حمایت از مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط در فضای مجازی


حمایت از مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط در فضای مجازی عنوان پایان نامه ای است که توسط الهام امیدی، با راهنمایی جعفر عسگری و با مشاوره کمال قبادی در سال ۱۳۹۷ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس دفاع گردید.

حمایت از مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط در فضای مجازی
عنوانحمایت از مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط در فضای مجازی
رشتهحقوق خصوصی
دانشجوالهام امیدی
استاد راهنماجعفر عسگری
استاد مشاورکمال قبادی
مقطعکارشناسی ارشد
سال دفاع۱۳۹۷
دانشگاهدانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس


چکیده

حقوق مربوط به آثار هنری و ادبی از جمله مباحث مرتبط با مالکیت در حوزه حقوق خصوصی بوده و در قوانین و مقررات داخلی و همچنین اسناد بین المللی مورد حمایت حقوقی و کیفری در مقابل رفتارهای نقض کننده این حقوق قرار گرفته است. فارغ از نقض حقوق مالکیت آثار ادبی و هنری در حقوق سنتی، امروزه با رشد فناوری و گستردگی اینترنت و دسترسی به فضای مجازی، دغدغه حمایت و حفاظت از آثار ادبی و هنری در فضای مجازی نیز به جدیت مطرح گردیده است. لذا در این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال بودیم که آیا حمایت از آثار ادبی و هنری شامل فضای مجازی نیز می شود یا خیر، در پاسخ فرض داشته بودیم که با توجه به قوانین موجود در حقوق ایران در خصوص حمایت از مالکیت های ادبی و هنری به نوعی این حمایت ها شامل مالکیت ادبی و هنری در فضای مجازی نیز می شود. لذا برای تحلیل این سوال و فرضیه و با الهام از قواعد سنتی مسیولیت مدنی و جبران خسارات ناشی از نقض حقوق مالکیت آثار ادبی و هنری به بررسی حمایت از این حقوق در فضای مجازی با نگاهی به قوانین داخلی و بین المللی پرداخته ایم، ماحصل یافته های این پژوهش نشان دهنده این است که در بعد حقوق داخلی، از منظر سیاست تقنینی در قبال حمایت از حقوق آثار ادبی و هنری در فضای سنتی و علی الخصوص فضای مجازی با ضعف جدی روبرو هستیم و عمده ضمانت اجراهای پیش بینی شده نیز از منظر حقوق کیفری (فارغ از جبران خسارات مدنی) به این مقوله نگاه افکنده است، لذا اصلاحات جدی تقنینی و عزم قانونگذار برای حمایت از آثار ادبی و هنری در فضای مجازی از جمله نیازهای شناسایی شده در این حوزه است. به همین دلیل در انتهای این پژوهش که به روش توصیفی – تحلیلی تهیه شده است پیشنهاداتی در این خصوص بیان گردیده است.

ساختار و فهرست پایان نامه

فهرست مطالب عنوان شماره صفحه چکیده

مقدمه

۱ بیان مساله

۲ اهمیت و ضرورت تحقیق

۳ اهداف تحقیق

۴ سوالهای تحقیق

۵ فرضیههای تحقیق

۶ روش تحقیق

۷ گردآوری اطلاعات

۸ ساماندهی تحقیق

بخش اول: تاریخچه و مفاهیم

فصل اول: تاریخچه

مبحث اول: تاریخچه حمایت از آثار ادبی و هنری

گفتار اول: تاریخچه بینالمللی

گفتار دوم: تاریخچه داخلی

مبحث دوم: مفاهیمشناسی

گفتار اول: مفهوم مالکیت

گفتار دوم: مفهوم مالکیت معنوی

گفتار سوم: مفهوم مالکیت ادبی و هنری

گفتار چهارم: مفهوم فضای مجازی و سایبری

گفتار پنجم: مفهوم اثر در حقوق مالکیت معنوی

فصل دوم: مبانی و مصادیق حمایت از آثار ادبی و هنری

مبحث اول: چرایی حمایت از آثار ادبی و هنری در مکتوبات

مبحث دوم: چرایی حمایت از آثار ادبی و هنری در فضای مجازی

مبحث سوم: مصادیق آثار ادبی و هنری

گفتار اول: آثار ادبی

گفتار دوم: آثار هنری

گفتار سوم: آثار موسیقی

بخش دوم: حمایت از آثار ادبی و هنری در فضای مجازی در آیینه قوانین و مقررات

فصل اول: ضرورتهای حمایت از آثار ادبی و هنری در فضای مجازی ۵۰ مبحث اول: ضرورتهای حمایتی ۵۰ گفتار اول: ضرورتهای اخلاقی

گفتار دوم: ضرورتهای اقتصادی

گفتار سوم: ضرورتهای حقوقی

مبحث دوم: بازتاب حمایت از آثار ادبی و هنری در اسناد فراملی

گفتار اول: سازمان جهانی مالکیت معنوی

گفتار دوم: دستور العمل اروپا در خصوص هماهنگی در کپی رایت و حقوق مرتبط

گفتار سوم: معاهده تریپس

گفتار چهارم: توافقنامه پاریس و مادرید

گفتار پنجم: کنوانسیون برن

فصل دوم: بازتاب حمایت از آثار ادبی و هنری در اسناد ملی

مبحث اول: بازتاب حمایت در قوانین

گفتار اول: قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانهای مصوب ۱۳۷۹

بند اول: تفاوت مالکیت ادبی و هنری با مالکیت صنعتی

بند دوم: بررسی نرم افزار رایانه ای ذیل مالکیت ادبی و هنری و یا مالکیت صنعتی

گفتار دوم: قانون حمایت از حقوق مولف، مصنفان و هنرمندان ۱۳۴۸

گفتار سوم: قانون تجارت الکترونیکی مصوب ۱۳۸۲

گفتار چهارم: قانون مطبوعات مصوب ۱۳۶۴ اصلاحیه ۱۳۷۹

گفتار پنجم: پیش نویس لایحه جامع حمایت از حقوق مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط

بند اول: سیر تدوین لایحه

بند دوم: بررسی لایحه جدید از منظر حمایت از آثار ادبی و هنری در فضای مجازی

بند سوم: تفاوت لایحه جدید با قوانین سابق

بخش سوم: ضمانت اجراهای نقض حقوق مالکیت آثار ادبی و هنری در فضای مجازی

فصل اول: شرایط لازم برای تحت حمایت قرار گرفتن آثار ادبی و هنری

مبحث اول: شرایط حمایت از آثار

گفتار اول: محسوس بودن شکل اثر

گفتار دوم: اصالت اثر

گفتار سوم: ثبت و تودیع اثر

مبحث دوم: فقدان حمایت از حقوق مولف در فضای مجازی

گفتار اول: در حقوق ایران

گفتار دوم: مقررات بینالمللی

فصل دوم: ضمانت اجراهای نقض حقوق مالکیت ادبی و هنری در فضای مجازی

مبحث اول: مسیولیت مدنی

گفتار اول: مبانی مسیولیت مدنی

بند اول: اتلاف

بند دوم: تقصیر

بند سوم: ضمان ید

بند چهارم: قاعده لاضرر

بند پنجم: قاعده غرور

گفتار دوم: جبران ضرر و خسارت

مبحث دوم: مسیولیت کیفری

گفتار اول: مبنای مسیولیت کیفری و تفاوت آن با مسیولیت مدنی

گفتار دوم: بازتاب مسیولیت کیفری ناشی از نقض حقوق آثار ادبی و هنری در قوانین و مقررات

نتیجه و پیشنهاد ها

نتیجه

پیشنهادها

منابع و ماخذ

الف: منابع فارسی

ب: منابع عربی

چکیده انگلیسی

کلیدواژه ها

  • مالکیت فکری
  • آثار هنری
  • آثار ادبی
  • فضای مجازی
  • مسیولیت مدنی
  • حمایت قانونی