۹۵۷
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''نکاح''' در لغت به معنای | '''نکاح''' در لغت به معنای '''ازدواج'''، زناشویی و یا پیوند و تقابل است، و در اصطلاح حقوقی عبارت است از [[رابطه حقوقی]] که به وسیله [[عقد]] میان زن و مرد حاصل میگردد و به آنها [[حق]] تمتع جنسی از یکدیگر را میدهد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق خانواده|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=کتاب آوا|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6655532|صفحه=|نام۱=امید|نام خانوادگی۱=یزدی|نام۲=بهمن|نام خانوادگی۲=کشاورز|چاپ=1}}</ref> و در تعریفی دیگر، نکاح، عبارت است از [[تراضی]] [[زوجه|زن]] و [[زوج|مرد]] برای تشکیل زندگی مشترک.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره متوسط حقوق مدنی (حقوق خانواده)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6405580|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref> | ||
== مواد مرتبط == | |||
* [[ماده ۱۰۳۴ قانون مدنی|مواد ۱۰۳۴]] تا [[ماده ۱۱۳۲ قانون مدنی|۱۱۳۲ قانون مدنی]] | |||
* [[ماده ۳۶۷ قانون آیین دادرسی مدنی]] | |||
* [[ماده ۴۷۸ قانون آیین دادرسی مدنی]] | |||
== اقسام نکاح == | == اقسام نکاح == | ||
=== نکاح دائم === | === نکاح دائم === | ||
در صورتی که نکاح نامحدود و برای تمام مدت طول عمر زوجین باشد، | مقاله اصلی: "[[نکاح دائم]]" | ||
در صورتی که '''نکاح'''، نامحدود و برای تمام مدت طول عمر [[زوجین]] باشد، [[نکاح دائم]] است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اثبات زوجیت در فقه و حقوق موضوعه|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=فصلنامه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، شماره 4/2 زمستان 1395|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6655544|صفحه=|نام۱=بدیع|نام خانوادگی۱=شاهد|نام۲=بهمن|نام خانوادگی۲=اصغری|نام۳=محمد|نام خانوادگی۳=حسامیه|چاپ=}}</ref> | |||
=== نکاح | === نکاح منقطع === | ||
مقاله اصلی: "[[نکاح منقطع]]" | |||
''' | نوعی '''ازدواج''' در مذهب [[شیعه]] که در آن عقد ازدواج برای مدت معین و محدود با [[مهریه]] معلوم، بین زن و مرد بسته میشود و با پایان آن [[رابطه زوجیت]] خود به خود منقضی میشود، [[نکاح منقطع|نکاح موقت]] نام دارد که به [[صیغه]] نیز معروف است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اثبات زوجیت در فقه و حقوق موضوعه|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=فصلنامه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، شماره 4/2 زمستان 1395|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6655544|صفحه=|نام۱=بدیع|نام خانوادگی۱=شاهد|نام۲=بهمن|نام خانوادگی۲=اصغری|نام۳=محمد|نام خانوادگی۳=حسامیه|چاپ=}}</ref> | ||
اگر طرفین اراده بر مدت دار بودن عقد | ==== اختلاف در دائمی یا موقت بودن نکاح ==== | ||
اگر طرفین اراده بر مدت دار بودن عقد دارند، می بایست به عنوان [[شرط ضمن عقد|شرط عقد]] نکاح آن را ضمن عقد بیان نمایند و در صورت اختلاف در دائمی یا منقطع عقد نکاح، غلبه [[عرف|عرفی]] بر دوام زوجیت عقد دائم است و [[مدعی]] عقد انقطاعی مستلزم [[اثبات]] از طریق [[ادله اثبات دعوا|ادله]] مربوطه است.<ref>[[رای دادگاه درباره اختلاف در دائم یا منقطع بودن عقد نکاح (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۲۴۰۱۷۱۱)]]</ref> | |||
هرگاه اصل عقد نکاح مورد توافق طرفین باشد و در | هرگاه اصل '''عقد نکاح''' مورد [[توافق]] طرفین باشد و در دائم یا موقت بودن آن اختلاف باشد، مدعی موقت بودن باید آن را [[اثبات]] نماید، بنابراین عدم ذکر مدت، [[اماره]] بر وقوع عقد نکاح دائم است همچنین اگر عقد موقت باشد علاوه بر قید موقت، لازم هست مدت نیز ذکر شود و عدم ذکر موقت بودن نکاح و مدت زوجیت، خود دلیل روشنی بر وقوع عقد نکاح دائم است.<ref>[[رای دادگاه درباره اختلاف در دائمی یا موقت بودن نکاح (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۳۰۰۰۰۳۰)]]</ref> | ||
در صورت عدم [[ثبت نکاح دائم]] در [[دفتر ازدواج|دفاتر رسمی ازدواج]] و در قید حیات بودن [[زوجه]]، زوجه می بایست [[اقامه دعوی|اقامه دعوا]] نموده و [[درخواست]] [[اثبات]] زوجیت دائم و الزام [[ورثه]] مرحوم [[زوج|شوهرش]] به ثبت واقعه زوجیت را نماید، در این [[دعوی|دعوا]] باید توجه داشت [[ذی نفع]] طرح دعوای اثبات زوجیت زوجه است و چنین دعوایی از سوی [[ولد|فرزندان]] وی قابلیت استماع ندارد.<ref>[[رای دادگاه درباره اختلاف در دایم و منقطع بودن نکاح (دادنامه شماره ٩٢٠٩٩٧٠٢٢٣٠٠١٣٢٧)]]</ref> | |||
اگر در یک | اگر در یک دعوی [[خواهان]] به استناد [[سند عادی]] مدعی نکاح دائم باشد اما [[خوانده]] نیز مدعی باشد [[اکراه]] صورت گرفته و [[قصد انشاء|قصد]] واقعی طرفین، عقد موقت بوده است و دلایل کافی به [[دادگاه|محکمه]] ارائه ندهد، منجر به دائمی بودن نکاح می شود زیرا تنظیم مندرجات عقد نکاح در فرم چاپی مخصوص نکاح موقت همراه با [[قرینه|قرائن]] دیگر، تاب مقاومت در برابر تصریح به نکاح دائم مندرج در آن [[سند]] را نداشته و در این حالت، عقد نکاح، دائم محسوب می شود.<ref>[[رای دادگاه درباره اختلاف در نوع عقد نکاح (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۴۰۱۳۵۹)]]</ref> | ||
اگر پس از فوت زوج اختلاف در انقطاعی یا دائمی بودن نکاح به وجود آید قول زوجه مقدم می باشد و در فرضی که زوج یا وراث وی ادعای انقطاعی بودن عقد نکاح را داشته باشند ارائه دلیل بر عهده آنان می باشد و نه | اگر پس از [[فوت]] زوج اختلاف در انقطاعی یا دائمی بودن نکاح به وجود آید قول زوجه مقدم می باشد و در فرضی که زوج یا وراث وی ادعای انقطاعی بودن عقد نکاح را داشته باشند ارائه دلیل بر عهده آنان می باشد و نه زوجه، بنابراین در صورت عدم ارائه دلیل توسط [[وارث|وراث]] قول زوجه در مورد دائمی یا منقطع بودن نکاح پذیرفته میشود.<ref>[[رای دادگاه درباره اختلاف در نوع نکاح (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۰۷۰۰۴۴۲)]]</ref> | ||
== در رویه قضایی == | |||
* رسیدگی به دعوای [[فسخ نکاح]] به لحاظ [[جنون]]، فرع بر صدور [[حکم حجر]] وی و تعیین [[قیم]] برای اوست، بنابراین دادگاه باید [[قرار توقف دادرسی]] صادر و مراتب را به [[دادستان]] منعکس کند.<ref>[[نظریه شماره 7/99/1377 مورخ 1399/10/16 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره رسیدگی به دعوای فسخ نکاح به لحاظ جنون]]</ref> | |||
* [[نظریه شماره 7/1402/46 مورخ 1402/04/30 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره انتقال مورد اجاره به خود توسط وکیل]] | |||
* [[نظریه شماره 7/1401/1106 مورخ 1402/04/16 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره دعوای ابطال گواهی عدم امکان سازش]] | |||
* [[نظریه شماره 7/1401/1248 مورخ 1402/05/03 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره عدم ثبت واقعه طلاق]] | |||
* [[نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۱۴۰ مورخ ۱۴۰۲/۰۷/۱۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره نماینده قانونی طفل ناشی از زنا]] | |||
* [[نظریه شماره 7/1400/273 مورخ 1400/03/22 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره استماع دعوای ثبت نکاح دوم]] | |||
* [[نظریه شماره 7/1400/34 مورخ 1400/01/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بطلان نکاح زوجه محجور]] | |||
* [[نظریه شماره 7/99/1430 مورخ 1399/10/20 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تاثیر حق تعیین مسکن در تمکین]] | |||
* [[نظریه شماره 7/99/1432 مورخ 1399/10/22 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بیماری پیش از ازدواج زوجه و امکان فسخ نکاح]] | |||
* [[نظریه شماره 7/99/1625 مورخ 1399/11/29 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره لزوم توان مالی زوج برای صدور اجازه تجدید فراش]] | |||
* [[نظریه شماره 7/99/427 مورخ 1399/04/29 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره محروم کردن زوجه از ملاقات با بستگان]] | |||
* [[نظریه شماره 7/99/523 مورخ 1399/05/14 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره طلاق بدون حکم دادگاه]] | |||
* [[نظریه شماره 99/744 مورخ 1399/06/22 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره ازدواج مجدد زوج در فرض استناد زوجه به حق حبس برای دریافت کامل مهر و عدم تمکین وی]] | |||
== فرجام خواهی از احکام راجع به نکاح == | == فرجام خواهی از احکام راجع به نکاح == | ||
| خط ۲۵: | خط ۵۱: | ||
* احکامی که [[خواسته]] آن بیش از مبلغ بیست میلیون (۰۰۰ ۰۰۰ ۲۰) ریال باشد. | * احکامی که [[خواسته]] آن بیش از مبلغ بیست میلیون (۰۰۰ ۰۰۰ ۲۰) ریال باشد. | ||
* احکام راجع به اصل | * احکام راجع به اصل '''نکاح''' و فسخ آن، [[طلاق]]، [[نسب]]، [[حجر]]، [[وقف]]، [[ثلث باقی|ثلث]]، [[حبس]] و [[تولیت]]<ref>[[ماده ۳۶۷ قانون آیین دادرسی مدنی]]</ref> | ||
== مقالات مرتبط == | |||
* [[واکاوی جواز تعیین شرط عدم استیلاد در نکاح]] | |||
* [[واکاوی فقهی حقوقی شرایط اعمال ماده 945 قانون مدنی (نکاح در بیماری منتهی به وفات)]] | |||
* | * [[مبانی فقهی مشروعیت نکاح معاطاتی]] | ||
* [[ | |||
* [[ | * [[استقلال دختران بالغ در عقد نکاح در حقوق ایران، فقه مذاهب اسلامی و اسناد بین المللی]] | ||
* [[ | |||
* [[اعتبار شرط همتایی دین و مذهب در نکاح در حقوق ایران، مصر و لبنان]] | |||
* [[بررسی اثر اذن در نکاح؛ نیابت یا اباحه؟]] | |||
== پایاننامه و رسالههای مرتبط == | |||
* [[بررسی تغییرجنسیت در حقوق ایران با مطالعه تطبیقی در فقه و حقوق فرانسه]] | |||
* [[مقایسه انتقادی حقوق زنان در چارچوب اسناد بین المللی حقوق بشری و حقوق و تکالیف زنان مطابق با نظام حقوق خانواده ایران]] | |||
* [[مسیولیت مدنی ولی در عضل نکاح]] | |||
== کتب مرتبط == | |||
* [[مستندات در حقوق خانواده (نکاح)]] | |||
* [[قانون مدنی در آینه دیوان عالی کشور(حقوق خانواده) (جلد اول)]] | |||
* [[قانون مدنی در آینه دیوان عالی کشور(حقوق خانواده) (جلد دوم)]] | |||
* ''[[فقه استدلالی (مبحث نکاح) (شرح کامل کتاب الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه)(تالیف شهیدثانی)]]'' | |||
* [[ازدواج با غیرمسلمانان (جباران)]] | |||
* [[بررسی فقهی حقوق خانواده، نکاح و انحلال آن (محقق داماد)]] | |||
* [[بررسی فقهی حقوقی شرط عدم تمکین در نکاح دائم (امامی نمین و راجی)]] | |||
* [[حقوق خانواده، ازدواج و انحلال آن (دیانی)]] | |||
* [[حقوق خانواده (دل زنده روی)]] | |||
* [[حقوق خانواده، جلد اول (جلالی)]] | |||
* [[حقوق مدنی (جلد هشتم) (سید جلال الدین مدنی)]] | |||
* [[درس هایی از حقوق خانواده با تکیه بر موقعیت حقوقی زن در نکاح و طلاق]] | |||
* [[دوره مقدماتی حقوق مدنی خانواده (جلد اول: نکاح، طلاق، روابط زن و شوهر)]] | |||
* [[رسیدگی عادلانه به دعاوی خانوادگی (با رویکرد تعیین مدت زمان رسیدگی)]] | |||
* [[احوال شخصیه اهل سنت (نکاح) در مذهب شافعی و حنفی (صادقی)]] | |||
* [[بررسی فقهی حقوقی چند همسری در ایران و کشورهای اسلامی (زکی زاده)]] | |||
== جستارهای وابسته == | |||
* [[خواستگاری]] | |||
* [[نامزدی]] | |||
* [[جهیزیه]] | |||
* [[رابطه زوجیت]] | |||
* [[وطی به شبهه]] | |||
* [[طلاق]] | |||
* [[فسخ نکاح]] | |||
* [[انحلال نکاح]] | |||
* [[انفساخ نکاح]] | |||
* [[شرایط صحت نکاح]] | |||
* [[بطلان نکاح]] | |||
* [[نکاح دائم]] | |||
* [[نکاح منقطع]] | |||
* [[نکاح معاطاتی]] | |||
* [[نکاح نابالغ]] | |||
* [[نکاح باکره]] | |||
* [[نکاح ثیب]] | |||
* [[حقوق و تکالیف زوجین نسبت به یکدیگر]] | |||
* [[اکراه در نکاح]] | |||
* [[موانع نکاح]] | |||
* [[تعریض در نکاح]] | |||
* [[تعلیق در نکاح]] | |||
* [[وکالت در نکاح]] | |||
* [[نکاح مسلمه با غیرمسلم]] | |||
* [[ازدواج زن ایرانی با تبعه خارجه]] | |||
* [[تمکین]] | |||
* [[نشوز]] | |||
* [[زوج]] | |||
* [[زوجه]] | |||
* [[زوجین]] | |||
* [[مهریه]] | |||
* [[نفقه زوجه]] | |||
* [[مصاهره]] | |||
* [[کفائت]] | |||
* [[معاضدت زوجین در تشیید مبانی خانواده]] | |||
* [[شرط خیار در عقد نکاح]] | |||
* [[عقد در حال احرام]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۴۰: | خط ۱۶۴: | ||
[[رده:اصطلاحات حقوق خانواده]] | [[رده:اصطلاحات حقوق خانواده]] | ||
[[رده:اصطلاحات حقوق مدنی]] | [[رده:اصطلاحات حقوق مدنی]] | ||
[[رده:نکاح]] | |||
[[رده:اصطلاحات قانون حمایت خانواده]] | |||
ویرایش