احمد متین دفتری
احمد متین دفتری (زاده ۴ بهمن ۱۲۸۵ – درگذشته تیر ۱۳۶۰) حقوقدان، قاضی و استاد دانشگاه ایرانی بود که بهعنوان یکی از تأثیرگذارترین چهرهها در تدوین قوانین نوین قضایی ایران شناخته میشود. او دومین وزیر دادگستری نوین بود و در حوزههای مختلف حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی، حقوق جزا و حقوق بینالملل به تدریس و تألیف پرداخت.[۱]
احمد متین دفتری | |
|---|---|
 | |
| زادهٔ | ۱۲۸۵ تهران |
| درگذشت | ۱۳۶۰ تهران |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | دکترای حقوق |
| محل تحصیل | دانشگاه لوزان، سوئیس |
| پیشه(ها) | حقوقدان، قاضی، استاد دانشگاه |
| تخصص | حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی، حقوق جزا، حقوق بینالملل |
زندگینامه
متین دفتری در تهران به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسه آلمانیهای تهران گذراند و سپس از مدرسه عالی حقوق مدرک لیسانس گرفت. او برای ادامه تحصیل به سوئیس رفت و در دانشکده حقوق دانشگاه لوزان با ارائه پایاننامهای با عنوان کلید استقلال اقتصادی و الغای کاپیتولاسیون در ایران موفق به اخذ دکترای حقوق شد. بین سالهای ۱۳۰۸ تا ۱۳۱۰ خورشیدی در دادگاههای فرانسه، سوئیس و آلمان به کارآموزی و وکالت پرداخت.[۱]
فعالیت قضایی و مدیریتی
او در سال ۱۳۰۹ به استخدام رسمی دادگستری درآمد و تا سال ۱۳۱۸ به ترتیب در سمتهای مدیریتی و قضایی مختلف از جمله مدیر، معاون، کفیل و وزیر دادگستری فعالیت کرد. در این دوره، نقش مهمی در تدوین و تصویب مجموعهای از قوانین اساسی دادگستری نوین داشت که از جمله آنها میتوان به قانون تشکیلات دادگستری، قانون استخدام قضات، جلد دوم و سوم قانون مدنی، قانون آیین دادرسی مدنی، قانون امور حسبی، لایحه قانون کیفر و آیین دادرسی کیفری، قانون اجرای احکام و قانون تعدیل مالالاجاره اشاره کرد.[۱]
فعالیت علمی و دانشگاهی
متین دفتری از سال ۱۳۱۲ به تدریس در مدارس نظام، مدرسه صنعتی، مدرسه عالی حقوق و علوم سیاسی و سپس دانشکده حقوق دانشگاه تهران پرداخت. او تا بازنشستگی در سال ۱۳۴۸ در این سمت باقی ماند. درس اصلی او در آغاز رویه قضایی بود، اما بعدها درس آیین دادرسی مدنی (اصول محاکمات حقوقی) را که خود تدوین کرده بود، تدریس میکرد.[۱]
مسئولیتهای بینالمللی
او در طول دوران فعالیت خود، مسئولیتهای بینالمللی مهمی بر عهده داشت که از جمله آنها میتوان به قضاوت در دیوان داوری بینالمللی لاهه، نمایندگی ایران در جامعه ملل (۱۹۳۰)، ریاست هیئت نمایندگی ایران در کنگرههای بینالمللی حقوق جزا و حقوق تطبیقی و تدریس در آکادمی حقوق بینالملل لاهه اشاره کرد.[۱]
آثار
از مهمترین آثار او میتوان به این موارد اشاره کرد:
- محاکمات فوری
- آیین دادرسی مدنی
- آیین دادرسی کیفری
- رسالههایی درباره جامعه بینالمللی، سیاست جزایی و سازمان ملل متحد
- کلید استقلال اقتصادی ایران
- الغای کاپیتولاسیون در ایران (به زبان فرانسه)[۱]
درگذشت
احمد متین دفتری در تیر ۱۳۶۰ خورشیدی و در سن ۷۹ سالگی در تهران درگذشت و در قبرستان حضرت عبدالعظیم حسنی در شهرری به خاک سپرده شد.[۱]