نظریه شماره 7/95/834 مورخ 1395/04/09 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره لزوم استماع دعوی تعدیل اجاره بها توسط برخی از ورثه موجر

شماره نظریه	۷/۹۵/۸۳۴
شماره پرونده	۹۵–۲۹/۱–۵۱۰
تاریخ نظریه	۱۳۹۵/۰۴/۰۹
موضوع نظریه	حقوق مدنی
محور نظریه	تعدیل اجاره بها

نظریه شماره ۷/۹۵/۸۳۴ مورخ ۱۳۹۵/۰۴/۰۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره لزوم استماع دعوی تعدیل اجاره بها توسط برخی از ورثه موجر: با استناد به ماده ۳ قانون آیین دادرسی در امور مدنی، اصل بر این است که دادگاهها مکلف به استماع دعوی مطرحشده هستند، مگر استثناء قانونی برای عدم استماع وجود داشته باشد. بر این اساس، دعوی تعدیل اجاره بها توسط برخی از ورثه موجر بر اساس ماده ۴ قانون موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ به نسبت سهم آنها قابل استماع است و نیازی به اقامه دعوی توسط تمامی ورثه نیست. کارشناس دادگاه میزان اجاره سهم خواهان را تعیین کرده و حکم دادگاه تنها در خصوص سهم خواهان قابلیت اجرا دارد. همچنین، وارثی که تقاضای تعدیل نسبت به سهم خود نکرده، میتواند دعوی را بدون نیاز به انقضاء سه سال از تاریخ تعدیل اجارهبهای سهم سایر وراث که پیشتر دعوی کردهاند، اقامه کند.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱و۲ – با توجه به ماده ۳ قانون آیین دادرسی در امور مدنی اصل بر تکلیف دادگاهها مبنی بر استماع دعوای مطرح شده است مگر این که منع قانونی بر استماع دعوی وجود داشته باشد. بنابراین دعوی برخی از ورثه موجر بر تعدیل اجاره بها طبق ماده ۴ قانون موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ به نسبت سهم آنها قابل استماع است و استماع آن منوط به اقامه دعوی از ناحیه تمامی ورثه نیست و دادگاه بر اساس نظریه کارشناس اقدام خواهد نمود کارشناس فقط میزان اجاره سهم خواهان را تعیین می نماید و حکم دادگاه فقط در سهم خواهان قابل اجراء می باشد. در صورتی که شرکاء (وراث) دیگر هم با تقدیم دادخواست تقاضای تعدیل نمایند، دادگاه پس از رسیدگی و جلب نظر کارشناس حکم مقتضی صادر خواهد نمود.

۳– وارثی که نسبت به سهم خود تقاضای تعدیل اجاره بهاء نکرده است، می تواند دعوای تعدیل نسبت به سهم خود طبق ماده ۴ اصلاحی یاد شده اقامه کند و اقامه دعوای مذکور نیازی به انقضاء سه سال از تاریخ تعدیل اجاره بهای سهم وراثی که قبل از وی دعوای تعدیل اقامه و حکم گرفته اند، ندارد./