تأملی در نظریهی منطقهالفراغ از منظر شهید صدر(ره) و نقدها و نقصهای آن
 | |
| عنوان | تأملی در نظریهی منطقهالفراغ از منظر شهید صدر(ره) و نقدها و نقصهای آن |
|---|---|
| نویسنده | محسن اسماعیلی محمد رضا اصغری شورستانی رضا رشیدی |
| محور موضوعی | حقوق عمومی فقه و حقوق |
| سال نشر | ۱۳۹۳ |
| منتشر شده در | نشریه دانش حقوق عمومی |
| دوره | ۳ |
| شماره | ۸ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
تأملی در نظریهی منطقهالفراغ از منظر شهید صدر(ره) و نقدها و نقصهای آن عنوان مقالهای از محسن اسماعیلی، محمد رضا اصغری شورستانی و رضا رشیدی است که در سال 1393 در شمارهی 8 نشریه دانش حقوق عمومی منتشر شده است.
چکیده
امروزه حاکمیت قانون از جمله مؤلفههای حکمرانی خوب بهشمار میرود و حکومتهای دینی نیز که هدف اصلی خود را اجرای شریعت میدانند، در تلاشاند تا شریعت را بهنحوی سازگار با اقتضائات عصر جدید اجرا کنند. از جمله اقتضائات عصر جدید، بهوجود آمدن مسائلی است که حکم آنها در شریعت به عهدهی حاکم حکومت نهاده شده است. این مقاله در پی تبیین دیدگاه شهید صدر در خصوص قانونگذاری در مسائل مستحدثه در حکومت اسلامی است. به اعتقاد شهید صدر منطقةالفراغ (قلمرو قانونگذاری توسط حکومت اسلامی) تنها در حوزهی مباحات- به معنای عام (شامل مستحبات، مکروهات و مباحات در معنای خاص)- است و به هیچ عنوان مستلزم نقص در شریعت نیست؛ اما برخی به استناد اینکه این نظریه مستلزم نقص در شریعت بوده و نیز مشابه نظریهی منطقةالعفو در فقه اهل سنت است، با آن به مخالفت برخاستهاند. این مقاله ضمن بررسی این نقدها و اثبات غیروارد بودن آنها، بر این اعتقاد است که منطقةالفراغ اولاً نظریهی جدیدی در فقه شیعه نیست، بلکه قرائت دیگری از نظریهی جامعیت دین است (هر چند که در قالب تقریری جدید بیان شده است)، ثانیاً ایراداتی بنیادین هم در مبانی نظری و هم در عرصهی عملی دارد. به همین جهت در تأمین غایتی که بهمنظور آن پایهریزی شده است، یعنی رفع مشکلات حکومت اسلامی در مناسبات دنیای جدید، از مطلوبیت لازم برخوردار نیست.
کلیدواژهها
- منطقة الفراغ
- فقه حکومتی
- جامعیت دین
- ثابتات و متغیرات
- مسائل مستحدثه