ماده ۶۴۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۶۴۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰): اشخاص ذیل به حبس از سه ماه تا یک سال و جزای نقدی از ۸۲/۵۰۰/۰۰۰ ریال تا ۳۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال و تا (۷۴) ضربه شلاق یا به یک یا دو مجازات مذکور محکوم خواهند شد:

1. هر کس نوشته یا طرح، گراور، نقاشی، تصاویر، مطبوعات، اعلانات، علایم، فیلم، نوار سینما یا به‌ طور کلی هر چیز که عفت و اخلاق عمومی را جریحه دار نماید برای تجارت یا توزیع به نمایش و معرض انظار عمومی گذارد یا بسازد یا برای تجارت و توزیع نگاه دارد.
2. هر کس اشیاء مذکور را به منظور اهداف فوق شخصاً یا به وسیله دیگری وارد یا صادر کند یا به نحوی از انحاء متصدی یا واسطه تجارت یا هر قسم معامله دیگر شود یا از کرایه دادن آن‌ها تحصیل مال نماید.
3. هر کس اشیاء فوق را به نحوی از انحاء منتشر نماید یا آنها را به معرض انظار عمومی بگذارد.
4. هر کس برای تشویق به معامله اشیاء مذکور در فوق یا ترویج آن اشیاء به نحوی از انحاء اعلان یا فاعل یکی از اعمال ممنوعه فوق یا محل به دست آوردن آن را معرفی نماید.

تبصره ۱ - مفاد این ماده شامل اشیائی نخواهد بود که با رعایت موازین شرعی و برای مقاصد علمی یا هر مصلحت حلال عقلائی دیگر تهیه یا خرید و فروش و مورد استفاده متعارف علمی قرار می‌گیرد.

تبصره ۲ - اشیای مذکور ضبط و محو آثار می‌گردد و جهت استفاده لازم به دستگاه دولتی ذیربط تحویل خواهد شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۵ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و مجازات فروشندگان لباس‌هایی که استفاده از آنها خلاف شرع است یا عفت عمومی را جریحه دار می‌کند مصوب ۱۳۶۵
• ماده ۳ قانون نحوه حفظ آثار و یاد حضرت امام خمینی«رضوان الله تعالی علیه» مصوب ۱۳۶۹

آیین‌نامه، بخشنامه و دستورالعمل‌های مرتبط

• تصویب‌نامه اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف مصوب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰

توضیح واژگان

• شخص: موجودی است که دارای حق و تکلیف می‌باشد.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.
• جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را «جزای نقدی» گویند.
• مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند.

• گراور: تصویری است که بر روی صفحه‌های فلزی، حکاکی می‌شود و در چاپ به کار می‌رود.
• مطبوعات: مطبوعات در قانون مطبوعات عبارتند از نشریاتی که به طور منظم با نام ثابت و تاریخ و شماره ردیف در زمینه های گوناگون خبری، انتقادی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، کشاورزی، فرهنگی، دینی، علمی، فنی، نظامی، هنری، ورزشی و نظایر اینها منتشر می شوند.
• علامت: منظور از «علامت»، نقش، تصویر، عبارت و هر چیزی است که برای تشخیص و معرفی یک امتیاز یا محصول به کار می رود.
• عفت عمومی: مقصود از عفت عمومی، مجموعه امور جنسی است که ممکن است در یک برهه زمانی، آشکار و عریان بودن آن، برای عموم افراد جامعه آزار دهنده باشد.
• تصدی: یعنی عهده دارشدن یا مبادرت نمودن به کاری.
• معامله: به معنای عقد معوض و مالی است که در آن، دو مال مورد مبادله قرار می گیرند.
• مال: مجموع دارایی‌هایی است که مالیت دارد.
• موازین شرعی: اصول مسلم دین است که در صورت تردید در آن‌ها، نیاز به جذب نظر کارشناس است.
• عرف: کاربرد یا رسمی است که جماعتی آن را لازم الاجرا می‌دانند.
• ضبط: به معنای توقیف مال است که گاه به صورت موقت انجام می شود و گاه دائم.
• دستگاه دولتی: وزارتخانه، موسسه یا شرکتی است که مطابق قوانین و مقررات، اعمال حاکمیت یا تصدی دولت جمهوری اسلامی ایران را در امری بر عهده دارد.

پیشینه

نرخ جریمه مذکور در ماده ۶۴۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) بر اساس تصویبنامه مصوب جلسه ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ هیئت وزیران در خصوص «اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف» اصلاح گردید. سابقاً جزای نقدی مندرج در این ماده، از یک میلیون و پانصد هزار ریال تا شش میلیون ریال بود.

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۴۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

عنصر مادی این جرم، عناوین ذکر شده در ماده، و عنصر معنوی آن، سوءنیت عام و «قصد انتفاع نامشروع» است، به شرط آنکه جرائم مزبور به قصد تجارت صورت بگیرد.

اشیاء ذکر شده در ماده، جنبه تمثیلی دارند و ملاک آن است که عفت و اخلاق عمومی را جریحه دار کنند، اما برای تسری آن به اشیاء دیگر، باید سنخیت میان آنها را احراز کرد، یعنی آن اشیاء نیز از نوع سمعی و بصری و … باشند. منظور از «نوشته» در این ماده، نوشته‌ای است که به تبیین و تشریح و توصیف اعمال زشت و نظایر آن می‌پردازد و باعث تحریک جوانان و افراد دیگر می‌شود. منظور از «در معرض انظار عمومی گذاردن» نیز، در جایی است که برای همگان، قابل رویت باشد.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۴۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. عدم رعایت عفت و اخلاق عمومی در تولید و توزیع اقلامی مانند نوشته‌ها، تصاویر و فیلم‌ها مشمول ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) قرار می‌گیرد.
2. توزیع، نمایش، ساخت یا نگهداری اقلامی که عفت عمومی را جریحه‌دار می‌کند برای تجارت و توزیع جرم است.
3. واردات و صادرات اقلام جریحه‌دار کننده اخلاق عمومی برای اهداف تجاری یا به‌عنوان واسطه تجارت ممنوع است.
4. انتشار یا نمایش عمومی این اقلام به‌هر نحوی مشمول مجازات است.
5. تبلیغ و تشویق به معامله اقلام جریحه‌دار کننده یا معرفی مکان خرید آن‌ها نیز جرم محسوب می‌شود.
6. تبصره اول اشاره دارد که اقلامی که با موازین شرعی و برای مقاصد علمی یا مصلحت‌های عقلائی تهیه می‌شوند، از این ماده مستثنی هستند.
7. تبصره دوم بیان می‌کند که اقلام مذکور ضبط شده و پس از محو آثار، به دستگاه دولتی ذیربط تحویل داده می‌شوند.

رویه‌های قضایی

• نظریه شماره ۷/۸۵۶۳ مورخ ۷۲/۱۲/۱۸: "همراه داشتن نوار کاست یا ویدئو، جرم نیست."
• رای وحدت رویه شماره ۶۴۵ مورخ ۱۳۷۸/۹/۲۳ هیئت عمومی دیوان عالی کشور: طبق ماده ۶۴۰ قانون مجازات اسلامی تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ "نگهداری، طرح، نقاشی، نوار سینما و ویدئو یا به طور کلی هر چیزی که عفت و اخلاق عمومی را جریحه دار کند، در صورتی که به منظور توزیع و تجارت باشد جرم محسوب می‌شود. بنابراین صرف نگهداری آن وسایل، در حالتی که تعداد آنها معد برای توزیع و تجارت نباشد، از شمول ماده مذکور خارج و فاقد جنبه جزایی است.
• رای دادگاه درباره تعلیق مجازات در جرایم علیه عفت عمومی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۳۶۰۰۱۱۱)
• رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره نگهداری فیلم‌های مستهجن بدون قصد تجارت و توزیع

مقالات مرتبط

• حکمرانی و تنظیمگری پلتفرم‌های ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا
• حمایت کیفری از کودکان در مقابل سوءاستفاده در فضای مجازی در قوانین ایران و انگلیس و اسناد بین‌المللی
• جایگاه مفهوم وصف در فقه امامیه و حقوقِ مدنی ایران
• بررسی حقوقی جرم شناسی هرزه نگاری جنسی کودکان
• انواع مسؤولیت در جرایم مطبوعاتی با نگاه به تعدادی از دعاوی مطبوعاتی
• تأملی در موارد شمول صلاحیت رسیدگی دادسرا در جرایم منافی عفت؛ با تکیه بر رویه قضایی
• تحلیل کیفری سوء استفاده جنسی از اطفال و نوجوانان از منظر حقوق کیفری ماهوی
• تأملی در تحولات تقنینی هرزه‌نگاری رایانه‌ای؛ مطالعه تطبیقی حقوق کیفری ملی و اسناد بین‌المللی
• تحلیل ارکان مادی و معنوی هرزه‌نگاری رایانه‌ای در نظام حقوقی ایران
• مدلینگ زنان در نظام حقوقی ایران

• درنگی بر مبنای فقهی مشاغل مجرمانه در حقوق کیفری ایران مبتنی بر ادله اجتهادی
• شیوه‌های جبران ضرر در نقض حریم خصوصی در حقوق ایران و کانادا