ماده ۱۲۳ قانون مجازات اسلامی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مجرد قصد ارتکاب جرم و یا عملیات و اقداماتی که فقط مقدمه جرم است و ارتباط مستقیم با وقوع جرم ندارد، شروع به جرم نیست و از این حیث قابل مجازات نمی ‌باشد.

توضیح واژگان

منظور از عملیات مقدماتی جرم عملیاتی است که مستقیما به نتیجه جرم متصل نشود.هرچند استثنائا در برخی موارد قانونگذار این عملیات را قابل تعقیب دانسته است.[۱]

نکات توضیحی تفسیری دکترین

اگر سیاست جنایی کشور به سمتی برود که به صرف قصد افراد را مجرم بداند،موجب تجسس در وجدان اشخاص میشود و غالب افراد بدون اینکه خطری برای جامعه داشته باشند مجازات میشوند.این همان تفتیش عقاید است که به موجب اصل 23 قانون اساسی ممنوع اعلام شده است.[۲]در واقع احراز این قصد دشوار است و دخالت در حریم خصوصی افراد میباشد و به همین دلیل شروع به جرم محسوب نمیشود.[۳]

به علاوه هر جرم الزاما دارای یک عنصر مادی است .بنابراین تحقق جرم موکول به بروز عوامل بیرونی اراده ارتکاب جرم است و صرف داشتن قصد بدون انجام هیچ عملیات مادی قابل تعقیب نیست چون علی القاعده این موارد به تنهای قابل کشف نیستند.[۴]در واقع اعمال مقدماتی را باید از اعمال شروع به اجرا تفکیک نمود.اعمال مقدماتی علی الاصول قابل مجازات نیستند.درحالی که اعمال شروع به اجرا میتواند در مواردی قابل مجازات باشد.[۵]بنابراین عملیات مقدماتی آن است که مجرم به کمک آن وسایل ارتکاب جرم را تدارک میبیند و به دست می آورد.[۶]

مصادیق و نمونه ها

هر عملی که مجرم را در موقعیتی قرار دهد که امکان اجرا جرم را برای او فراهم کند،عملیات مقدماتی به شمار میرود.مانندایستادن مجرم در نقطه ای داخل اتوبوس برای سرقت از جیب مسافران یا قدم زدن در مسیری که به مکان سکونت فردی که قصد کشتن او را دارد منتهی میشود. [۷]

منابع

  1. عباس زراعت. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه). چاپ 4. ققنوس، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 701616
  2. حسین آقایی نیا. حقوق ورزشی. چاپ 12. میزان، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3921828
  3. عباس زراعت. شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392). چاپ 1. ققنوس، 1392.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3815556
  4. ایرج گلدوزیان. بایسته های حقوق جزای عمومی (جلد اول دوم سوم). چاپ 20. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 614720
  5. ایرج گلدوزیان. بایسته های حقوق جزای عمومی (جلد اول دوم سوم). چاپ 20. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 615252
  6. محمدجعفر حبیب زاده. اندیشه های حقوقی (2) (مجموعه مقالات حقوق کیفری عمومی). چاپ 1. نگاه بینه، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4052376
  7. محمدجعفر حبیب زاده. اندیشه های حقوقی (2) (مجموعه مقالات حقوق کیفری عمومی). چاپ 1. نگاه بینه، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4052388