ماده ۴۷۲ قانون مجازات اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

ماده ۴۷۲ قانون مجازات اسلامی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۷

۴٬۵۷۲ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۵ مارس ۲۰۲۵

←‏مقالات مرتبط

کامران اسرافیلیان

۲٬۰۴۱

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-در مواردی که اصل [[جنایت]] ثابت شود لکن نوع آن اثبات نشود [[دیه]] ثابت و پرداخت آن بر عهده مرتکب است.
+'''ماده ۴۷۲ قانون مجازات اسلامی''': در مواردی که اصل [[جنایت]] ثابت شود لکن نوع آن اثبات نشود [[دیه]] ثابت و پرداخت آن بر عهده مرتکب است.
+*{{زیتونی|[[ماده ۴۷۱ قانون مجازات اسلامی|مشاهده ماده قبلی]]}}
+*{{زیتونی|[[ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی|مشاهده ماده بعدی]]}}
+== مواد مرتبط ==
+* [[ماده ۴۷۱ قانون مجازات اسلامی]]
+* [[ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی]]
+* [[ماده 370 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370]]
+== توضیح واژگان ==
+دیه (به کسر دال و تخفیف یاء)<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دیات (دیه نفس، موجبات ضمان کیفری، دیات اعضا و منافع آنها، اعضایی که دیه مقدر دارند، دیه بر منافع اعضا، دیه زخم‌های سر و صورت)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=834976|صفحه=|نام۱=ابوالقاسم|نام خانوادگی۱=گرجی|چاپ=2}}</ref> یا خونبها را باید مشتق از «ودی»<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=709640|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=4}}</ref>و به معنای [[مال|مالی]] دانست که به موجب شرع و در نتیجه ارتکاب جنایت و تجاوز نسبت به [[جنایت بر نفس|نفس]] یا [[جنایت بر عضو|عضو]] به [[مجنی علیه]] یا [[ولی]] یا [[ولی دم|اولیاء دم]] وی پرداخته می‌شود. این مال را در برخی [[جرم خطایی|جرایم خطایی]] نیز باید پرداخت. امروزه در برخی از نظام‌های حقوقی، از دیه به عنوان نوعی خسارت تعبیر می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=331224|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>
 == پیشینه ==
-در گذشته [[ماده 370 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370|ماده 370 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1370)]]، در این خصوص وضع شده بود، تفاوت این ماده با ماده فعلی در این نکته بود که در فرض عدم اثبات نوع [[قتل]]، هم [[عاقله]] و هم قاتل متعهد به پرداخت دیه می شدند، حال آن که مطابق قانون جدید، فقط مرتکب [[مسئول پرداخت دیه|مسئولیت پرداخت دیه]] را دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||}}</ref>
+در گذشته [[ماده 370 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370|ماده 370 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1370)]]، در این خصوص وضع شده بود، تفاوت این ماده با ماده فعلی در این نکته بود که در فرض عدم اثبات نوع [[قتل]]، هم [[عاقله]] و هم قاتل متعهد به پرداخت دیه می شدند، حال آن که مطابق قانون جدید، فقط مرتکب [[مسئول پرداخت دیه|مسئولیت پرداخت دیه]] را دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392)|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4162872|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
+== نکات تفسیری دکترین ماده 472 قانون مجازات اسلامی ==
-== نکات توضیحی تفسیری دکترین ==
 این ماده در خصوص حکم پرداخت دیه در فرض عدم اثبات نوع جنایت، در فرض اثبات اصل جنایت است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1400|ناشر=گالوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6276244|صفحه=|نام۱=علیرضا|نام خانوادگی۱=میرکمالی|نام۲=سحر|نام خانوادگی۲=صالح احمدی|چاپ=4}}</ref>
+== مطالعات فقهی ==
+=== سوابق فقهی ===
+گروهی از فقها معتقدند اگر [[صدمه]] و [[جراحت|جراحتی]] به کسی وارد شود و جارح و صدمه زننده شناخته نشوند، امکان اخذ دیه از [[پرداخت دیه از بیت المال|بیت المال]] وجود دارد. در مقابل گروهی دیگر معتقدند امکان اخذ دیه در این خصوص از بیت المال وجود ندارد. همچنین در خصوص مجهول بودن نوع جنایت از حیث [[جنایت عمد|عمد]] و [[جنایت شبه عمد|شبه عمد]] بودن نیز گروهی معتقدند که امکان اخذ دیه از بیت المال موجود است، حال آن که گروهی دیگر از فقها صراحتاً با این دیدگاه مخالفت نموده اند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392)|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4162756|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
+== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 472 قانون مجازات اسلامی ==
+{{هوش مصنوعی (ماده)}}
+# در صورتی که وقوع جنایت محرز باشد اما نوع آن (مثل عمد، شبه عمد، خطا) مشخص نشود، دیه باید پرداخت شود.
+# پرداخت دیه در این مواقع بر عهده مرتکب جنایت است.
+# اصل بر جبران خسارت به وسیله دیه است حتی اگر نوع دقیق جنایت مشخص نباشد.
+# این ماده به منظور جلوگیری از تضییع حقوق مجنی علیه و خانواده او در شرایط نبود شواهد کافی برای تعیین نوع جنایت وضع شده است.
+# تأکید بر اصل اثبات جنایت برای الزام به پرداخت دیه، حتی در نبود جزئیات بیشتر.
+== رویه های قضایی ==
+* [[نظریه شماره 7/97/2920 مورخ 1398/02/02 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
-== مطالعات فقهی ==
+== مقالات مرتبط ==
-=== سوابق فقهی ===
+* [[تحولات سببیت و استناد در قانون مجازات اسـلامی 1392]]
-گروهی از فقها معتقدند اگر [[صدمه]] و [[جراحت|جراحتی]] به کسی وارد شود و جارح و صدمه زننده شناخته نشوند، امکان اخذ دیه از [[پرداخت دیه از بیت المال|بیت المال]] وجود دارد. در مقابل گروهی دیگر معتقدند امکان اخذ دیه در این خصوص از بیت المال وجود ندارد. همچنین در خصوص مجهول بودن نوع جنایت از حیث [[جنایت عمد|عمد]] و [[جنایت شبه عمد|شبه عمد]] بودن نیز گروهی معتقدند که امکان اخذ دیه از بیت المال موجود است، حال آن که گروهی دیگر از فقها صراحتاً با این دیدگاه مخالفت نموده اند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||}}</ref>
 == منابع ==
-[[رده:رفرنس]]
+{{پانویس}}
+{{مواد قانون مجازات اسلامی}}
 [[رده:دیات]]
 [[رده:مسئول پرداخت دیه]]
+[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی]]
+[[رده:مسئولیت مرتکب در پرداخت دیه]]
+{{DEFAULTSORT:ماده 2360}}