بررسی فقهی و حقوقی داوری زنان: تفاوت میان نسخه‌ها

یکی از مسائلی که مورد توجه و مطمح نظر در دوره معاصر است، موضوع برابری زنان و مردان است. قضاوت زنان یکی از مباحث چالشی در فقه و حقوق است این مساله از این حیث دارای اهمیت است که امروزه زنان از دانش و درک بالای علمی نسبت به مسائل فقهی و حقوقی برخوردار هستند و این مساله را مطرح می‌سازد که آیا به راستی نفعی در منع قضاوت زنان در دنیای امروزی وجود دارد؟ اغلب فقها قائل به مجاز نبودن قضاوت زنان می‌باشند که دلایلی را برای اعتقاد خود ذکر کرده‌اند در این بین، مسئله ذکوریت قاضی نیز از جمله موارد محل مناقشه در فقه و حقوق ایران است که آیا در آیین دادرسی اسلام لازم است قاضی مرد باشد و یا آنکه زن نیز می‌تواند متصدی قضا شود.در این تحقیق دیدگاه‌های مخالفان و موافقان با موضوع قضاوت و داوری زنان در دستگاه قضایی مورد بررسی قرار گرفته است و نسبت به این پرسش نظرات گوناگونی ابراز شده است. بعضی آن را جایز شمرده و برخی آن را منع کرده‌اند. با عطف نظر به این مهم، در پژوهش حاضر، با روش توصیفی تحلیلی به بررسی داوری زنان در حقوق ایران پرداخته‌ایم. نتیجه اینکه، اصولاً قائلین بر اشتراط ذکوریت به ادله چند چون، آیات، روایات، اصل و به ویژه اجماع استدلال و استشهاد نموده‌اند؛ اما با تحلیل و ارزیابی انجام شده درباره ادله‌ای که در کلمات فقهاء عظام آمده می‌توان دریافت که اگر بدون پیش داوری در خصوص خاستگاه انسانی و جایگاه اجتماعی زنان همچون دیگر مسائل اجتماعی و تنها در چهارچوب ادله یاد شده، به بررسی شرط ذکوریت در تصدی کار قضاوت نگریسته شود، دلیلی که بتواند عمومات و اطلاقات جواز قضاوت را تخصیص یا تقیید بزند در دست نداریم. بر همین اساس از آنجایی که قانون ما برگرفته از فقه ماست و همچنین از آنجایی که دلایل محکم و قابل توجهی برای منع قضاوت زنان در دست نیست نمی‌توان زنان را از دست‌یابی به حق خود منع کرد چرا که پیشتر در قوانین موضوعه ایران از شرط اجتهاد به عنوان یکی از شروط قضات عدول شده است و از این رو ، زن در صورتی که سایر شرایط مربوطه را دارا باشد، قضاوت او از نظر شرعی و قانونی معنی ندارد.