسارت ناشی از ارتکاب جعل و استفاده از سند مجعول (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۱۱۵۱)
- رای دادگاه درباره تعیین مجازات برای جرم جعل و استفاده از سند مجعول (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۷۰۲۰۱۲۸۶)
- رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره مشارکت در بزه جعل
- رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره طلاق به دلیل ناباروری زوج
- رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره شرط تحقق بزه استفاده از سند مجعول
- رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره حداکثر جزای نقدی بزه جعل و استفاده از سند مجعول غیر رسمی
- رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره جعل، استفاده از سند مجعول و کلاهبرداری
پایاننامه و رسالههای مرتبط
منابع
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 388476
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 715140
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 715128
- ↑ فهیمه ملک زاده. دانشنامه حقوقی (آیین دادرسی کیفری-مدنی). چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6715052
- ↑ نشریه داخلی کانون وکلای دادگستری مرکز، سال پنجم، شماره 17، خرداد ماه 1375. چاپ رشدیه، 1375. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1319432
- ↑ امیر اعتمادی. قلمرو جبران خسارت به وسیله دولت در جنایات عمدی (مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و انگلستان) (قسمت اول). ماهنامه حقوقی فرهنگی و اجتماعی دادرسی شماره 116 سال 1395، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6655616
- ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
- ↑ علی مهاجری. شرح جامع قانون اجرای احکام مدنی (جلد دوم). چاپ 1. فکرسازان، 1384. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1562584
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6230648
- ↑ معاونت حقوقی ریاست جمهوری، تصویبنامه درخصوص اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف، ۱۴۰۳/۰۴/۰۶
- ↑ ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 432468
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 388832
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد اول) (بخش تعزیرات). چاپ 2. فیض، 1377. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 388820
- ↑ عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 715872