نظریه شماره 2393/95/7 مورخ 1395/09/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره نحوه اجرای حکم در واخواهی از حکم غیابی و اخذ تأمین در آیین دادرسی کیفری

شماره نظریه	۲۳۹۳/۹۵/۷
شماره پرونده	۱۴۳۷–۱/۱۶۸–۹۵
تاریخ نظریه	۱۳۹۵/۰۹/۲۸
موضوع نظریه	آیین دادرسی کیفری
محور نظریه	اجرای احکام کیفری

نظریه شماره ۲۳۹۳/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۰۹/۲۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره نحوه اجرای حکم در واخواهی از حکم غیابی و اخذ تامین در آیین دادرسی کیفری: در پاسخ به استعلام مربوط به تبصره ۲ ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری، نظریه مشورتی ارایه شده بر این اساس که در صورت وجود تامین متناسب کیفری برای محکوم علیه غیابی، مجوزی برای بازداشت او پس از واخواهی وجود ندارد و باید آزاد شود. اگر با اجرای رای غیابی از تامین ماخوذه رفع اثر شده باشد، باید تامین جدید اخذ شود. در صورتی که محکوم علیه از حکم غیابی واخواهی کند، اجرای حکم باید تا پایان رسیدگی به واخواهی متوقف شود و اجرای احکام و مقامات دادسرا حق اخذ تامین ندارند، از این رو واخواهی باید به دادگاه ارجاع شود. در صورتی که محکوم علیه در بازداشت به دلایلی دیگر باشد و امکان اعزام او به دادگاه نباشد، دادگاه میتواند نیابت لازم را به دادگاهی که محکوم علیه در حوزه آن بازداشت است، اعطا کند تا اقدامات لازم انجام شود.

استعلام

بر اساس تبصره ۲ ذیل ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۴/۱۲/۱۳۹۲ در صورت واخواهی محکوم علیه از حکم غیابی متهم تحت الحفظ به همراه پرونده به دادگاه صادر کننده حکم اعزام می شود با توجه به قسمت اخیر تبصره اخذ تامین یا تجدید نظر در تامین قبلی توسط دادگاه در صورت اقتضاء)

۱– در صورتی که قبلا در مرحله تحقیقات مقدماتی تامین متناسب کیفری اخذ شده است آیا مجوزی برای آزادی متهم در صورت واخواهی نزد قاضی اجرای احکام وجود دارد؟

۲– آیا قاضی اجرای احکام کیفری اختیار اخذ تامین بالمباشره یا از طریق اعطای نیابت به سایر دادسرا ها را خواهد داشت؟ در این صورت تکلیف قانونی مرجع مجری نیابت چیست؟

۳– در صورتی که محکوم علیه در حوزه دادسرای مجری نیابت به جهات دیگر در بازداشت باشد و وفق مقررات از حکم غیابی واخواهی نماید در صورتی که عقیده بر لزوم اخذ تامین توسط دادگاه داشته باشیم و توجه به عدم امکان اعزام فرد زندانی به هر دلیلی به حوزه معطی نیابت و احتمال آزادی وی از زندان و بیم فرار مراجع معطی و مجری نیابت با چه تکلیف قانونی مواجه می باشند؟/ب

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱–با توجه به تصریح تبصره ۲ ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲مبنی بر این که"دادگاه در صورت اقتضا نسبت به اخذ تامین....اقدام می کند"، در فرض سوال که محکوم علیه غیابی دارای تامین متناسب می باشد مجوزی برای تداوم بازداشت وی پس از واخواهی وجود ندارد و باید آزاد شود. بدیهی است چنانچه با اجرای رای غیابی از تامین ماخوذه رفع اثر شده باشد، باید برابر تبصره یادشده از محکوم علیه تامین اخذ گردد.

۲–با اعتراض محکو م علیه غایب به حکم غیابی، اجرای حکم باید موقتا و تا پایان رسیدگی به واخواهی او متوقف بماند و چنانچه قبلا از متهم تامینی اخذ نشده باشد، با توجه به این که مقامات دادسرا و اجرای احکام دراین حالت حق اخذ تامین از محکوم علیه را ندارند، بنابراین قاضی اجرای احکام کیفری یا مجری نیابت وظیفه ای جز انعکاس درخواست واخواهی محکوم علیه با اعزام وی به دادگاه مزبور ندارد.

۳–نظر به این که اخذ تامین از محکوم علیه غیابی از وظایف دادگاه می باشد، بنابراین مراجع مجری حکم و نیز مجری نیابت در خصوص اجرای رای در فرض سوال، تکلیفی غیر از گزارش واخواهی محکوم علیه و نیز عدم امکان اعزام وی به علت زندانی بودن به جهات دیگر به دادگاه ذیربط ندارد و دادگاه یادشده از جمله می تواند با اعطای نیابت به دادگاهی که محکوم علیه غیابی در حوزه قضایی آن دادگاه بازداشت می باشد، انجام اقدامات لازم را درخواست کند./