ماده ۳۵۱ قانون مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

ماده ۳۵۱ قانون مدنی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۹

۱۰٬۶۹۰ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۵

بدون خلاصۀ ویرایش

ساره رضاکاظمی

۴٬۹۶۰

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-در صورتی که مبیع، کلی (یعنی صادق بر افراد عدیده) باشد، بیع وقتی صحیح است که مقدار و جنس و وصف مبیع ذکر شود.
+'''ماده ۳۵۱ قانون مدنی''': در صورتی که [[مبیع]]، [[کلی]] (یعنی صادق بر افراد عدیده) باشد، [[بیع]] وقتی صحیح است که مقدار و جنس و وصف مبیع ذکر شود.
+* {{زیتونی|[[ماده ۳۵۰ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}}
+* {{زیتونی|[[ماده ۳۵۲ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}}
+== مواد مرتبط ==
+* [[ماده ۳۵۰ قانون مدنی]]
 == توضیح واژگان ==
-به دین کلی، که موضوع تعهد واقع می گردد؛ کلی فی الذمه گویند.(1215582)
-به آنچه ضمن مصادیق گوناگون ایجاد می گردد؛ کلی گویند.(446354)
+* «مبیع» چیزی است که در [[معامله]] فروخته می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد ششم) عقود معین|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3623352|صفحه=|نام۱=مرتضی|نام خانوادگی۱=یوسف زاده|چاپ=1}}</ref>
+* «بیع» به معنای تبادل [[مال|مالی]] در مقابل مال دیگر است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=فرهنگ فقه (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=مؤسسه دایرةالمعارف فقه اسلامی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3363988|صفحه=|نام۱=آیت اله سیدمحمود|نام خانوادگی۱=هاشمی شاهرودی|چاپ=2}}</ref>
+* مقصود از «کلی» در '''ماده ۳۵۱ قانون مدنی'''، چیزی است که ضمن مصادیق گوناگون ایجاد می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قواعد فقه|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1785472|صفحه=|نام۱=ابوالحسن|نام خانوادگی۱=محمدی|چاپ=11}}</ref>
-== پیشینه ==
+== مطالعات تطبیقی ==
-در حقوق انگلیس، کالای کلی، یکی از مصادیق کالای نامعین است. کالای نامعین، کالاهای آینده؛ و اجناس کلی در معین را نیز شامل می گردد.(1014644)
-== کلیات توضیحی تفسیری دکترین ==
+* در حقوق انگلیس، کالای کلی، یکی از مصادیق کالای نامعین است، کالای نامعین، کالاهای آینده و اجناس [[کلی در معین]] را نیز شامل می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دانشنامه حقوق خصوصی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=محراب فکر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4058632|صفحه=|نام۱=مسعود|نام خانوادگی۱=انصاری|نام۲=محمدعلی|نام خانوادگی۲=طاهری|چاپ=2}}</ref>
-مبیع در بیع سلم، کلی فی الذمه است.(1054974)
-در لزوم معلوم بودن موضوع قرارداد، تفاوتی در عین معین، کلی در معین، کلی فی الذمه، مبیع و ثمن نیست.(548532)
+== نکات تفسیری دکترین ماده ۳۵۱ قانون مدنی ==
+در [[بیع سلم]] نیازی نیست که مبیع کلی، پیش از فرارسیدن موعد [[تسلیم]]، در عالم خارج موجود باشد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=الفارق (دایرةالمعارف عمومی حقوقی) (جلد سوم) (عده)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4524760|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=1}}</ref> چرا که مبیع، [[کلی فی الذمه]] است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دایرةالمعارف حقوق مدنی و تجارت (جلد اول) (حقوق تعهدات عقود و ایقاعات)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4219952|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=1}}</ref>
-اگر مورد معامله کلی باشد؛ تعیین کمیت، جنس و اوصاف اساسی کالا، کافی بوده؛ و وصف مرغوبیت آن، می تواند مبهم باشد؛ که در اینصورت، انتخاب با متعهد است؛ به شرط آنکه انتخاب او معیوب نباشد.(23000)
+وجود ابهام در مورد کیفیت، کمیت و جنس [[مورد معامله]] در بیع کلی، سبب [[بطلان عقد]] می‌گردد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی عقود معین (قسمت اول) (معاملات معوض، عقود تملیکی، بیع، معاوضه، اجاره، قرض)|ترجمه=|جلد=|سال=1374|ناشر=مدرس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3645120|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=6}}</ref> و معیارهایی که جهت معلوم شدن مورد معامله باید مورد توجه قرار گیرند؛ عبارتند از: علم به جنس، کیفیت و کمیت.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد ششم) عقود معین (بخش اول) (بیع، معاوضه، اجاره، قرض، جعاله و صلح)|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=خرسندی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1854508|صفحه=|نام۱=حسن|نام خانوادگی۱=ره پیک|چاپ=1}}</ref> مورد معامله در صورتی معلوم است که فاقد ابهام باشد و [[متبایعین]] بدانند آنچه را که مورد مبادله قرار می‌دهند؛ از چه ویژگی‌هایی برخوردار است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد ششم) عقود معین (بخش اول) (بیع، معاوضه، اجاره، قرض، جعاله و صلح)|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=خرسندی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1854508|صفحه=|نام۱=حسن|نام خانوادگی۱=ره پیک|چاپ=1}}</ref>
-نحوه معلوم نمودن مبیع، با توجه به کلی یا معین بودن آن، متفاوت است. در عین معین، فرد مورد معامله باید معین باشد؛ اما در رابطه با بیع کلی، تعیین جنس، کیفیت و کمیت مبیع کفایت می نماید.(911254)
+نحوه معلوم نمودن مبیع، با توجه به کلی یا معین بودن آن، متفاوت است، در [[عین معین]]، فرد مورد معامله باید معین باشد؛ اما در رابطه با بیع کلی، تعیین جنس، کیفیت و کمیت مبیع کفایت می‌نماید،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی عقود معین (قسمت اول) (معاملات معوض، عقود تملیکی، بیع، معاوضه، اجاره، قرض)|ترجمه=|جلد=|سال=1374|ناشر=مدرس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3645072|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=6}}</ref> البته وصف مرغوبیت آن، می‌تواند مبهم باشد که در این صورت، انتخاب با [[متعهد]] است؛ به شرط آنکه انتخاب او [[عیب|معیوب]] نباشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=92056|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=26}}</ref>
-اگر مورد معامله کلی باشد؛ تعیین کمیت، جنس و اوصاف اساسی کالا، کافی بوده؛ و وصف مرغوبیت آن، می تواند مبهم باشد؛ که در اینصورت، انتخاب با متعهد است؛ به شرط آنکه انتخاب او معیوب نباشد.(23000)
+همچنین نیازی نیست که همه ویژگی‌های مبهم و جزئی مورد معامله، در [[عقد|قرارداد]] ذکر گردد؛ زیرا در این صورت همیشه بهانه ای برای ابطال عقد وجود خواهد داشت؛ مثلاً لزومی ندارد که طرفین، در مورد رنگ اتومبیل صفر کیلومتر هم، [[توافق]] نمایند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد دوم) (قواعد عمومی قراردادها، انعقاد و اعتبار قرارداد)|ترجمه=|جلد=|سال=1379|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3039352|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=5}}</ref>
-نیازی نیست که همه ویژگی های مبهم، و جزئی مورد معامله، در قرارداد ذکر گردد؛ زیرا دراینصورت همیشه، بهانه ای برای ابطال عقد وجود خواهد داشت. مثلاً لزومی ندارد که طرفین، درمورد رنگ اتومبیل صفر کیلومتر هم، توافق نمایند.(759824)
+گفتنی است [[بیع از روی نمونه]]، طرفین را از تعیین کیفیات مبیع، بی‌نیاز می‌نماید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=93872|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=26}}</ref>
+== نکات توضیحی ماده ۳۵۱ قانون مدنی ==
+در لزوم معلوم بودن موضوع قرارداد، تفاوتی در عین معین، کلی در معین، کلی فی الذمه، مبیع و [[ثمن]] نیست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اشتباه در موضوع قرارداد (با مطالعه تطبیقی در حقوق فرانسه و انگلستان)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=دانشگاه امام صادق (ع)|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2194184|صفحه=|نام۱=روح اله|نام خانوادگی۱=آخوندی|چاپ=1}}</ref>
+== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۳۵۱ قانون مدنی ==
+{{هوش مصنوعی (ماده)}}
+# وقتی مبیع کلی باشد، باید ویژگی‌های خاص آن مشخص شود.
+# ذکر مقدار مبیع الزامی است.
+# تعیین جنس مبیع برای صحت قرارداد ضروری است.
+# وصف مبیع باید به صورت دقیق و شفاف بیان شود.
+# عدم ذکر هر یک از موارد مقدار، جنس یا وصف می‌تواند منجر به بطلان یا عدم صحت بیع شود.
-معیارهایی که جهت معلوم شدن مورد معامله، باید مورد توجه قرار گیرند؛ عبارتند از: علم به جنس، کیفیت و کمیت.(463613)
+== مطالعات فقهی ==
-مورد معامله، درصورتی معلوم است؛ که فاقد ابهام باشد؛ و متبایعین بدانند آنچه را که مورد مبادله قرار می دهند؛ از چه ویژگی هایی برخوردار است.(463613)
-بیع از روی نمونه، طرفین را از تعیین کیفیات مبیع، بی نیاز می نماید.(23454)
-وجود ابهام درمورد کیفیت، کمیت و جنس مورد معامله در بیع کلی، سبب بطلان عقد می گردد.(911266)
-== سوابق فقهی ==
-اگر مشتری، تعهد نموده باشد که مقداری گردو را، به خریدار تحویل نماید؛ و برخی از این گردوها، که بیش از حد متعارف است؛ سیاه و پوچ باشد؛ و الزام متعهد به تسلیم کالای سالم در مقابل اقلام فاسد، امکانپذیر نباشد؛ دراینصورت خریدار می تواند معامله را فسخ نماید.(54730)
-مبیع در بیع سلم، کلی فی الذمه است.(1054974)
-در بیع سلم؛ نیازی نیست که مبیع کلی، پیش از فرارسیدن موعد تسلیم، در عالم خارج موجود باشد.(1131176)
+=== سوابق فقهی ===
+* طی [[استفتاء|استفتایی]] از [[مرجع تقلید|مراجع تقلید]]، چنین پاسخ داده شده است که: اگر [[مشتری]] [[تعهد]] نموده باشد که مقداری گردو را به [[مشتری|خریدار]] تحویل نماید و برخی از این گردوها که بیش از حد [[عرف|متعارف]] است؛ سیاه و پوچ باشد؛ و الزام متعهد به تسلیم کالای سالم در مقابل اقلام فاسد، امکان پذیر نباشد؛ در این صورت خریدار می‌تواند معامله را [[فسخ]] نماید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجموعه آرای فقهی در امور حقوقی (جلد دوم) (بیع)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=218976|صفحه=|نام۱=معاونت آموزش|تحقیقات قوه قضائیه|نام خانوادگی۱=|چاپ=2}}</ref>
+== رویه های قضایی ==
+* [[رای دادگاه درباره اعتراض ثالث اجرایی نسبت به توقیف مال به استناد قرار تأمین خواسته (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۷۰۴۰۰۴۹۴)]]
 == مصادیق و نمونه ها ==
+* بیع خانه به صورت کلی یا کلی در معین، صحیح نبوده و منشأ چنین بطلانی، مجهول بودن برخی ویژگی‌های مهم مورد معامله، نزد طرفین است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد اول) (تشکیل قراردادها و تعهدات)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1109684|صفحه=|نام۱=مهدی|نام خانوادگی۱=شهیدی|چاپ=7}}</ref>
-* بیع خانه، به صورت کلی یا کلی در معین، صحیح نبوده؛ و منشأ چنین بطلانی، مجهول بودن برخی ویژگی های مهم مورد معامله، نزد طرفین است.(277407)
+* اگر مبیع، روغن حیوانی باشد؛ باید نوع آن اعم از گوسفندی یا گاوی بودن، مشخص گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مدنی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=239976|صفحه=|نام۱=سیدعلی|نام خانوادگی۱=حائری شاه باغ|چاپ=3}}</ref>
+* خانه، فرش و کتاب، کلی هستند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قواعد فقه|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1785472|صفحه=|نام۱=ابوالحسن|نام خانوادگی۱=محمدی|چاپ=11}}</ref>
-* اگر مبیع، روغن حیوانی باشد؛ باید نوع آن، اعم از گوسفندی یا گاوی بودن، مشخص گردد.(59980)
+== مقالات مرتبط ==
+* [[بررسی تطبیقی کفایت قابلیت تعیین مورد معامله در حقوق ایران، مصر و کامن لا]]
-* خانه، فرش و کتاب، کلی هستند.(446354)
+* [[مطالعه تطبیقی «معلوم بودن مبیع» در حقوق ایران با «انطباق کالا» در کنواسیون بیع بین المللی کالا]]
+* [[انتقال مالکیت مبیع در بیع کلی فی الذمه درفقه امامیه, حقوق ایران و انگلیس|انتقال مالکیت مبیع در بیع کلی فی الذمه در فقه امامیه, حقوق ایران و انگلیس]]
+* [[تحلیل فقهی و حقوقی آسیب شناسی جهل در معاملات]]
+* [[بررسی ضرورت رفع ابهام از مفاد قرارداد]]
+* [[لزوم و چگونگی تعیین مبیع در بیع کلی فی‌الذمه (مطالعۀ تطبیقی فقه امامیه، حقوق ایران، انگلستان و مصر)]]
+* [[تعیین مورد معامله]]
+* [[روابط حقوقی اطراف و ابزارهای تأمین مالی در قرارداد فورفیتینگ؛ مطالعۀ موردی برات]]
+* [[تحلیل رویکرد حقوق اسلام و فرانسه به ضمان درک]]
+* [[تفسیر قوانین مقتبس؛ کاربست‌ها و رویکردها]]
+* [[تأثیر تدلیس منسوب به شخص ثالث بر وضعیت معامله در حقوق ایران و فقه امامیه]]
+* [[مطالعه تطبیقی حقوق ایران، انگلستان و مصر در خصوص روش‌های تعیین مبیع در بیع کلی فی‌الذمه و چگونگی حل اختلاف طرفین]]
+* [[کنکاشی در قرارداد آتی سکه بهار آزادی مورد معامله در بورس کالای ایران]]
+* [[ثمن نامعیّن در قراردادهای پیش‌فروش موانع حقوقی و فقهی- راهکارها]]
+* [[ماهیت قرارداد پیش فروش واحدهای مسکونی با نگرشی به حقوق مدنی فرانسه (اصلاحیه2016)]]
+* [[چالش های استقلال یا عدم استقلال عقد احتمالی]]
+* [[ماهیّت و اعتبار تعهّد تمدید قرارداد]]
+== منابع ==
+{{پانویس|۲}}
+{{مواد قانون مدنی}}
+[[رده:مواد قانون مدنی]]
+[[رده:اموال]]
+[[رده:عقود-معین]]
+[[رده:بیع]]
+[[رده:مبیع]]
+{{DEFAULTSORT:ماده 1760}}