ماده ۵۴۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۵۴۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هرگاه بعض یا کل نوشته ها یا اسناد یا اوراق یا دفاتر یا مطالبی که در دفاتر ثبت و ضبط دولتی مندرج یا در اماکن دولتی محفوظ یا نزد اشخاصی که رسماً مأمور حفظ آنها هستند سپرده شده باشد، ربوده یا تخریب یا برخلاف مقررات معدوم شود دفتردار و مباشر ثبت و ضبط اسناد مذکور و سایر اشخاص که به واسطه اهمال آنها جرم مذکور وقوع یافته‌است، به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۵۴۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۶۷۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۶۸۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۱۱۴ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴

توضیح واژگان

• نوشته: به معنای عبارت‌های خطی، علامت و رموزی هستند که نشان از اراده ای دارند.
• سند: نوشته‌ای است که مثبت حق است و دارای ارزش قضایی می‌باشد و دلیل اثبات یا نفی امری تلقی گردد.
• شخص: موجودی است که دارای حق و تکلیف می‌باشد.
• دولت: مجموعه ای از سازمان هاست که قدرت عمومی را در جامعه ای در دست دارد، خواه بر اساس حاکمیت ملی (دموکراسی) باشد، خواه نه.
• ربودن: به معنای خارج کردن مال از تصرف مالک و به تصرف درآوردن آن، همراه با مکر و تقلب است.
• تخریب: یعنی ایراد خسارت به آنچه که شرع و عرف برای آن ما به ازای اقتصادی در نظر گرفته‌اند.
• جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده‌است جرم محسوب می‌شود.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.

پیشینه

سابقاً در ماده ۱۱۴ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴، این اعمال مورد جرم انگاری قرار گرفته بودند.

نکات تفسیری دکترین ماده ۵۴۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

«معدوم شدن»، به معنای از بین رفتن و نابود شدن است که می‌تواند توسط اشخاص دیگر یا حوادثی اتفاق بیفتد، اما در ماده ۵۴۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، منظور از معدوم شدن، نابودی سند توسط شخص دیگری است. عنصر مادی این جرم، اهمالی است که در نتیجه آن اسناد دولتی ربوده، تخریب یا معدوم می‌شود. به عبارتی شخص دیگری مرتکب سرقت شده‌است، با این حال کارمند به دلیل اهمال در حفاظت از اسناد مذکور، مورد تعقیب قرار می‌گیرد. عنصر روانی این جرم، شامل تقصیر و به نوعی بی احتیاطی و بی‌مبالاتی در ارتکاب جرم است، و چنانچه این افراد به نحو عمدی، مرتکب این اعمال شوند، به عنوان معاون جرم قابل مجازات خواهند بود.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۴۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. ماده ۵۴۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) به جرایم مرتبط با نوشته‌ها، اسناد، اوراق و دفاتر دولتی تمرکز دارد.
2. جرم شامل ربودن، تخریب یا معدوم کردن اسناد و مطالب دولتی است.
3. اسناد می‌توانند در دفاتر ثبت و ضبط دولتی یا اماکن دولتی یا نزد اشخاص مأمور نگهداری باشند.
4. دفتردار یا مباشر ثبت و ضبط اسناد و هر شخصی که به دلیل اهمال موجب وقوع جرم شود، مسئول است.
5. مجازات تعیین شده برای این جرائم، حبس از شش ماه تا دو سال است.
6. اهمال در حفظ و نگهداری اسناد می‌تواند منجر به وقوع جرم شود.
7. مسئولیت بر اساس میزان اهمال‌کاری در حفظ و نگهداری اسناد تعیین می‌شود.

مصادیق و نمونه‌ها

• فردی، سند مالکیت خود را برای اصلاح به مأمور ثبت داده‌است ولی بنا به دلایلی این سند را می‌رباید یا تلف می‌کند، چنین شخصی مشمول ماده قرار نمی‌گیرد.

رویه‌های قضایی

• به موجب نظریه مشورتی به شماره ۷/۲۰۰، مورخ ۱۳۸۲/۱/۱۴، ماده ۵۴۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، ناظر است بر اسناد، اوراق، دفاتر و مطالبی که در دفاتر ثبت و ضبط شده و نزد اشخاصی که مأمور حفاظت از آن‌ها هستند سپرده شده‌است؛ لذا مشمول امانات پستی دیگر نمی‌شود.