مطالعة تطبیقی حق دولت‌ها بر مالکیت و حاکمیت منابع نفت و گاز

مطالعة تطبیقی حق دولت‌ها بر مالکیت و حاکمیت منابع نفت و گاز نام مقاله ای از الهام امین زاده و علی نیکبخش شرفشاده است که در دوره یکم شماره یکم(فروردین 1394)نشریه مطالعات حقوق انرژی دانشگاه تهران منتشر شده است.

چکیده

تاریخ تحول قراردادهای نفتی و جنبش‌های ملی همواره با این مهم همراه بوده که مالکیت منابع زیر‌زمینی نفت و گاز در ید مبسوط دولت میزبان باقی بماند و شرکت نفتی خارجی، که خود نمایندة جهان سرمایه است، فقط بتواند در مقابل تعهدات قراردادی خود در انتظار انجام تعهدی از طرف دولت میزبان (صاحب مخزن نفت و گاز) باشد. این نگرانی تاریخی خود موجب ایجاد محدودیت در مالکیت شرکت نفتی خارجی بر منابع نفت و گاز، به‌ویژه در کشور‌های منطقة خاورمیانه شده است (لو، 2003: 30). حاکمیت دولت‌ها برابر با عدم انتفاع کشورهای دیگر از این منابع خواهد شد و برای کشور صاحب مخزن حق انحصاری ایجاد می‌کند. در این مقاله، با بررسی قوانین ایران، مقررات بین‌المللی، آرای داوری و نظریات فقیهان ملاحظه می‌شود که همگی این‌ها بر مالکیت دولت میزبان بر این منابع اتفاق نظر دارند و برای شرکت خارجی نیز حق اخذ غرامت شناخته شده است.

کلیدواژه‌ها

  • آرای داوری بین المللی
  • حاکمیت
  • مالکیت
  • منابع معدنی