نظریه شماره 7/1401/524 مورخ 1402/02/05 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره امکان مطالبه خسارت تأخیر تأدیه کمتر از یک سال برابر ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی

شماره نظریه	۷/۱۴۰۱/۵۲۴
شماره پرونده	۱۴۰۱–۳/۱–۵۲۴ ح
تاریخ نظریه	۱۴۰۲/۰۲/۰۵
موضوع نظریه	آیین دادرسی مدنی
محور نظریه	خسارت تاخیر تادیه

نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۵۲۴ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۰۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه کمتر از یک سال برابر ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی: نظریه مشورتی ارایه شده به چگونگی محاسبه خسارت تاخیر تادیه در مواردی که کمتر از یک سال از زمان تقدیم دادخواست تا اجرای حکم گذشته باشد، میپردازد. طبق نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه، تورم سالانه طبق شاخص بانک مرکزی نسبت به سال قبل محاسبه میشود و امکان استخراج تورم سالانه برای کمتر از یک سال نیز فراهم است. بر اساس این نظریه، خسارت تاخیر تادیه میتواند بر اساس فرمول ارایهشده محاسبه شود، حتی اگر یک سال از تاریخ تقدیم دادخواست نگذشته باشد.

استعلام

چنانچه محکوم له در راستای اجرای حکم، مبادرت به توقیف و برداشت از حساب محکوم علیه بابت محکوم به نماید و حکم اجرا شده باشد، با توجه به این که مبنای محاسبه تاخیر تادیه تاریخ تقدیم دادخواست بر اساس شاخص سالیانه می باشد و از زمان تقدیم دادخواست تا زمان اجرای حکم، یک سال سپری نشده است، آیا می توان خسارت تاخیر تادیه موضوع ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ را برای مدت چند ماه از تاریخ تقدیم دادخواست تا زمان اجرای حکم مطالبه کرد و به آن حکم داد و یا آن که با توجه به ماده ۵۲۲ یادشده به سبب سپری نشدن مدت یک سال، خسارت تاخیر تادیه به محکوم له تعلق نمی گیرد؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران شاخص کل بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران را در قالب یک جدول مشتمل بر سه ستون اعلام می دارد. در ستون اول سال مربوط و در ستون وسط ماه های دوازده گانه هر سال و در ستون سوم نیز عنوان متوسط سال درج شده است.

توضیح آن که، نرخ تورم اعلامی در این جدول بدین قرار است که به صورت عمودی نسبت به ماه مشابه از سال قبل و به صورت افقی در مقایسه با ماه قبل درج شده است؛ به عنوان مثال، نرخ تورم ماه های فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۱ به ترتیب ۱/۴۹۵ و ۴/۵۲۰ درج شده است. رقم ۴/۵۲۰ اعلامی برای اردیبهشت ماه این سال در مقایسه با فروردین ماه همان سال، ۳/۲۵ و در مقایسه با شاخص اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۰ که در جدول یادشده رقم ۰/۳۸۲ درج شده است، معادل ۴/۱۳۸ افزایش یافته است. بر این اساس، تورم سالانه اردیبهشت سال ۱۴۰۰ تا اردیبهشت سال ۱۴۰۱ معادل ۴/۱۳۸ است و مقصود از تورم سالانه مندرج در ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ نیز محاسبه آن بر همین مبنا می باشد.

ثانیا، با توجه به مراتب یادشده، تورم سالانه هر ماه از سال نسبت به ماه مشابه در سال قبل در جدول یادشده درج شده و عدم امکان استخراج تورم سالانه به شرح مذکور در استعلام منتفی است. خاطرنشان می سازد نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه بر اساس فرمول زیر صورت می گیرد.

ارزش ریالی دین در زمان تادیه = مبلغ ریالی اصل دین × عدد شاخص در زمان تادیه دین

عدد شاخص در تاریخ اولیه برای ادای دین