ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس به وسیله اوراق چاپی یا خطی یا به وسیله درج در روزنامه و جرائد یا نطق در مجامع یا به هر وسیله دیگر به کسی امری را صریحاً نسبت دهد یا آنها را منتشر نماید که مطابق قانون آن امر جرم محسوب میشود و نتواند صحت آن اسناد را ثابت نماید جز در مواردی که موجب حد است به جزای نقدی درجه شش محکوم خواهد شد.
تبصره - در مواردی که نشر آن امر اشاعه فحشا محسوب گردد هر چند بتواند صحت اسناد را ثابت نماید مرتکب به مجازات مذکور محکوم خواهد شد.
مواد مرتبط
- ماده ۷۲۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
- ماده ۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری
- ماده ۲۶۹ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴
- ماده ۱۴۰ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲
توضیح واژگان
- جراید: جمع «جریده» و به معنی روزنامه است.[۱]
- قانون: به ضابطهای کلی گفته میشود که بر افرادی منطبق و حکم همه آن افراد از آن ضابطه شناخته میشود.[۲]
- جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است جرم محسوب میشود.[۳]
- حد: مجازاتی است که موجب، نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مقدس، تعیین شده است.[۴]
- جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را «جزای نقدی» گویند.[۵]
- اشاعه فحشا: به معنای شایع کردن مسائل جنسی زشت خود یا دیگران است اعم از آنکه صحت داشته باشد یا نه و با نشر اکاذیب متفاوت است.[۶][۷][۸][۹][۱۰]
- مجازات: آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین میکند.[۱۱]
پیشینه
قانونگذار سابقاً در ماده ۲۶۹ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴، جرم افترا را ذکر کرده بود، طبق این ماده، افترا صرفاً از طریق اوراق چاپی یا خطی، انتشار اعلان یا اوراق مزبور و نطق در مجامع، قابل تحقق بود، فلذا ارتکاب جرم به وسیله رادیو یا تلویزیون خارج از شمول ماده قرار میگرفت.[۱۲] در ماده ۱۴۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۶۲ نیز جرم افترا با ایراد فوق همراه بود که خوشبختانه در قانون تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ با ذکر عبارت «یا به هر وسیله دیگر» این ایراد مرتفع شده است.[۱۳]
نکات تفسیری دکترین ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
در ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، قانونگذار جرم افترا را بیان میکند که عبارت است از نسبت دادن صریح ارتکاب جرم به دیگری به نحوی که قادر به اثبات صحت آن نباشد.[۱۴] عنصر مادی این جرم میتواند به دو صورت باشد: ۱- انتساب جرم به دیگری ۲- انتشار جرم انتسابی.[۱۵] برای تحقق این جرم، لازم است عمل انتسابی لزوماً دارای عنوان مجرمانه باشد ولی میزان مجازات آن اهمیتی ندارد،[۱۶] البته برخی دیگر معتقدند چنین تفسیری با روح قانون سازگاری ندارد و انتساب جرائم سبک باید خارج از شمول ماده قرار گیرند.[۱۷] گفتنی است چنانچه مفتری بتواند ارتکاب رفتار مجرمانه توسط شخص را اثبات کند، از مجازات مبری میشود مگر در جرائمی که نشر آن اشاعه فحشا تلقی میشود که در هر حال مفتری به مجازات این ماده محکوم خواهد شد.[۱۸]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
 | محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- انتساب امور مجرمانه به دیگری از طریق وسایل ارتباطی مختلف نظیر اوراق چاپی و نطق در مجامع، در صورت عدم اثبات صحت آن، جرم محسوب میشود.
- مجازات مقرر برای انتساب امور مجرمانه، در صورت عدم توانایی در اثبات صحت آن، جزای نقدی درجه شش است.
- حتی در صورتی که انتساب امور مجرمانه، ثابت هم شود اما اشاعه فحشا تلقی گردد، مرتکب به مجازات مذکور محکوم میشود.
- ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) بر مسئولیت افراد در انتشار اطلاعات نادرست و آثار قانونی آن تأکید دارد.
- عدم توانایی در اثبات ادعای مجرمانه مستلزم تحمل مجازات است، مگر آن که ادعا منجر به اجرای حد شود.
انتقادات
بهتر بود قانونگذار برای تضییق دایره شمول ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، ویژگیهایی را برای جرم انتسابی ذکر میکرد به نحوی که انتساب جرائم سبکی مانند جرائم راهنمایی و رانندگی، خارج از شمول ماده قرار میگرفت، این رویه با رویکرد قانونگذار در قانون مجازات عمومی نیز مطابق است.[۱۶]
رویههای قضایی
- به موجب نظریه مشورتی شماره ۷/۳۰۴ مورخ ۱۳۷۸/۳/۵، بیان حال فرد ستم دیده در مراجع قضایی صالح، اشاعه فحشا محسوب نمیشود.[۱۹]
- نظریه شماره ۷/۱۴۰۲/۲۰۵ مورخ ۱۴۰۲/۰۹/۱۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بزه افترا نسبت به اشخاص حقوقی
- نظریه شماره ۷/۹۹/۱۱۶۰ مورخ ۱۳۹۹/۰۸/۱۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تنصیف حداقل و حداکثر حبس جرایم قابل گذشت ماده یک قانون کاهش مجازات
- نظریه شماره ۷/۹۹/۱۲۱۹ مورخ ۱۳۹۹/۰۹/۰۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم تحقق افترا نسبت به اشخاص حقوقی
- نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۹۲۴ مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۰۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعقیب دعوا از طرف ادارات دولتی در جرم توهین به مقامات دولتی
- نظریه شماره ۷/۹۶/۴۶۹ مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۳۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- نظریه شماره ۷/۹۹/۸۴۲ مورخ ۱۳۹۹/۰۶/۲۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره شمول جرایم بندهای ماده یک قانون کاهش تحت تبصره ماده ۱۱ همین قانون
- رای دادگاه درباره ارزش اثباتی شهادت بستگان نسبی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۷۹۰)
- رای دادگاه درباره ارزش قضایی شهادت شهود (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۲۷۰۱۴۰۲)
- رای دادگاه درباره تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۰۹۱۸)
- رای دادگاه درباره ارسال دوجانبه پیامک و بزه مزاحمت تلفنی (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۰۱۰۱)
- رای دادگاه درباره ارسال مطالب کذب به ایمیل شخصی شاکی (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۰۸۹۵)
- رای دادگاه درباره ادعای دوشیزه نبودن زوجه در دعوی فسخ نکاح (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۱۳۲۳)
- رای دادگاه درباره ارسال مکاتبات حاوی مطالب مجرمانه به محل خدمت شاکی (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۰۷۹۰)
- رای دادگاه درباره اعمال مقررات تعدد جرم در جرایم با مجازاتهای یکسان (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۵۸۰۰۰۱۹)
- رای دادگاه درباره ایجاد هیاهو و سروصدا در مکان محصور (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۷۰۲۰۱۴۶۵)
- رای دادگاه درباره توهین از طریق افترا زدن (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۱۵۰۲)
- رای دادگاه درباره تعدد معنوی جعل و استفاده از دادههای رایانه ای مجعول (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۲۲۰۰۸۵۶)
- رای دادگاه درباره تأثیر وجود رابطه زوجیت بر مزاحمت تلفنی (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۴۰۱۷۶۱)
- رای دادگاه درباره تجدیدنظرخواهی از قرار تعلیق اجرای مجازات (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۰۵۹۶)
- رای دادگاه درباره تشابه صدای متهم با صدای ضبط شده (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۰۹۰۰۳۵۰)
- رای دادگاه درباره تعارض حق دادخواهی با افترا (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۱۴۰۰)
- رای دادگاه درباره تعارض حق دادخواهی با شکایت افترا (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۷۰۱۴۵۳)
- رای دادگاه درباره تعارض حق دادخواهی و شکایت افترا (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۴۹۵)
- رای دادگاه درباره افترا نبودن شکایت برای احقاق حق
- رای دادگاه درباره تعقیب شاکی به عنوان مفتری (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۱۲۲۶)
- رای دادگاه درباره افترا و طرح شکایت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۴۵۵)
- رای دادگاه درباره افترا ناشی از طرح شکایت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۷۰۳۰۰۴۱۷)
- رای دادگاه درباره افترای ناشی از طرح شکایت (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۷۰۰۳۲۳)
- رای دادگاه درباره افترا از طریق طرح شکایت کیفری (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۱۰۱۵۳۳)
- رای دادگاه درباره افترای ناشی از طرح شکایت کیفری (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۰۹۰۰۸۱۶)
- رای دادگاه درباره افترای ناشی از طرح شکایت کیفری (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۲۰۰۷۵۶)
- رای دادگاه درباره افترای ناشی از طرح شکایت کیفری (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۷۰۱۰۰۴۹۹)
- رای دادگاه درباره افترای ناشی از طرح شکایت کیفری (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۸۳۰)
- رای دادگاه درباره افترا ناشی از طرح شکایت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۴۰۰۲۰۸)
- رای دادگاه درباره افترا ناشی از طرح شکایت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۰۰۲۹)
- رای دادگاه درباره افترا ناشی از طرح شکایت (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۱۵۳)
- رای دادگاه درباره افترا از طریق طرح شکایت (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۱۰۹۰)
- رای دادگاه درباره اقدام به شکایت در مقام احقاق حق (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۳۹۰۰۳۲۰)
- رای دادگاه درباره تعدد مادی توهین، تهدید و مزاحمت تلفنی (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۱۰۱۱۴۶)
- رای دادگاه درباره تعدد مادی توهین، تهدید و مزاحمت تلفنی (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۴۰۱۴۴۱)
- رای دادگاه درباره تصرف در مال مشاع (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۰۹۰۰۲۸۱)
- رای دادگاه درباره تعدد معنوی تهمت و نشر اکاذیب (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۲۰۰۳۳۵)
- رای دادگاه درباره افترای زوجه نسبت به زوج در جلسه مصالحه (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۴۸۰۰۴۱۲)
- رای دادگاه درباره انتساب عدم بکارت به همسر (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۲۰۰۸۷۵)
- رای دادگاه درباره انتساب اتهام از طریق نگارش نامه (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۲۰۰۷۹۹)
- رای دادگاه درباره تخریب اموال حین ایراد ضرب و جرح (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۶۹۷۰۰۹۲۰)
مقالات مرتبط
- بررسی فقهی ـ حقوقیِ مباهته رسانهای
- حکمرانی و تنظیمگری پلتفرمهای ویدئویی در ایران: از منازعه بر سر نهاد متولی تا تعدیل محتوا
- مسئولیت مدنی ناشی از نقض حریم خصوصی دادهها در فقه امامیه و حقوق موضوعه
- میزگرد راجع به جرایم مطبوعاتی
- جستاری بر مسائل حقوقی متاورس با تأکید بر چگونگی حمایت از کودکان
- انواع مسؤولیت در جرایم مطبوعاتی با نگاه به تعدادی از دعاوی مطبوعاتی
- نقض دادرسی عادلانه و ضمانت اجرای کیفری آن از منظر قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲
- معیارهای تفکیک جواز آزادی بیان از ممنوعیت ارتکاب جرایم علیه حیثیت اشخاص از منظر دادگاه اروپایی حقوق بشر
- حمایت از حقوق معنوی هنرمندان مجری اثر در حقوق ایران، فرانسه و اسناد بینالمللی
- مطالعه تطبیقی مسؤولیت مدنی ناشی از نقض حقوق مربوط به شخصیت در رسانهها
- مبانی، کارکردها و جایگاه اصول اخلاقی حاکم بر تفسیر قضایی در نظام حقوقی ایران
- معناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران
- شیوههای جبران ضرر در نقض حریم خصوصی در حقوق ایران و کانادا
منابع
- ↑ حمید رشیدی. فرهنگ اصطلاحات حقوقی صنعت آب و برق. چاپ 1. دادگستر، 1378. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6714780
- ↑ علی محمد فلاح زاده. تفکیک تقنین و اجرای تحلیل مرزهای صلاحیت تقنینی در روابط قوای مقننه و مجریه. چاپ 1. معاونت تدوین تنقیح و انتشار قوانین و مقررات، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4952532
- ↑ ماده ۲ قانون مجازات اسلامی
- ↑ ماده ۱۵ قانون مجازات اسلامی
- ↑ علی مهاجری. شرح جامع قانون اجرای احکام مدنی (جلد دوم). چاپ 1. فکرسازان، 1384. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1562584
- ↑ منصور اباذری فومشی. ترمینولوژی حقوق نوین (جلد اول). چاپ 1. کیان، 1392. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6668952
- ↑ حسن شیبانی فر. شرح اصطلاحات فقهی-حقوقی. چاپ 1. نگاه معاصر، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6668956
- ↑ ناصر رسایی نیا. فرهنگ لغات و اصطلاحات حقوقی (جلد اول). چاپ 1. دریچه، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6668960
- ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. وسیط در ترمینولوژی حقوق. چاپ 3. گنج دانش، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6668964
- ↑ عباس ایمانی. فرهنگ اصطلاحات حقوق کیفری. چاپ 2. نامه هستی، 1386. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6668968
- ↑ مهدی شهرکی. تحولات کیفرشناسی در قانون جزایی ایران. فصلنامه قانونیار شماره 6 تابستان 1397، 1397. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656432
- ↑ حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص). چاپ 7. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 357404
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 611488
- ↑ عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات). چاپ 1. ققنوس، 1382. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 611508
- ↑ ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 427400
- ↑ ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ حسین میرمحمدصادقی. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص). چاپ 7. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 357444
- ↑ حسین آقایی نیا. حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی). چاپ 4. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 533900
- ↑ ایرج گلدوزیان. حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی). چاپ 13. دانشگاه تهران، 1386. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 427404
- ↑ سیدعلیرضا میرکمالی و سحر صالح احمدی. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (جلد دوم). چاپ 4. گالوس، 1400. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6320372