تعارض اصل و ظاهر در احکام خانواده

تعارض اصل و ظاهر در احکام خانواده نام مقاله ای است از مهدی آبدار اصفهانی، احسان علی اکبری بابوکانی و محمدعلی حیدری که در شماره هفتاد و دو، دوره بیست و پنجم (بهار و تابستان ۱۳۹۹) دوفصلنامه فقه و حقوق خانواده (ندای صادق) منتشر شده‌است.

چکیده

برخی از فقها بر این باورند که در تعارض اصل و ظاهر، ظاهر بر اصل مقدم می‌گردد. با توجه به اینکه در حال حاضر دادگاه‌ها رویه واحدی ندارند، برخی از قضات ارتکازاً ظاهر را بر اصل ترجیح می‌دهند و برخی دیگر اصل را بر ظاهر مرجح می‌دارند. در نوشتار حاضر که به روش توصیفی خواهد بود نگارندگان سعی دارند با توجه به مبانی نظریات مختلف فقها در وجه ترجیح هر یک از اصل و ظاهر بر یکدیگر، مستدل به بیان نظریه برتردر تعارض اصل و ظاهر بپردازند. هدف اصلی در این پژوهش بررسی معانی اصل و ظاهر و همچنین دیدگاه فقها در این زمینه بوده و بررسی موارد کاربردی این مبحث در جریان دادرسی در مورد مسائل خانواده است تا مشخص شود دادرس در برخورد با چنین مواردی در هنگام دادرسی کدام را بر دیگری ترجیح می‌دهد. در این مقال سعی شده‌است با توجه به استعمالات فقها و اصولیان، روش استفاده از این مبانی و شرایط آنها در استنباط‌های فقهی را به دست آورده و از این طریق تا حدودی تحلیل جامع و مانعی از آن ارائه شود.

کلیدواژه‌ها

  • اصل
  • انسداد
  • تعارض اصل و ظاهر
  • ظاهر
  • ظن معتبر