نشست قضایی درباره بررسی جرم نشر اکاذیب

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع بررسی جرم نشر اکاذیب مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۱ که در شهر اصفهان برگزار شد.

موضوع	بررسی جرم نشر اکاذیب
تاریخ برگزاری	۱۳۹۸/۰۹/۱۱
برگزار شده توسط	شهر اصفهان

پرسش

در خصوص جرم نشراکاذیب موضوع ماده ی ۶۹۸ قانون تعزیرات:

۱- آیا کتبی بودن اکاذیب شرط است یا خیر؟

۲- آیا جرم اظهار اکاذیب به شخص واحد محقق می‌شود یا لازم است مخاطب اکاذیب جمع باشد؟

نظر هیات عالی

بزه نشر اکاذیب از جرایم مقید به وسیله بوده که وسیله مزبور از حیث نوع مکتوب و از حیث مصداق غیر محصور است و منصرف از بیان شفاهی است و مصادیق مذکور در ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات انحصارا در قالب کتابت است

اضافه می نماید بزه صدرالاشعار نسبت به شخص واحد نیز قابل تحقق می‌باشد

نظر اکثریت

۱- با توجه به قسمت دوم ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی تعزیرات که بیان داشته (... یا با همان مقاصد اعمال را برخلاف حقیقت راسا یا به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی تصریحا یا تلویحا نسبت دهد...) همچنین با عنایت به فلسفه ی وضع ماده فوق که در واقع جلوگیری از انتشار دروغ هایی است که به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی صورت می‌گیرد لذا کتبی بودن اکاذیب موضوعیت نداشته و بزه نشر اکاذیب به صورت اظهار شفاهی نیز قابل تحقق است. لفظ عرایض در ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی نیز به معنای عرض حالی بوده که به صورت شفاهی نیز مصداق پیدا می کند

۲- با توجه به ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی تعزیرات بزه نشر اکاذیب با اظهار اکاذیب به شخص واحد نیز قابل تحقق است.

نظر اقلیت

۱- با توجه به اینکه در ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی تعزیرات وسیله ارتکاب جرم صراحتا مشخص گردیده (... به وسیله نامه، شکوائیه، مراسلات، عرایض یا گزارش یا توزیع هرگونه اوراق چاپی یا خطی با امضا یا بدون امضاء) جرم نشر اکاذیب از جمله جرائم مقید به وسیله بوده و صرفا به صورت کتبی قابل تحقق است. نظریه مشورتی شماره ۷/۹۳/۹۷۴ مورخ ۹۳/۰۴/۲۵ نیز در تایید این دیدگاه بیان داشته: (بزه نشر اکاذیب از جمله جرائم مقید به وسیله بوده که وسیله مزبور از حیث نوع (مکتوب) و از حیث مصداق غیر محصور است و تمامی وسایل ذکر شده در ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی تعزیرات و از جمله (عرایض) مکتوب هستند و لذا ماده مذکور منصرف از بیان شفاهی است) تفسیر مضیق قوانین جزایی و تفسیر به نفع متهم نیز این دیدگاه را تقویت می نماید.

۲- با توجه به اینکه می بایست اکاذیب انتشار یابد و عنوان بزه نیز نشر اکاذیب است لذا با اظهر اکاذیب به شخص واحد بزه مذکور تحقق نیافته است.