ماده ۳۴ قانون داوری تجاری بین المللی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
(۲۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱۱ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲: خط ۲:


در موارد زیر رأی «[[داور]]» اساساً باطل و غیرقابل اجراست:
در موارد زیر رأی «[[داور]]» اساساً باطل و غیرقابل اجراست:
# در صورتی که موضوع اصلی اختلاف به موجب قوانین ایران قابل حل و فصل از طریق [[داوری]] نباشد.
# در صورتی که موضوع اصلی اختلاف به موجب قوانین ایران قابل حل و فصل از طریق [[داوری]] نباشد.
# در صورتی که مفاد رأی مخالف با [[نظم عمومی]] یا [[اخلاق حسنه]] کشور یا [[قواعد آمره]] این قانون باشد.
# در صورتی که مفاد رأی مخالف با [[نظم عمومی]] یا [[اخلاق حسنه]] کشور یا [[قواعد آمره]] این قانون باشد.
# [[رأی داوری]] صادره در خصوص [[مال غیرمنقول|اموال غیرمنقول]] واقع در ایران با [[قوانین آمره]] جمهوری اسلامی ایران یا با مفاد [[سند رسمی|اسناد رسمی]] معتبر معارض باشد، مگر آن که در مورد اخیر «داور» [[حق]] [[سازش]] داشته باشد.
# [[رأی داوری]] صادره در خصوص [[مال غیرمنقول|اموال غیرمنقول]] واقع در ایران با [[قوانین آمره]] جمهوری اسلامی ایران یا با مفاد [[سند رسمی|اسناد رسمی]] معتبر معارض باشد، مگر آن که در مورد اخیر «داور» [[حق]] [[سازش]] داشته باشد.
 
* [[ماده ۳۳ قانون داوری تجاری بین المللی|مشاهده ماده قبلی]]
* [[ماده ۳۵ قانون داوری تجاری بین المللی|مشاهده ماده بعدی]]
== مواد مرتبط ==
* [[ماده ۳۳ قانون داوری تجاری بین المللی]]
* [[ماده ۳۵ قانون داوری تجاری بین المللی]]
* [[ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی]]
== فلسفه و مبانی نظری ==
در حقوق خصوصی ایران، جز در موارد مصرح قانونی که داوری‌پذیری را ممنوع کرده‌اند (مثل [[ورشکستگی]] در [[ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی]])، اصل بر داوری‌پذیری است. اختلافات در خصوص اموال غیرمنقول هم از این اصل خارج نیستند. بنابراین، بند ۵ ماده ۴۸۹ قانون قانون آیین دادرسی مدنی یا '''ماده ۳۴ قانون داوری تجاری بین المللی''' در مقام بیان ممنوعیت داوری‌پذیری در خصوص اموال غیرمنقول نیستند، بلکه غرض از وضعشان این است که داور همچون قاضی مکلف به تبعیت از مفاد اسناد رسمی است. در واقع، چون داور، قاضی خصوصی است و حتی می‌تواند در صورت تفویض اختیار بر اساس [[عدالت]]، [[انصاف]] و کدخدامنشی هم رأی بدهد.<ref>{{Cite journal|title=بطلان رأی داوری به جهت تعارض با مفاد سند رسمی (نقد و تحلیل بند 3 مادۀ 34 قانون داوری تجاری بین‌المللی)|url=https://jlq.ut.ac.ir/article_97045.html|journal=مطالعات حقوق خصوصی|date=1402|issn=2588-5618|pages=533–556|volume=53|issue=4|doi=10.22059/jlq.2024.345606.1007693|language=fa|first=رحیم|last=پیلوار|first2=سروش|last2=صفی زاده}}</ref>
== مطالعات تطبیقی ==
== مطالعات تطبیقی ==
مشابه بند 1 [[ماده 34 قانون داوری تجاری بین المللی]]، در بند 1 ب ماده 2-34 قانون نمونه داوری آنسیترال و همچنین بند الف ماده 2-5 نیز تصریح شده است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری تجاری بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3586576|صفحه=|نام۱=عبدالحسین|نام خانوادگی۱=شیروی|چاپ=1}}</ref>
مشابه مفاد بند ۱ [[ماده ۳۴ قانون داوری تجاری بین المللی]]، در بند ۱ ب ماده ۲–۳۴ قانون نمونه داوری آنسیترال و همچنین بند الف ماده ۲–۵ نیز تصریح شده‌است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری تجاری بین‌المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3586576|صفحه=|نام۱=عبدالحسین|نام خانوادگی۱=شیروی|چاپ=1}}</ref>
 
در فرانسه، اینطور بیان شده است که هرگونه اختلافی که حاوی منافع عمومی باشد، غیرقابل ارجاع به داوری است.دعاوی مربوط به اساس خانواده، حفظ آزادی تجاری، تضمین رقابت، دعاوی مربوط به مالکیت صنعتی و ... مواردی هستند که در کشورهای گوناگون غیرقابل ارجاع به داوری می‌باشند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری تجاری بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3489008|صفحه=|نام۱=عبدالحسین|نام خانوادگی۱=شیروی|چاپ=1}}</ref>  


== نکات توضیحی تفسیری دکترین ==
در فرانسه، اینطور بیان شده‌است که هرگونه اختلافی که حاوی [[منفعت عمومی|منافع عمومی]] باشد، غیرقابل ارجاع به [[داوری]] است. دعاوی مربوط به اساس خانواده، حفظ آزادی تجاری، تضمین رقابت، دعاوی مربوط به [[مالکیت صنعتی]] و … همگی از مواردی هستند که در کشورهای گوناگون غیرقابل ارجاع به داوری می‌باشند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری تجاری بین‌المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3489008|صفحه=|نام۱=عبدالحسین|نام خانوادگی۱=شیروی|چاپ=1}}</ref>
مستفاد از ماده‌ی فوق، امکان صدور رأی داوری در خصوص اموال غیرمنقول، چنانچه مغایر با قوانین آمره یا مفاد اسناد رسمی معتبر نباشد، فراهم است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون داوری تجاری بین المللی ایران همسو با قانون نمونه داوری آنسیترال|ترجمه=|جلد=|سال=|ناشر=مجله حقوقی- نشریه دفتر خدمات حقوقی بین المللی شماره 23 - پاییز و زمستان 1377|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5079032|صفحه=|نام۱=سیدجمال|نام خانوادگی۱=سیفی|چاپ=}}</ref> همچنین، اگر داور حق سازش داشته باشد، امکان عدول از قوانین آمره و مفاد اسناد رسمی را نیز دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون داوری تجاری بین المللی ایران همسو با قانون نمونه داوری آنسیترال|ترجمه=|جلد=|سال=|ناشر=مجله حقوقی- نشریه دفتر خدمات حقوقی بین المللی شماره 23 - پاییز و زمستان 1377|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5079036|صفحه=|نام۱=سیدجمال|نام خانوادگی۱=سیفی|چاپ=}}</ref> مستفاد از ماده‌ی فوق، درخواست صدور حکم به بطلان رأی داوری طبق این ماده، مهلت ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اجرای آرای داوری بازرگانی خارجی|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=موسسه مطالعات و پژوهش های حقوقی شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4482548|صفحه=|نام۱=لعیا|نام خانوادگی۱=جنیدی|چاپ=2}}</ref>
== نکات تفسیری دکترین ماده 34 قانون داوری تجاری بین المللی ==
مستفاد از مادهٔ فوق، امکان صدور رأی داوری در خصوص [[مال غیرمنقول|اموال غیرمنقول]]، چنانچه مغایر با قوانین آمره یا مفاد [[سند|اسناد]] رسمی معتبر نباشد، فراهم است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون داوری تجاری بین المللی ایران همسو با قانون نمونه داوری آنسیترال|ترجمه=|جلد=|سال=|ناشر=مجله حقوقی- نشریه دفتر خدمات حقوقی بین المللی شماره 23 - پاییز و زمستان 1377|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5079032|صفحه=|نام۱=سیدجمال|نام خانوادگی۱=سیفی|چاپ=}}</ref> همچنین، اگر داور حق سازش داشته باشد، امکان عدول از [[قوانین آمره]] و مفاد اسناد رسمی را نیز دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون داوری تجاری بین المللی ایران همسو با قانون نمونه داوری آنسیترال|ترجمه=|جلد=|سال=|ناشر=مجله حقوقی- نشریه دفتر خدمات حقوقی بین المللی شماره 23 - پاییز و زمستان 1377|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5079036|صفحه=|نام۱=سیدجمال|نام خانوادگی۱=سیفی|چاپ=}}</ref> نکتهٔ دیگر آن که درخواست صدور حکم به بطلان رأی داوری طبق این ماده، مهلت ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اجرای آرای داوری بازرگانی خارجی|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4482548|صفحه=|نام۱=لعیا|نام خانوادگی۱=جنیدی|چاپ=2}}</ref>
== نکات توضیحی ماده 34 قانون داوری تجاری بین المللی ==
باید توجه داشت که چنانچه [[قاضی]] رسیدگی کننده به اعتراض و [[درخواست]] [[ابطال]] [[رای داوری|رأی]]، اعتراض را وارد دانست، بایستی حکم به بی‌اعتباری رأی داور صادر نماید. لیکن، این امکان برای وی فراهم نیست که وارد رسیدگی شود و رأی ماهوی صادر کند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجموعه مقالات جشن نامه دهمین سالگرد تأسیس مرکز داوری اتاق بازرگانی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5067388|صفحه=|نام۱=محسن|نام خانوادگی۱=محبی|نام۲=محمد|نام خانوادگی۲=کاکاوند|چاپ=1}}</ref>


== نکات توضیحی ==
نکتهٔ دیگر آن که عدم رعایت [[قواعد آمره]] در [[داوری]]، خواه عمدی و خواه سهوی، حسب مورد، ابطال تمام یا قسمتی از رأی را در پی دارد و موجب اتلاف وقت و صرف هزینه بی‌ثمر خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری بازرگانی بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=دادگستر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4924332|صفحه=|نام۱=احمد|نام خانوادگی۱=امیرمعزی|چاپ=1}}</ref> همچنین، می‌توان چنین گفت که به عنوان قاعده، هر کدام از مقررات قانون، که تخلف از آن موجب بطلان رأی داور شود، از قواعد امری است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین داوری|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4684332|صفحه=|نام۱=مرتضی|نام خانوادگی۱=یوسف زاده|چاپ=2}}</ref>
باید توجه داشت که چنانچه [[قاضی]] رسیدگی کننده به اعتراض و [[درخواست]] [[ابطال]] [[رای داوری|رأی]]، اعتراض را وارد دانست، بایستی حکم به بی‌اعتباری رأی داور صادر نماید. لیکن، این امکان برای وی فراهم نیست که وارد رسیدگی شود و رأی ماهوی صادر کند. به همین جهت است که گفته می‌شود قاضی رسیدگی کننده به اعتراض، در مقام رسیدگی [[تجدیدنظر خواهی|تجدیدنظر]] نسبت به [[رای داوری|رأی داوری]] نیست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجموعه مقالات جشن نامه دهمین سالگرد تأسیس مرکز داوری اتاق بازرگانی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=موسسه مطالعات و پژوهش های حقوقی شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5067388|صفحه=|نام۱=محسن|نام خانوادگی۱=محبی|نام۲=محمد|نام خانوادگی۲=کاکاوند|چاپ=1}}</ref>


نکته‌ی دیگر آن که عدم رعایت [[قواعد آمره]] در [[داوری]]، خواه عمدی و خواه سهوی، حسب مورد، ابطال تمام یا قسمتی از رأی را در پی دارد و موجب اتلاف وقت و صرف هزینه بی‌ثمر خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری بازرگانی بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=دادگستر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4924332|صفحه=|نام۱=احمد|نام خانوادگی۱=امیرمعزی|چاپ=1}}</ref>
در نهایت شایان ذکر است که اعلام بطلان رأی خللی به قرارداد داوری نمی‌زند. به عبارت دیگر، قرارداد داوری تا زمانی که توسط طرفین [[اقاله]] نشده یا دادگاهی بطلان آن را اعلام ننموده باشد؛ به اعتبار خود باقی خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین داوری|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4693204|صفحه=|نام۱=مرتضی|نام خانوادگی۱=یوسف زاده|چاپ=2}}</ref>
== مصادیق و نمونه ها ==
صدور رأی خلاف موازین مسلم شرعی یا صدور رأیی که موجب جریحه‌دار کردن احساسات جامعه شود؛ در کشور ایران مغایر نظم عمومی، اخلاق حسنه و قواعد آمره است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری (کلیات داوری، شرایط قانونی و محدودیت‌های داوری، حل تعارض در داوری‌های تجاری بین‌المللی)|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=نگاه بینه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5095044|صفحه=|نام۱=موسی|نام خانوادگی۱=پاشابنیاد|چاپ=2}}</ref> همچنین، شایان ذکر است عده‌ای بر این باورند که مدلل نکردن رأی داوری نیز مغایر با نظم عمومی است، لیکن در حقوق ایران، چنین دیدگاهی محل تأمل است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=داوری (کلیات داوری، شرایط قانونی و محدودیت‌های داوری، حل تعارض در داوری‌های تجاری بین‌المللی)|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=نگاه بینه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5095112|صفحه=|نام۱=موسی|نام خانوادگی۱=پاشابنیاد|چاپ=2}}</ref>
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 34 قانون داوری تجاری بین المللی ==
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
# رأی داور در صورتی باطل است که موضوع اختلاف بر اساس قوانین ایران قابلیت داوری نداشته باشد.
# رأی داور نباید مخالف نظم عمومی یا اخلاق حسنه کشور باشد.
# رأی داور نباید با قواعد آمره قانون داوری تجاری بین‌المللی مغایرت داشته باشد.
# در خصوص اموال غیرمنقول واقع در ایران، رأی نباید با قوانین آمره جمهوری اسلامی ایران یا اسناد رسمی معتبر معارض باشد، مگر در صورتی که داور حق سازش داشته باشد.
== پایان نامه و رساله های مرتبط ==
* [[بررسی تنظیم قرارداد داوری و رسیدگی داور و چگونگی اعتراض با تکیه به رویه ی داوری]]
== مقالات مرتبط ==
* [[اثر عدم اعتراض به آرای داوری باطل، نحوه رسیدگی و آثار ابطال رأی داوری با تأکید بر قانون داوری تجاری بین المللی]]
* [[تاثیر ابطال رای داور بر موافقت نامه داوری]]
* [[ماهیت حقوقی کدخدامنشی عرفی و تفاوت آن با نهاد داوری و انصاف از دیدگاه قواعد داوری تجاری بین المللی]]
* [[تفسیر مضیق اختیار دادگاه در اجرای آرای داوری خارجی؛ هماهنگی با مشی حمایتی کنوانسیون شناسایی و اجرای داوری خارجی نیویورک]]
* [[تعیین داوران و حدود اختیارات آنان در داوری تجاری بین المللی]]
* [[بی طرفی مقرّ داوری بین المللی در امر اثبات دعوا؛ «مطالعة تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس]]
* [[بطلان رأی داوری به جهت تعارض با مفاد سند رسمی (نقد و تحلیل بند 3 مادۀ 34 قانون داوری تجاری بین‌المللی)]]
* [[ابطال رأی داوری بر مبنای «دکترین نادیده گرفتن آشکار قانون» در حقوق امریکا؛ با نگاهی به حقوق ایران]]
* [[قانون ماهوی حاکم بر اختلاف در داوری‌‌‌های تجاری بین‌‌‌المللی در صورت عدم انتخابِ طرفین اختلاف]]
* [[خلأهای قانون آیین دادرسی مدنی در صدور قرار دستور موقت از جانب داور]]
* [[نظم عمومی و قواعد آمره در داوری تجاری بین‌المللی]]
* [[آزادی گزینش عناوین دعوایی: درستی یا نادرستی پذیرش دعوای تنفیذ]]
* [[محدودیت های آزادی اراده طرفین در تعیین قانون حاکم بر آیین داوری تجاری بین المللی]]


== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس}}{{مواد قانون داوری تجاری بین‌المللی}}
{{پانویس}}{{مواد قانون داوری تجاری بین‌المللی}}
 
[[رده:مواد قانون داوری تجاری بین‌المللی]]
[[رده:مواد قانون داوری تجاری بین‌المللی]]
[[رده:بطلان رأی داوری]]
[[رده:بطلان رأی داوری]]
خط ۳۳: خط ۶۲:
[[رده:اسناد رسمی]]
[[رده:اسناد رسمی]]
[[رده:سازش]]
[[رده:سازش]]
{{DEFAULTSORT:ماده 0170}}
۱٬۶۷۹

ویرایش