ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰)''': هر کس بدون گواهینامه رسمی اقدام به رانندگی و یا [[تصدی وسایل موتوری]] که مستلزم داشتن [[گواهینامه مخصوص]] است، بنماید و ‌همچنین هر کس به موجب حکم دادگاه از رانندگی وسایل نقلیه موتوری ممنوع باشد به رانندگی وسائل مزبور مبادرت ورزد برای بار اول به حبس‌ تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا ۳۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال و یا هر دو مجازات و در صورت ارتکاب مجدد به دو ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد.
'''ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰)''': هر کس بدون گواهینامه رسمی اقدام به رانندگی و یا [[تصدی وسایل موتوری]] که مستلزم داشتن [[گواهینامه مخصوص]] است، بنماید و ‌همچنین هر کس به موجب [[حکم]] [[دادگاه]] از رانندگی وسایل نقلیه موتوری ممنوع باشد به رانندگی وسائل مزبور مبادرت ورزد برای بار اول به حبس‌ تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا ۳۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال و یا هر دو مجازات و در صورت ارتکاب مجدد به دو ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد.
*{{زیتونی|[[ماده ۷۲۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}}
*{{زیتونی|[[ماده ۷۲۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}}
*{{زیتونی|[[ماده ۷۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}}
*{{زیتونی|[[ماده ۷۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}}
== مواد مرتبط ==
* [[ماده 14 قانون هواپیمایی کشوری]]
== توضیح واژگان ==
== توضیح واژگان ==
منظور از «گواهینامه مخصوص» با توجه به مواد [[ماده 21 آیین نامه راهنمایی|21]] و [[ماده 22 آئین نامه راهنمایی و رانندگی|22]] و [[23 آئین نامه راهنمایی و رانندگی]]، گواهینامه ای است که با توجه به نوع وسیله موتوری و یا برای استفاده از وسیله نقلیه خاصی صادر شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد دوم) (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=امیرکبیر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1835032|صفحه=|نام۱=محمدصالح|نام خانوادگی۱=ولیدی|چاپ=8}}</ref>
 
==پیشینه==
* گواهینامه مخصوص: با توجه به مواد [[ماده 21 آیین نامه راهنمایی|21]] و [[ماده 22 آئین نامه راهنمایی و رانندگی|22]] و [[23 آئین نامه راهنمایی و رانندگی]]، منظور، گواهینامه ای است که با توجه به نوع وسیله موتوری و یا برای استفاده از وسیله نقلیه خاصی صادر شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد دوم) (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1385|ناشر=امیرکبیر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1835032|صفحه=|نام۱=محمدصالح|نام خانوادگی۱=ولیدی|چاپ=8}}</ref>
 
* [[حکم]]: تصمیمی است که دادگاه در خصوص دعوا صادر نموده و قاطع دعوا محسوب می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ماهیت ارث (حق و شرایط و ضوابط حاکم بر آن)|ترجمه=|جلد=|سال=1397|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6755984|صفحه=|نام۱=مظاهر|نام خانوادگی۱=نامداری موسی آبادی|چاپ=1}}</ref>
* [[دادگاه]]: مرجعی است که به تجویز [[قانون]] برای رسیدگی به [[شکایت|شکایات]]، [[دعوا|دعاوی]] و [[امور حسبی]] تشکیل می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=نگاهی به آیین دادرسی مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=رادنواندیش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6405480|صفحه=|نام۱=یوسف|نام خانوادگی۱=نوبخت|چاپ=1}}</ref>
 
== پیشینه ==
نرخ جریمه مذکور در '''ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' بر اساس تصویبنامه مصوب جلسه ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ هیات وزیران درخصوص «اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف» اصلاح گردید. سابقا جزای نقدی مندرج در این ماده تا یک میلیون ریال بود.<ref>معاونت حقوقی ریاست جمهوری، [https://dotic.ir/news/16609 تصویبنامه درخصوص اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف]، ۱۴۰۳/۰۴/۰۶</ref>
نرخ جریمه مذکور در '''ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' بر اساس تصویبنامه مصوب جلسه ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ هیات وزیران درخصوص «اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف» اصلاح گردید. سابقا جزای نقدی مندرج در این ماده تا یک میلیون ریال بود.<ref>معاونت حقوقی ریاست جمهوری، [https://dotic.ir/news/16609 تصویبنامه درخصوص اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف]، ۱۴۰۳/۰۴/۰۶</ref>
== نکات توضیحی تفسیری دکترین ==
== نکات تفسیری دکترین ماده 723 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
[[عنصر مادی]] این جرم، اقدام به رانندگی یا تصدی وسایل موتوری، بدون داشتن گواهینامه یا مبادرت به رانندگی با وسایل نقلیه موتوری با وجود ممنوعیت آن به موجب [[حکم قطعی]] است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=دادستان و میثاق عدالت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1431548|صفحه=|نام۱=سیدمهدی|نام خانوادگی۱=حجتی|نام۲=مجتبی|نام خانوادگی۲=باری|چاپ=1}}</ref>
[[عنصر مادی]] این جرم، اقدام به رانندگی یا تصدی وسایل موتوری، بدون داشتن گواهینامه یا مبادرت به رانندگی با وسایل نقلیه موتوری با وجود ممنوعیت آن به موجب [[حکم قطعی]] است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=دادستان و میثاق عدالت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1431548|صفحه=|نام۱=سیدمهدی|نام خانوادگی۱=حجتی|نام۲=مجتبی|نام خانوادگی۲=باری|چاپ=1}}</ref>
[[عنصر معنوی]] نیز  [[سوءنیت عام|سوء نیت عام]] است بنابراین اگر کسی که از رانندگی منع شده، مجبور شود که بدون گواهینامه رانندگی کند، عمل او موجب [[مسئولیت کیفری|مسئولیت]] نخواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=612952|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> همچنین [[موضوع جرم|موضوع این جرم]]، وسیله موتوری اعم از نقلیه یا غیر نقلیه است و وسایل غیر موتوری نقلیه از شمول این ماده خارج خواهند بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=352772|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=5}}</ref> به علاوه [[عمل مرتکب]] در این ماده، رانندگی یا تصدی است بنابراین نشستن پشت فرمان یا قرار گرفتن در مقر تصدی وسیله نقلیه را نمیتوان رانندگی یا تصدی دانست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=352756|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=5}}</ref> ارتکاب مجدد [[جرم|بزه]] نیز به معنای مندرج در [[ماده ۴۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰|ماده 48 قانون مجازات اسلامی]] است و قبل از اجرای مجازات مرتبه قبلی، حکم به [[تشدید مجازات]]، فاقد وجاهت قانونی است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=دادستان و میثاق عدالت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1432932|صفحه=|نام۱=سیدمهدی|نام خانوادگی۱=حجتی|نام۲=مجتبی|نام خانوادگی۲=باری|چاپ=1}}</ref>
[[عنصر معنوی]] نیز  [[سوءنیت عام|سوء نیت عام]] است بنابراین اگر کسی که از رانندگی منع شده، مجبور شود که بدون گواهینامه رانندگی کند، عمل او موجب [[مسئولیت کیفری|مسئولیت]] نخواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=612952|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref> همچنین [[موضوع جرم|موضوع این جرم]]، وسیله موتوری اعم از نقلیه یا غیر نقلیه است و وسایل غیر موتوری نقلیه از شمول این ماده خارج خواهند بود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=352772|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=5}}</ref> به علاوه [[عمل مرتکب]] در این ماده، رانندگی یا تصدی است بنابراین نشستن پشت فرمان یا قرار گرفتن در مقر تصدی وسیله نقلیه را نمیتوان رانندگی یا تصدی دانست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=352756|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=5}}</ref> ارتکاب مجدد [[جرم|بزه]] نیز به معنای مندرج در [[ماده ۴۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰|ماده 48 قانون مجازات اسلامی]] است و قبل از اجرای مجازات مرتبه قبلی، حکم به [[تشدید مجازات]]، فاقد وجاهت قانونی است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=دادستان و میثاق عدالت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1432932|صفحه=|نام۱=سیدمهدی|نام خانوادگی۱=حجتی|نام۲=مجتبی|نام خانوادگی۲=باری|چاپ=1}}</ref>
 
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 723 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ==
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
# رانندگی بدون گواهینامه رسمی جرم محسوب می‌شود.
# تصدی وسایل موتوری بدون گواهینامه مخصوص نیز جرم است.
# رانندگی توسط افرادی که به حکم دادگاه از رانندگی منع شده‌اند، جرم تلقی می‌شود.
# ارتکاب این جرم برای بار اول با حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا ۳۳ میلیون ریال یا هر دو مواجه است.
# در صورت تکرار جرم، مجازات به دو ماه تا شش ماه حبس افزایش می‌یابد.
# مجازات ترکیبی از حبس و جزای نقدی امکان‌پذیر است.
# گواهینامه مخصوص برای تصدی بعضی وسایل موتوری لازم است.
== رویه های قضایی ==
== رویه های قضایی ==
 
* [[نظریه شماره 7/98/1525 مورخ 1398/10/25 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* طبق [[رای وحدت رویه]] شماره 3701-6 1337/7/6: راندن تراکتور بدون [[پروانه رانندگی|پروانه]] از مصادیق رانندگی بدون پروانه است.
* [[نظریه شماره 7/98/1043 مورخ 1398/10/15 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* همچنین در رای شماره 233-49/10/2 رانندگی وسایل نقلیه عمومی با گواهینامه پایه 2 شخصی، فاقد پروانه محسوب شده و اگر منجر به تصادف شده از علل تشدید مجازات است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=612960|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
* در رای شماره 233-49/10/2 رانندگی وسایل نقلیه عمومی با گواهینامه پایه 2 شخصی، فاقد پروانه محسوب شده و اگر منجر به تصادف شده از علل تشدید مجازات است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد سوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1382|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=612960|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=1}}</ref>
* به علاوه طبق نظریه 7/5881-78/9/15 "عدم تمدید گواهینامه رانندگی موجب از بین رفتن ارزش آن نبوده و صاحب چنین گواهینامه ای را نمیتوان بدون گواهینامه دانست."<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=677708|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
* طبق نظریه 7/5881-78/9/15 "عدم تمدید گواهینامه رانندگی موجب از بین رفتن ارزش آن نبوده و صاحب چنین گواهینامه ای را نمیتوان بدون گواهینامه دانست."<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون مجازات اسلامی|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=677708|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=5}}</ref>
 
* [[رای وحدت رویه شماره 638 مورخ 1378/6/2 هیات عمومی دیوان عالی کشور( رانندگی با وسایل نقلیه موتوری بدون داشتن پروانه رانندگی)]]
* [[رای وحدت رویه شماره 638 مورخ 1378/6/2 هیات عمومی دیوان عالی کشور( رانندگی با وسایل نقلیه موتوری بدون داشتن پروانه رانندگی)]]
* [[نظریه شماره 7/1400/217 مورخ 1400/03/09 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تكرار بزه رانندگی بدون گواهینامه رسمی]]
* [[نظریه شماره 7/1400/217 مورخ 1400/03/09 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تكرار بزه رانندگی بدون گواهینامه رسمی]]
خط ۲۴: خط ۳۸:
* [[نظریه شماره 1107/95/7 مورخ 1395/05/12 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[نظریه شماره 1107/95/7 مورخ 1395/05/12 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[نظریه شماره 1210/96/7 مورخ 1396/05/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[نظریه شماره 1210/96/7 مورخ 1396/05/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
 
* [[نظریه شماره 1375/96/7 مورخ 1396/06/15 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
== مواد مرتبط ==
[[ماده 14 قانون هواپیمایی کشوری]]  
 
[[ماده 28 قانون هواپیمایی کشوری]]
 
[[ماده 178 آیین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب 1347]]
 
== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
خط ۴۰: خط ۴۷:
[[رده:رانندگی با وسایل نقلیه موتوری با وجود حکم ممنوعیت]]
[[رده:رانندگی با وسایل نقلیه موتوری با وجود حکم ممنوعیت]]
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]]
{{DEFAULTSORT:ماده 3615}}