قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران''' و چگونگی تدوین آن از جمله موضوعات مورد توجه در دوران پیش از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ بود. پیش‌نویس اولیه آن توسط تعدادی از صاحب نظران در پاریس تهیه و در ایران مورد بررسی قرار گرفت. این قانون در تاریخ ۲۴ آبان ۱۳۵۸ در مجلس خبرگان قانون اساسی به تصویب رسید و پس از تأیید نهایی، در [[همه پرسی]] عمومی در ۱۲ آذر همان سال با ۹۹/۵ درصد آرا به تصویب مردم رسید. [[قانون اساسی]] اولیه در ۱۲ فصل و ۱۷۵ اصل تنظیم شده بود. اما با گذشت یک دهه، ضرورت بازنگری در برخی ساختارها و مفاد آن آشکار شد. در سال ۱۳۶۸، با فرمان رهبر وقت، شورای بازنگری قانون اساسی تشکیل و روند اصلاحات آغاز شد. نتیجه این بازنگری، افزایش تعداد فصول به چهارده و اصول به ۱۷۷، حذف سمت [[نخست وزیر|نخست وزیری]]، تمرکز بیشتر در قوای سه‌گانه، بازتعریف اختیارات [[مقام رهبری|رهبری]]، تثبیت جایگاه [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]] و ایجاد نهادهایی مانند [[شورای عالی امنیت ملی]] بود. این بازنگری نیز در مرداد ۱۳۶۸ به همه پرسی گذاشته شد و با رأی اکثریت مردم تصویب گردید.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=بازنگری قانون اساسی|نشانی=http://www.imam-khomeini.ir/fa/c504_2671/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C|وبگاه=www.imam-khomeini.ir|بازبینی=2025-06-09}}</ref>
'''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران''' و چگونگی تدوین آن از جمله موضوعات مورد توجه در دوران پیش از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ بود. پیش‌نویس اولیه آن توسط تعدادی از صاحب نظران در پاریس تهیه و در ایران مورد بررسی قرار گرفت. این قانون در تاریخ ۲۴ آبان ۱۳۵۸ در مجلس خبرگان قانون اساسی به تصویب رسید و پس از تأیید نهایی، در [[همه پرسی]] عمومی در ۱۲ آذر همان سال با ۹۹/۵ درصد آرا به تصویب مردم رسید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق اساسی و ساختار حاکمیت در جمهوری اسلامی ایران|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=دانشگاه بوعلی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6665772|صفحه=|نام۱=محمدجواد|نام خانوادگی۱=هراتی|چاپ=1}}</ref> [[قانون اساسی]] اولیه در ۱۲ فصل و ۱۷۵ اصل تنظیم شده بود. اما با گذشت یک دهه، ضرورت بازنگری در برخی ساختارها و مفاد آن آشکار شد. در سال ۱۳۶۸، با فرمان رهبر وقت، شورای بازنگری قانون اساسی تشکیل و روند اصلاحات آغاز شد. نتیجه این بازنگری، افزایش تعداد فصول به چهارده و اصول به ۱۷۷، حذف سمت [[نخست وزیر|نخست وزیری]]، تمرکز بیشتر در قوای سه‌گانه، بازتعریف اختیارات [[مقام رهبری|رهبری]]، تثبیت جایگاه [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]] و ایجاد نهادهایی مانند [[شورای عالی امنیت ملی]] بود. این بازنگری نیز در مرداد ۱۳۶۸ به همه پرسی گذاشته شد و با رأی اکثریت مردم تصویب گردید.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=بازنگری قانون اساسی|نشانی=http://www.imam-khomeini.ir/fa/c504_2671/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C|وبگاه=www.imam-khomeini.ir|بازبینی=2025-06-09}}</ref>


== تاریخچه تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ==
== تاریخچه تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ==
خط ۷۸: خط ۷۸:
== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:اصطلاحات حقوق اساسی]]
[[رده:اصطلاحات حقوق عمومی]]