۴۰٬۲۸۸
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ماده ۱۶۵ قانون مدنی''': هر کس در بیابان یا خرابه که خالی از سکنه بوده و [[اموال بدون مالک|مالک خاصی ندارد]] [[لقطه|مالی پیدا کند]] میتواند آن را [[ | '''ماده ۱۶۵ قانون مدنی''': هر کس در بیابان یا خرابه که خالی از سکنه بوده و [[اموال بدون مالک|مالک خاصی ندارد]] [[لقطه|مالی پیدا کند]] میتواند آن را [[تملک]] کند و محتاج به [[تعریف اشیاء پیدا شده|تعریف]] نیست مگر این که معلوم باشد که مال عهد زمان حاضر است در این صورت در حکم سایر اشیای پیدا شده در آبادی خواهد بود. | ||
* {{زیتونی|[[ماده ۱۶۴ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۱۶۴ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}} | ||
* {{زیتونی|[[ماده ۱۶۶ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۱۶۶ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}} | ||
== مواد مرتبط == | == مواد مرتبط == | ||
* [[ماده ۱۶۲ قانون مدنی]] | |||
* [[ماده ۱۶۴ قانون مدنی]] | * [[ماده ۱۶۴ قانون مدنی]] | ||
* [[ماده ۱۶۶ قانون مدنی]] | * [[ماده ۱۶۶ قانون مدنی]] | ||
== نکات تفسیری دکترین ماده ۱۶۵ قانون مدنی == | |||
قدمت و کهنگی مال پیدا شده، [[اماره قانونی|اماره]] ای است قانونی بر اینکه آن مال، به دلیل [[اعراض]] یا [[فوت]] [[مالک]] و [[وارث|ورثه]] او، از [[مباحات]] است،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=91860|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=26}}</ref> بنابراین اگر مال یافت شده، مربوط به اعصار گذشته باشد؛ اعراض مالک از آن محرز بوده و از قید [[مالکیت]] اشخاص آزاد است و لقطه محسوب نمیگردد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجموعه محشای قانون مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1709956|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=3}}</ref> البته اموالی که قدمت و کهنگی آنها، دلالت بر [[آثار باستانی]] یا [[عتیقه]] بودنشان دارد؛ از شمول حکم '''ماده ۱۶۵ قانون مدنی''' خارج هستند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=91792|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=26}}</ref> لقطه، اختصاص به اموالی دارد که در مسیر رفت و آمد اشخاصی محصور، قرار نگرفته است و این گونه اموال، در اماکنی یافت میگردد که امید دسترسی به مالک آن، وجود داشته و عناصر [[دفینه|گنج]]، در آن محل وجود نداشته باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=339816|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref> | |||
اموالی که قدمت و کهنگی آنها، دلالت بر آثار باستانی یا [[عتیقه]] بودنشان دارد؛ از شمول حکم | |||
به عقیده برخی از حقوقدانان، '''ماده ۱۶۵ قانون مدنی'''، از مصادیق [[عام بدلی]] بوده؛ و به نظر برخی دیگر، مفاد ماده را باید مشمول [[عام افرادی]] دانست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبانی استنباط حقوق اسلامی یا اصول فقه|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=138416|صفحه=|نام۱=ابوالحسن|نام خانوادگی۱=محمدی|چاپ=39}}</ref> | |||
== نکات توضیحی ماده | == نکات توضیحی ماده ۱۶۵ قانون مدنی == | ||
اجناس موضوع [[ماده ۱۶۲ قانون مدنی]]، که ارزش آنها، به حد نصاب قانونی نمیرسد؛ در حکم اشیای مباحه بوده؛ و بدون نیاز به تشریفات خاص، قابل تملک میباشند، علاوه بر این اشیا، اموالی که در | اجناس موضوع [[ماده ۱۶۲ قانون مدنی]]، که ارزش آنها، به حد نصاب قانونی نمیرسد؛ در حکم اشیای مباحه بوده؛ و بدون نیاز به تشریفات خاص، قابل تملک میباشند، علاوه بر این اشیا، اموالی که در بیابانها و خرابههای عاری از سکنه یافت میگردند نیز بدون نیاز به تعریف، قابل تملک هستند، سایر اموال یافت شده؛ نیاز به تعریف دارند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجله علمی انتقادی حقوقی کانون وکلا سال پانزدهم شماره مسلسل 87 آذر و دی 1342|ترجمه=|جلد=|سال=1342|ناشر=کانون وکلای دادگستری مرکز|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1573552|صفحه=|نام۱=کانون وکلای دادگستری مرکز|نام خانوادگی۱=|چاپ=}}</ref> | ||
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۱۶۵ قانون مدنی == | |||
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده | |||
{{هوش مصنوعی (ماده)}} | {{هوش مصنوعی (ماده)}} | ||
# یافتن مال در بیابان یا خرابهای که خالی از سکنه و مالک خاصی ندارد. | # یافتن مال در بیابان یا خرابهای که خالی از سکنه و مالک خاصی ندارد. | ||
| خط ۳۱: | خط ۲۰: | ||
# عدم نیاز به اعلام در صورتی که مشخص نباشد مال متعلق به عهد زمان حاضر است. | # عدم نیاز به اعلام در صورتی که مشخص نباشد مال متعلق به عهد زمان حاضر است. | ||
# اگر مال معلوم باشد که متعلق به زمان حاضر است، به مانند سایر اشیای پیدا شده در آبادی باید با آن برخورد شود. | # اگر مال معلوم باشد که متعلق به زمان حاضر است، به مانند سایر اشیای پیدا شده در آبادی باید با آن برخورد شود. | ||
== مطالعات فقهی == | |||
=== سوابق فقهی === | |||
* هر کس در بیابان یا خرابه قدیمی که ساکنین آن مردهاند؛ مالی پیدا کند؛ میتواند آن را تملک کند؛ و محتاج به تعریف نیست؛ مگر اینکه معلوم باشد که مال مزبور، مربوط به زمان حاضر است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی و فتاوای امام خمینی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=38788|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=کیایی|چاپ=1}}</ref> | |||
== انتقادات == | |||
در '''ماده ۱۶۵ قانون مدنی'''، ذکر دو واژه «عهد» و «زمان» در کنار هم، صحیح نبوده و واژه «زمان» که به دنبال «عهد» آمده، زاید است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجموعه محشای قانون مدنی|ترجمه=|جلد=|سال=1387|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1709880|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=3}}</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس|۲}} | {{پانویس|۲}} | ||
ویرایش