ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود از قبیل آلوده کردن آب آشامیدنی یا توزیع آب آشامیدنی آلوده، دفع غیربهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زاید، ریختن مواد مسموم کننده در رودخانهها، زباله در خیابانها و کشتار غیرمجاز دام، استفاده غیرمجاز فاضلاب خام یا پس آب تصفیه خانههای فاضلاب برای مصارف کشاورزی ممنوع میباشد و مرتکبین چنانچه طبق قوانین خاص مشمول مجازات شدیدتری نباشند به حبس تا یک سال محکوم خواهند شد.
تبصره ۱ - تشخیص اینکه اقدام مزبور تهدید علیه بهداشت عمومی و آلودگی محیط زیست شناخته میشود و نیز غیرمجاز بودن کشتار دام و دفع فضولات دامی و همچنین اعلام جرم مذکور حسب مورد بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان دامپزشکی خواهد بود.
تبصره ۲ - منظور از آلودگی محیط زیست عبارتست از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب یا هوا یا خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آن را به طوری که به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار یا ابنیه مضر باشد تغییر دهد.
مواد مرتبط
توضیح واژگان
- قانون: به ضابطهای کلی گفته میشود که بر افرادی منطبق و حکم همه آن افراد از آن ضابطه شناخته میشود.[۱]
- مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین میکند.[۲]
- حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آن گونه که خودش میخواهد، است.[۳]
- جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است جرم محسوب میشود.[۴]
- محیط زیست: بنا بر تعریفی که از سوی دانشمندان صورت گرفته، «محیط زیست» مجموعه ای است از گیاهان، جانوران، آب، خاک، هوا و… که روی هم رفته یک ساختار بیولوژیک و اکولوژیک را به وجود میآورند و نوعی محیط زندگی کردن انسان را به وجود میآورند.[۵]
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: وزارتخانه ای است که با هدف فراهم آوردن موجبات تامین بهداشت و درمان کلیه افراد کشور از طریق تعمیم و گسترش خدمات بهداشتی، درمانی و آموزشی کشور، ایجاد شده است.[۶]
نکات تفسیری دکترین ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
عنصر مادی این جرم، اقدام علیه بهداشت عمومی و آلوده کردن محیط زیست است که میتواند از طریق فعل مثبت یا منفی رخ دهد، علاوه بر این با دقت در تبصره ۱ این ماده نیز آشکار می شود که طرق مذکور در ماده، جنبه تمثیلی دارند.[۷] منظور از «محیط زیست» در ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، تنها محیط زیست انسانی نیست و زیست گیاهی یا حیوانی را نیز در بر میگیرد.[۸] جرم مزبور، مقید است و اگر منجر به آلودگی نشود، مشمول حکم این ماده نخواهد بود.[۹] همچنین در این ماده تفاوتی ندارد که جرائم از سوی اشخاص حقیقی رخ دهد یا اشخاص حقوقی عمومی یا حقوقی خصوصی.[۱۰]
به عنوان عنصر معنوی برای این جرم، سوء نیت عام مطرح شده است، بنابراین اقدامات از روی خطا، مشمول ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) قرار نمیگیرند.[۱۱]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- تهدید علیه بهداشت عمومی از جمله جرایم قابل مجازات است.
- آلوده کردن یا توزیع آب آشامیدنی آلوده به عنوان جرم شناخته میشود.
- دفع غیربهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زائد ممنوع است.
- ریختن مواد مسمومکننده در رودخانهها و خیابانها جرم محسوب میشود.
- کشتار غیرمجاز دام و استفاده غیرمجاز از فاضلاب خام یا پسآب فاضلاب برای کشاورزی ممنوع است.
- مجازات این جرایم شامل حبس تا یک سال است، مگر اینکه قوانین خاص مجازات شدیدتری را تعیین کرده باشند.
- تشخیص جرایم تهدیدکننده بهداشت عمومی و آلودگی محیط زیست بر عهده وزارت بهداشت، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان دامپزشکی است.
- آلودگی محیط زیست به معنای تغییرات مضر در کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آب، هوا، خاک یا زمین تعریف میشود.
رویههای قضایی
- نظریه شماره ۷/۹۸/۹۴۷ مورخ ۱۳۹۸/۰۶/۲۶ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره ۷/۹۷/۳۲۲۸ مورخ ۱۳۹۸/۰۶/۲۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره ۷/۹۹/۱۶۸۰ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۱۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره شاکی محسوب شدن اداره برق، اداره آب، اداره بهداشت و جهاد
- نظریه شماره ۷/۹۹/۱۷۷۳ مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۲۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره حداقل مجازات در جرایمی که حداقل مجازاتی برای آن تعیین نشده
- نظریه شماره ۷/۹۷/۲۲۹۳ مورخ ۱۳۹۶/۰۹/۲۶ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره ۷/۹۷/۱۹۸۹ مورخ ۱۳۹۷/۰۷/۰۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره ۷/۹۶/۲۹۵۶ مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۰۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره ۷/۹۴/۱۶۰ مورخ ۱۳۹۴/۰۱/۲۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره ۷/۱۴۰۲/۶۸ مورخ ۱۴۰۲/۰۶/۰۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین حداقل مجازات در بزه تهدید علیه بهداشت عمومی
- نظریه شماره ۷/۹۹/۵۸۴ مورخ ۱۳۹۹/۰۶/۰۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره مصداق تهدید علیه بهداشت عمومی
- رای دادگاه درباره ارائه خدمات استخر شنا با آب آلوده (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۴۹۸)
- رای دادگاه درباره احداث دامداری در مجاورت تولید مواد غذایی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۷۰۲۰۰۵۶۰)
- رای دادگاه درباره استفاده از جوش شیرین بیش از حد مجاز (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۱۱۶۷)
- رای دادگاه درباره استفاده از جوش شیرین در پخت نان (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۵۰۰۰۵۵۵)
- رای دادگاه درباره استفاده از دستگاه سولاریوم در آرایشگاه زنانه (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۳۱۰۱۳۰۹)
- رای دادگاه درباره اعلام گذشت اداره بهداشت در بزه تهدید علیه بهداشت عمومی (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۲۰۱۳۸۳)
- رای دادگاه درباره افزودن رنگ غیرمجاز به موادغذایی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۳۱۰۰۰۱۴)
- رای دادگاه درباره انجام عملیات تاتو بدون مجوز (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۷۰۱۲۴۳)
- رای دادگاه درباره تخلیه نخاله در مکان غیرمجاز (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۱۳۳)
- رای دادگاه درباره تهدید علیه بهداشت عمومی (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۳۵۲)
- رای دادگاه درباره تهدید علیه بهداشت عمومی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۶۸۸)
- رای دادگاه درباره مصداق بزه تهدید علیه بهداشت عمومی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۱۰۱۰۳۱)
- رای دادگاه درباره تخلیه نخالههای ساختمانی در معابر عمومی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۰۵۴۲)
- رای دادگاه درباره تخفیف مجازات پس از تبدیل آن (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۰۹۰۱۳۳۳)
- رای دادگاه درباره نگهداری حیوان در منزل مسکونی (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۱۰۱۰۴۱)
- رای دادگاه درباره عرضه و فروش گوشت خوک (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۲۰۰۴۶۰)
- رای دادگاه درباره عدم رعایت بهداشت در منزل شخصی (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۲۲۱)
- رای دادگاه درباره تعیین مجازات تکمیلی پس از تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۱۳۹)
پایاننامه و رسالههای مرتبط
مقالات مرتبط
- مسئولیت کیفری تخریب کنندگان مناطق تحت حفاظت در پرتو حقوق کیفری محیط زیست
- مسئولیت اجتماعی شرکتها در نظام حقوقی ایران و کشورهای اروپایی
- ارزیابی نحوه تعیین مجازات تعدد مادی جرم در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری
- تأمّلی در جرمشناسی سبز؛ داشتهها و بایستهها
- رویه قضایی در آلودگیهای نفتی در حقوق ایران
- حفاظت از طبیعت در قبال ریز گردها در دیدگاههای حقوق اسلام و غرب
- بررسی مبانی و مستندات قانونی ناشی از خسارت مربوط به محیط زیست در حقوق ایران
- بررسی سیاست جنایی تقنینی ایران در قبال بزه تقلب در مواد خوردنی
- ایرادها و نقاط ضعف قانون هوای پاک در مقایسه با قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا
- آلودگی زیستمحیطی از طریق انتشار مواد هستهای: راهبرد کیفری ایران و ایالات متحده آمریکا
- بررسی الزامات حقوقی زیستمحیطی صنعت بالادستی نفت و گاز در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران
- مسئولیت مدنی ناشی از خسارات زیستمحیطی
- تحلیل حقوقی مواد قانونی آلودگی آب با مطالعۀ موردی رودخانۀ کارون و مسئولیت ملی و بینالمللی ایران در قبال آن
- مرجع احراز موضوع قانون با تأکید بر شرکت در قتل
- بررسی فقهی - حقوقی فنّاوری بارورسازی مصنوعی ابرها با نگاهی به جنبههای زیستمحیطی آن
- مطالعه مبانی مسئولیت مدنی خسارات زیستمحیطی با نگاهی بر اصل استفاده غیر زیانبار از سرزمین
- مسئولیت اجتماعی در نظام حقوقی، بازرگانی و سرمایهگذاری ایران و تطبیق آن با مبانی فقهی
- واگذاری بستر رودخانه از منظر حقوق اموال عمومی
- بررسی جرم شناختی جرایم مرتبط با بیماریهای واگیر
- تحلیل سیاست تقنینی کیفری ایران، عراق و امارات متحده عربی در حفاظت از خاک (مطالعه تطبیقی)
- اصل پیشگیری در پرتو آرای زیستمحیطی دیوان بینالمللی دادگستری
- مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در حقوق ایران و اسناد بینالمللی
منابع
- ↑ علی محمد فلاح زاده. تفکیک تقنین و اجرای تحلیل مرزهای صلاحیت تقنینی در روابط قوای مقننه و مجریه. چاپ 1. معاونت تدوین تنقیح و انتشار قوانین و مقررات، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4952532
- ↑ مهدی شهرکی. تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران. فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397، 1397. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656432
- ↑ احسان داودیان. حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی. چاپ 1. مجد، 1395. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656592
- ↑ ماده ۲ قانون مجازات اسلامی
- ↑ حسن رحیمی. مجله دادگستر شماره 36 آذر و دی 1388. رواق، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3190772
- ↑ سیدکاظم امینی. ساختار سازمانی و تشکیلات جمهوری اسلامی ایران. چاپ 1. مدیریت، 1385. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6651412
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 610548
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق جزای اختصاصی (جلد سوم) (جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی) (مطالعه تطبیقی). چاپ 17. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 434612
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 610600
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 610584
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 610560