نظریه شماره 1009/96/7 مورخ 1396/05/03 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعزیرات جنایات عمدی و استناد به مواد قانون مجازات اسلامی در موارد خاص

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی ۱۰۰۹/۹۶/۷
شماره نظریه۱۰۰۹/۹۶/۷
شماره پرونده۶۷۷-۱/۱۸۶-۹۶
تاریخ نظریه۱۳۹۶/۰۵/۰۳
موضوع نظریهحقوق جزا
محور نظریهتعزیرات جنایات عمدی

نظریه شماره ۱۰۰۹/۹۶/۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۵/۰۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعزیرات جنایات عمدی و استناد به مواد قانون مجازات اسلامی در موارد خاص: این نظریه به بررسی جنایات عمدی که قصاص در آنها ساقط است و به تعزیر منجر می‌شوند، می‌پردازد. مطابق ماده ۴۰۱ قانون مجازات اسلامی، در جنایاتی مانند مأمومه، دامغه و جائفه که قصاص ساقط شده، مرتکب به جز دیه به تعزیر نیز محکوم می‌شود. نظریه با استناد به ماده ۴۴۷ و ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی بیان می‌کند که تعزیر صرفاً در مواردی اعمال می‌شود که صدمه باعث نقص عضو یا آسیب جدی دیگری شود. همچنین، صدماتی که تنها تغییر رنگ پوست یا تورم ایجاد کنند را مشمول تعزیر ندانسته و بر اصل قانونی بودن جرم و تفسیر مضیق قوانین جزایی تأکید دارد. در نهایت، برای جنایات عمدی که به آسیب‌های جدی منجر شوند و نظم و امنیت جامعه را به خطر اندازند، علاوه بر دیه، تعزیر نیز تعیین می‌شود.

استعلام

مطابق ماده ۴۰۱ قانون مجازات اسلامی در جنایت مامومه ، دامغه ، جائفه، هاشمه، منقله، شکستگی استخوان و صدماتی که موجب تغییر رنگ پوست یا تورم بدن می شود قصاص ساقط است و مرتکب علاوه بر پرداخت دیه به تعزیر مقرر در کتاب پنجم تعزیرات نیز محکوم می شود حکم مذکور در هر مورد دیگری که خطر تجاوز در قصاص عضو یا منافع وجود داشته باشد نیز جاری است سؤال: در هر یک از موارد فوق خصوصا جنایت مأمومه و دامغه و جائفه و تغییر رنگ پوست یا ورم بدن می بایست به کدامیک از مواد مقرر در کتاب پنجم تعزیرات استناد کرد شماره آن مواد را به طور مجزی بیان کنید؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا تعزیر مقرر در ماده ۴۰۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و ارجاع آن، طبق ماده ۴۴۷ همین قانون به ماده ۶۱۴ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵، فقط شامل مواردی می شود که ضرب و جرح عمدی منتهی به آثار مندرج در این ماده، یعنی" نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضوی از اعضاء یا مرض دائمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل گردد" و یا مشمول تبصره آن باشد. بنابراین، صدمه ای که صرفا موجب تغییر رنگ پوست و تورم بدن شود، بدون اینکه آثار فوق را داشته باشد، مشمول تعزیر مندرج در ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ نیست و به طور کلی با تصویب قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، جنایات عمدی غیر قابل قصاص، در صورتی قابل تعزیر است که از مصادیق ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ و یا تبصره آن باشد. اصل قانونی بودن جرم و مجازات و تفسیرمضیق قوانین جزایی هم مؤید این نظریه می باشد. ثانیا جنایات مذکور در فرض سؤال (حارصه، دامیه، متلاحمه و موضحه) که به صورت عمدی وارد شود، چنانچه منجر به یکی از آثار مذکور در ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ و اصلاحات بعدی گردد و شرایط مذکور در این ماده ( موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد) را دارا باشد، در این صورت مطابق ماده مذکور، علاوه بر دیه، مجازات تعزیری نیز برای مرتکب، تعیین می گردد.