ماده ۱۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۴: خط ۴:
* {{زیتونی|[[ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}}
* {{زیتونی|[[ماده ۱۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}}  
* {{زیتونی|[[ماده ۱۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}}  
== مواد مرتبط ==
== مواد مرتبط ==
* [[ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی]]
* [[ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی]]
* [[ماده ۱۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی]]
* [[ماده ۱۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی]]
خط ۲۶: خط ۲۴:
* [[ماده ۱۷۶ قانون آیین دادرسی مدنی]]
* [[ماده ۱۷۶ قانون آیین دادرسی مدنی]]
* [[ماده ۱۷۷ قانون آیین دادرسی مدنی]]
* [[ماده ۱۷۷ قانون آیین دادرسی مدنی]]
== توضیح واژگان ==
== توضیح واژگان ==
[[ممانعت از حق#دعوای ممانعت از حق|دعوای ممانعت از حق]]: [[دعوا|دعوای]] کسی که در [[ملک]] دیگری [[حق ارتفاق]] یا [[حق انتفاع]] داشته و در عین حال که [[متصرف]] [[حق]] مذکور است [[شخص]] دیگری مانع ادامه [[تصرف]] او در حق مذکور شده‌است را دعوای ممانعت از حق گویند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=330780|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی مدنی کتاب اول|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3508824|صفحه=|نام۱=قدرت اله|نام خانوادگی۱=واحدی|چاپ=5}}</ref>  
[[ممانعت از حق#دعوای ممانعت از حق|دعوای ممانعت از حق]]: [[دعوا|دعوای]] کسی که در [[ملک]] دیگری [[حق ارتفاق]] یا [[حق انتفاع]] داشته و در عین حال که [[متصرف]] [[حق]] مذکور است [[شخص]] دیگری مانع ادامه [[تصرف]] او در حق مذکور شده‌است را دعوای ممانعت از حق گویند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=330780|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی مدنی کتاب اول|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3508824|صفحه=|نام۱=قدرت اله|نام خانوادگی۱=واحدی|چاپ=5}}</ref>  
== پیشینه ==
== پیشینه ==
بخشی از [[ماده ۸ قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی]] مصوب ۱۲۹۰ نیز نمونه‌هایی در باب ممانعت از حق بیان کرده‌است: «ثالثاً - دعوی ممانعت از حق کسی در ملک دیگری از قبیل حق‌العبور، حق مرتع، حق مجری، حق ناودان …».<ref>[[ماده ۸ قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی]]</ref> همچنین، شایان ذکر است که این ماده، در [[ماده ۳۲۴ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318]] پیش‌بینی شده بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جلد دوم) (جرایم علیه اموال و مالکیت)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1947244|صفحه=|نام۱=هوشنگ|نام خانوادگی۱=شامبیاتی|چاپ=1}}</ref>
بخشی از [[ماده ۸ قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی]] مصوب ۱۲۹۰ نیز نمونه‌هایی در باب ممانعت از حق بیان کرده‌است: «ثالثاً - دعوی ممانعت از حق کسی در ملک دیگری از قبیل حق‌العبور، حق مرتع، حق مجری، حق ناودان …».<ref>[[ماده ۸ قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی]]</ref> همچنین، شایان ذکر است که این ماده، در [[ماده ۳۲۴ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318]] پیش‌بینی شده بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جلد دوم) (جرایم علیه اموال و مالکیت)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1947244|صفحه=|نام۱=هوشنگ|نام خانوادگی۱=شامبیاتی|چاپ=1}}</ref>
 
== نکات تفسیری دکترین ماده 159 قانون آیین دادرسی مدنی ==
== نکات توضیحی و تفسیری دکترین ==
تفاوت این دعوا با [[دعوای تصرف عدوانی]] این است که در اینجا مورد دعوا برگرداندن [[تصرف]] در عین ملک نیست، بلکه در سایر حقوق عینی است مانند حق ارتفاق و حق انتفاع.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1248652|صفحه=|نام۱=علی عباس|نام خانوادگی۱=حیاتی|چاپ=2}}</ref> لذا به دلیل اینکه حق انتفاع و حق ارتفاق در ملک غیر به وجود می‌آید، ملک غیر بودن از ارکان دعوی ممانعت از حق می‌باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در آیین دادرسی مدنی (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=456648|صفحه=|نام۱=علی|نام خانوادگی۱=مهاجری|چاپ=1}}</ref>  
تفاوت این دعوا با [[دعوای تصرف عدوانی]] این است که در اینجا مورد دعوا برگرداندن [[تصرف]] در عین ملک نیست، بلکه در سایر حقوق عینی است مانند حق ارتفاق و حق انتفاع.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1248652|صفحه=|نام۱=علی عباس|نام خانوادگی۱=حیاتی|چاپ=2}}</ref> لذا به دلیل اینکه حق انتفاع و حق ارتفاق در ملک غیر به وجود می‌آید، ملک غیر بودن از ارکان دعوی ممانعت از حق می‌باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در آیین دادرسی مدنی (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=456648|صفحه=|نام۱=علی|نام خانوادگی۱=مهاجری|چاپ=1}}</ref>  


خط ۴۷: خط ۴۲:


۴) حق ارتفاق موضوعی است تابع ملک که با انتقال ملک [[نقل و انتقال]] می‌یابد اما حق انتفاع حقی است استقلالی که مستقلاً قابل نقل و انتقال و [[توقیف کردن|توقیف]] می‌باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در آیین دادرسی مدنی (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=456660|صفحه=|نام۱=علی|نام خانوادگی۱=مهاجری|چاپ=1}}</ref>  
۴) حق ارتفاق موضوعی است تابع ملک که با انتقال ملک [[نقل و انتقال]] می‌یابد اما حق انتفاع حقی است استقلالی که مستقلاً قابل نقل و انتقال و [[توقیف کردن|توقیف]] می‌باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در آیین دادرسی مدنی (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=456660|صفحه=|نام۱=علی|نام خانوادگی۱=مهاجری|چاپ=1}}</ref>  
 
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 159 قانون آیین دادرسی مدنی ==
== رویه‌های قضایی ==
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
 
# دعوای ممانعت از حق مربوط به حق ارتفاق یا انتفاع است.
# حق ارتفاق به معنای داشتن حق استفاده از ملک دیگری برای نیازهای خاص است.
# حق انتفاع به معنای داشتن اجازه بهره‌برداری از ملکی است که متعلق به دیگری است.
# این دعوا زمانی مطرح می‌شود که فردی از اجرای حقوق ارتفاق یا انتفاع خود منع شده باشد.
# متقاضی می‌تواند از مرجع قضایی درخواست رفع ممانعت کند.
# محور اصلی این دعوا رفع موانع بهره‌برداری قانونی از یک ملک است.
== رویه های قضایی ==
* [[نظریه شماره 7/99/1136 مورخ 1399/08/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم تکلیف دادستان به رسیدگی به جرایم تصرف عدوانی،ممانعت و مزاحمت از حق]]
* [[نظریه شماره 7/99/1136 مورخ 1399/08/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم تکلیف دادستان به رسیدگی به جرایم تصرف عدوانی،ممانعت و مزاحمت از حق]]
* [[نظریه شماره 7/98/1896 مورخ 1399/02/14 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره قطع انشعاب گاز منزل مسکونی توسط شرکت گاز با استناد به قرارداد]]
== مصادیق و نمونه ها ==
# شخص الف در ملک ب مجرایی داشته‌است، شخص ب یا [[شخص ثالث|شخص ثالثی]] (ج) مجرا را مسدود می‌نماید. شخص الف به عنوان دارنده [[حق مجرا]] می‌تواند به طرفیت ب یا ج دعوی ممانعت از حق مطرح نماید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی مدنی کتاب اول|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3508824|صفحه=|نام۱=قدرت اله|نام خانوادگی۱=واحدی|چاپ=5}}</ref>
# الف در خانه ب [[حق عبور]] دارد، ب که مالک خانه است از عبور الف جلوگیری می‌کند. الف دعوای ممانعت از حق به طرفیت صاحب خانه (ب) طرح می‌نماید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=کارگاه آموزش حقوق (جلد سوم) شرکت-صلح-ضمان عقدی-ضمان قهری|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2766088|صفحه=|نام۱=صحبت اله|نام خانوادگی۱=سلطانیان|چاپ=1}}</ref>


== مصادیق و نمونه‌ها ==
==مقالات مرتبط==


# شخص الف در ملک ب مجرایی داشته‌است، شخص ب یا [[شخص ثالث|شخص ثالثی]] (ج) مجرا را مسدود می‌نماید. شخص الف به عنوان دارنده [[حق مجرا]] می‌تواند به طرفیت ب یا ج دعوی ممانعت از حق مطرح نماید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=آیین دادرسی مدنی کتاب اول|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3508824|صفحه=|نام۱=قدرت اله|نام خانوادگی۱=واحدی|چاپ=5}}</ref>
* [[بازپژوهی تفوق تصرف بر مالکیت در دعاوی ثلاث با نگاهی به رویة قضایی]]
# الف در خانه ب [[حق عبور]] دارد، ب که مالک خانه است از عبور الف جلوگیری می‌کند. الف دعوای ممانعت از حق به طرفیت صاحب خانه (ب) طرح می‌نماید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=کارگاه آموزش حقوق (جلد سوم) شرکت-صلح-ضمان عقدی-ضمان قهری|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2766088|صفحه=|نام۱=صحبت اله|نام خانوادگی۱=سلطانیان|چاپ=1}}</ref>
* [[کارکرد استنباطی انصراف و کاربرد حقوقی آن]]
* [[مسئولیت مدنی ناشی از دعاوی تصرف در حقوق انگلستان و امکان اقتباس از آن در حقوق ایران]]
* [[ضابطه تشخیص دعاوی تصرف با تحلیل و نقدی بر یک رأی]]


== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس|۲}}
{{پانویس|۲}}
{{مواد قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{مواد قانون آیین دادرسی مدنی}}
[[رده:مواد قانون آیین دادرسی مدنی]]
[[رده:مواد قانون آیین دادرسی مدنی]]
[[رده:دادرسی نخستین]]
[[رده:دادرسی نخستین]]
خط ۶۶: خط ۷۲:
[[رده:دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول]]
[[رده:دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول]]
[[رده:دعوای ممانعت از حق]]
[[رده:دعوای ممانعت از حق]]
{{DEFAULTSORT:ماده 0795}}
۲٬۱۰۱

ویرایش