حکومت اسلامی، معیار تشخیص و شاخصه‌های عملی

حکومت اسلامی، معیار تشخیص و شاخصه‌های عملی عنوان مقاله‌ای از محمد جواد ارسطا و علی بهادری جهرمی است که در سال 1393 در شماره‌ی 7 نشریه دانش حقوق عمومی منتشر شده است.

دانش حقوق عمومی
عنوانحکومت اسلامی، معیار تشخیص و شاخصه‌های عملی
نویسندهمحمد جواد ارسطا
علی بهادری جهرمی
محور موضوعیحقوق عمومی
سال نشر۱۳۹۳
منتشر شده درنشریه دانش حقوق عمومی
دوره۳
شماره۷
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


چکیده

حکومت اسلامی محوری‌ترین موضوع اندیشه سیاسی اسلام است که اسلام‌شناسان از مناظر گوناگونی به آن نگریسته­‌اند. با وجود این، همچنان معیار واحد و روشنی به منظور تشخیص و قضاوت درباره‌­ی اسلامی بودن یا نبودن یک حکومت وجود ندارد.

از سوی دیگر، برای تشکیل حکومت اسلامی در عرصه‌­ی عمل یا حرکت حکومت‌های موجود در جوامع اسلامی به سمت الگوی مطلوب خود، باید شاخصه‌­هایی اجرایی از متن شریعت استخراج کرد تا راهگشای حکمرانان و مردم در تحقق عملی حکومت اسلامی باشند. این مقاله با هدف استخراج این معیار نظری و همچنین شاخصه­‌های اجرایی و عملی آن، سعی کرده است با مراجعه به منابع اسلامی و بهره­‌گیری از روش تحلیلی به این مهم دست یابد.

در این زمینه به‌نظر می‌رسد حکومتی را می‌توان اسلامی نامید که در صدد اجرایی کردن تمامی ابعاد شریعت اسلام در سطح جامعه باشد؛ به تعبیر دیگر می‌­توان از آن با عنوان اصل «حاکمیت شریعت» در حکومت اسلامی یاد کرد.

تحقق عملی و واقعی حاکمیت شریعت نیز در گرو وجود سه شاخصه­ است: 1- لزوم قانونگذاری منبعث یا در چارچوب شرع، 2- مشروعیت حاکم و هیأت حاکمه؛ و در نهایت 3- شیوه­‌ی حکمرانی شرعی یا اسلامی.

کلیدواژه‌ها