نمایش مبدأ برای آثار مسئولیّت مدنی سوء استفاده از قاعده اضطرار

{{نشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی|عنوان=آثار مسئولیّت مدنی سوء استفاده از قاعده اضطرار|نویسنده=مجید بهاری غازانی|نویسنده دوم=اکبر زارع|محور موضوعی=حقوق دریاها|محور موضوعی دوم=حقوق قراردادی|محور موضوعی سوم=مسئولیت مدنی|سال نشر=1402|دوره=15|شماره=32|دانلود=https://feqh.semnan.ac.ir/article_6540_882be8d98e36ec04ebf72c0823dd21b0.pdf}}

'''''آثار مسئولیّت مدنی سوء استفاده از قاعده اضطرار''''' مقاله ای از [[مجید بهاری غازانی]] و [[اکبر زارع]] که در شماره 32 (آذر 1402) فصلنامه [[نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی]] منتشر شده است.

== چکیده ==
سوء استفاده از [[اضطرار]]، وضعیّتی است که در آن، [[قرارداد|قراردادی]] غیر عادلانه به فردی که در شرایط اضطراری واقع شده است تحمیل می شود و [[مضطر|مضطرّ]] به واسطه همین شرایط اضطراری، برخلاف میل و رضای خود، [[تعهد|تعهّد]] گزافی را قبول می کند یا از [[حق|حقّ]] خود نسبت به طرف مقابل می گذرد. در [[حقوق]] اکثر کشورهای متمدّن، [[عقد|عقود]] مبتنی بر سوء استفاده از اضطرار را متمایز از [[معامله اضطراری|معاملات اضطراری]] دانسته و برای آنها [[حکم|احکام]] جداگانه ای قائلند. در قانون کشور ما [[ماده ۱۷۹ قانون دریایی|ماده 179 قانون دریائی]] که از قانون کشور فرانسه اقتباس شده است، به این موضوع پرداخته و در اینگونه موارد برای مضطرّ، حقّ [[تعدیل قرارداد]] را درنظر گرفته است. اما اکثر حقوقدانان عقیده دارند که این ماده، مختصّ به امور کشتیرانی و  دریایی است و نمی توان آن را به همه موارد سوء استفاده از اضطرار تعمیم داد. از همین رو، نظریات متفاوتی از جمله صحّت، [[بطلان]]، [[حق فسخ|حقّ فسخ]]، [[عدم نفوذ]] و [[حق تعدیل|حقّ تعدیل]] بیان شده است. به عنوان یکی از نتایج این پژوهش می توان گفت که نظریه تعدیل قرارداد، دارای مزایایی است که سایر نظرات از آن برخودار نیستند. همچنین این نظریّه را می توان با توجه به مبنای سوء استفاده از حقّ در [[حقوق ایران]] مبتنی بر «[[قاعده لاضرر]]» تأیید نمود.

== کلیدواژه ها ==

* [[مسئولیت مدنی]]
* [[ضمانت اجرا]]
* سؤ استفاده از [[حق]]
* [[اضطرار]]

== مواد مرتبط ==

* [[ماده ۱۰ قانون مدنی|ماده 10 قانون مدنی]]
* [[ماده ۱۳۲ قانون مدنی|ماده 132 قانون مدنی]]
* [[ماده ۱۹۰ قانون مدنی|ماده 190 قانون مدنی]]
* [[ماده ۱۹۹ قانون مدنی|ماده 199 قانون مدنی]]
* [[ماده ۲۰۶ قانون مدنی|ماده 206 قانون مدنی]]
* [[ماده ۲۲۳ قانون مدنی|ماده 223 قانون مدنی]]
* [[ماده ۴۱۸ قانون مدنی|ماده 418 قانون مدنی]]
* [[ماده ۷۵۴ قانون مدنی|ماده 754 قانون مدنی]]
* [[ماده ۷۵۸ قانون مدنی|ماده 758 قانون مدنی]]
* [[ماده ۵۵ قانون مجازات اسلامی|ماده 55 قانون مجازات اسلامی]]
* [[ماده ۱۵۲ قانون مجازات اسلامی|ماده 152 قانون مجازات اسلامی]]
* [[ماده ۱۷۹ قانون دریایی|ماده 179 قانون دریایی]]