ماده 62 قانون تجارت الکترونیکی

ماده 62 قانون تجارت الکترونیکی: حق تکثیر، اجراء و توزیع (‌عرضه و نشر) آثار تحت حمایت قانون‌ حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب 1348.9.3 و قانون ترجمه و تکثیر‌ کتب و نشریات و آثار صوتی مصوب 1352.9.26 و قانون حمایت از حقوق‌ پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای مصوب 1379.10.4، به صورت «‌داده پیام» منحصراً‌ دراختیار مؤلف است. کلیه آثار و تألیفاتی که در قالب «‌داده‌پیام» می‌باشند، از جمله‌ اطلاعات، نرم‌افزارها و برنامه‌های رایانه‌ای، ابزار و روش های رایانه‌ای و پایگاه های داده و‌ همچنین حمایت از حقوق مالکیت‌های فکری در بستر مبادلات الکترونیکی شامل حق‌اختراع، حق طراحی، حق مؤلف، حقوق مرتبط با حق مؤلف، حمایت از پایگاه های داده،‌ حمایت از نقشه مدارهای یکپارچه قطعات الکترونیکی (Integrated Circuits & Chips) و‌ حمایت از اسرار تجاری، مشمول قوانین مذکور در این ماده و قانون ثبت علائم و‌اختراعات مصوب 1310.4.1 و آئین‌نامه اصلاحی اجرای قانون ثبت علائم تجارتی و‌ اختراعات مصوب 1337.4.14 خواهد بود، منوط بر آن که امور مذکور در آن دو قانون‌ موافق مصوبات مجلس شورای اسلامی باشد.

‌تبصره 1 - حقوق مرتبط با مالکیت ادبی و هنری (Related Rights) که پیش از این‌به‌عنوان حقوق جانبی مالکیت ادبی و هنری (Neighboring Rights) شناخته می‌شدند‌ شامل حقوق مادی و معنوی برای عناصر دیگری علاوه بر مؤلف، از جمله حقوق‌ هنرمندان مجری آثار، تولیدکنندگان صفحات صوتی و تصویری و سازمانها و مؤسسات‌ضبط و پخش می‌باشند که مشمول قوانین مصوب 1348.9.3 و 1352.9.26 مورد‌اشاره در این ماده می‌باشند.

‌تبصره 2 - مدار یکپارچه (Integrated Circuit) یک جزء الکترونیکی با نقشه و‌منطقی خاص است که عملکرد و کارائی آن قابلیت جایگزینی با تعداد بسیار زیادی از‌ اجزاء الکترونیکی متعارف را داراست. طراحی‌های نقشه، جانمائی و منطق این مدارها‌ براساس قانون ثبت علائم و اختراعات مصوب 1310.4.1 و آئین‌نامه اصلاحی اجرای‌قانون ثبت علائم تجارتی و اختراعات مصوب 1337.4.14 مورد حمایت می‌باشد.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

  • داده پیام: هر نمادی از واقعه، اطلاعات یا مفهوم است که با وسایل الکترونیکی، نوری یا فناوری های جدید اطلاعات تولید، ارسال، دریافت، ذخیره یا پردازش می شود.[۱]
  • مولف: هرگاه مفروضاتی جمع شوند و از جمع آنها، یک عنوان و مفهوم جدیدی به وجود آید، تألیف صورت گرفته است. و شخصی که اقدام به این عمل نموده را مؤلف می نامند.[۲]
  • حقوق مالکیت فکری: حقوقی است که شخص نسبت به نتایج، یافته ها و آثار فکری خود دارد. حقوق مالکیت فکری قلمرو وسیعی دارد و شامل هر چیزی می‌شود که زاییده فکر و ذهن آدمی است. مخلوق ذهن و فکر ممکن است به حوزه علم، هنر، صنعت یا تجارت تعلق داشته باشد.[۳]
  • حق اختراع: از جمله حقوق انحصاری شخص مخترع است که می تواند به موجب این حق، برای مدت معینی، از اختراع خود استفاده و بهره برداری کند.[۴]
  • اسرار تجاری: به هر نوع اطلاعات ارزشمندی گفته می شود که، از ارزش اقتصادی مستقل برخوردار باشد و از نظر اشخاص ثالث مخفی بوده و توسط انان قابل شناسایی نبوده و یا به سختی قابل شناسایی باشد.[۵]
  • مجلس شورای اسلامی: به عنوان مرجعی برای تقنین و نظارت بر امور مختلف کشور، مشتمل بر تشریفات و مقرراتی خاصی است.[۶]
  • حق مادی: یعنی حق بهره‌برداری انحصاری از تکثیر یا نمایش یا عرضه عمومی اثر که در بردارنده منافع مالی است.
  • حق معنوی: حقوقی است که موضوع آن ماهیت مادی و ملموس خارجی ندارد و امری اعتباری است اما با این حال به صاحب آن اختیار انتفاع انحصاری از موضوع حق مانند فعالیت و فکر و ابتکار انسان را می‌دهد.[۷]

مطالعات تطبیقی

موافقتنامه تریپس در خصوص مدارهای یکپارچه به استثنای مواردی که به نحو دیگری مقرر شده است، از کشور ها میخواهد طرح های ساخت این مدارها را مطابق با «معاهده مالکیت فکری واشنگتن در خصوص مدارهای یکپارچه 1989» مورد حمایت قرار دهند.[۸]

نکات تفسیری دکترین ماده 62 قانون تجارت الکترونیکی

قانونگذار در ماده صدرالذکر از حقوق مولف در بستر مبادلات الکترونیکی حمایت کرده است. با توجه به ماده ۶۳ قانون تجارت الکترونیکی، اعمال موقت تکثیر، اجراء و توزیع اثر که جزء لاینفک فراگرد فنی پردازش «داده پیام» در شبکه ها است از شمول مقرره فوق خارج شده است.[۹]

نکات توضیحی ماده 62 قانون تجارت الکترونیکی

رکن قانونی جرم عرضه، اجرا یا تکثیر ناقض حقوق پدید آورنده در بستر مبادلات الکترونیکی، در ماده 62 قانون تجارت الکترونیکی و همچنین ضمانت اجرای تخلف از آن در ماده 74 قانون مذکور پیش بینی گردیده است. [۱۰] شایان ذکر است که مواد مذکور اشاره مستقیم به قانون حمایت مولفان و مصنفان و هنرمندان و همچنین قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی داشته و فی الواقع به طور خاص حمایت های مربوط به پدید آورندگان مورد اشاره در قوانین فوق را در فضای سایبر و در بستر مبادلات الکترونیکی مورد تایید و حکم قرار می دهد.[۱۱]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 62 قانون تجارت الکترونیکی

  1. حق تکثیر، اجرا و توزیع آثار دیجیتال منحصراً در اختیار مؤلف است.
  2. آثار دیجیتال شامل داده پیام‌ها، اطلاعات، نرم‌افزارها و برنامه‌های رایانه‌ای هستند.
  3. پایگاه‌های داده و ابزار و روش‌های رایانه‌ای نیز مشمول حمایت قانونی هستند.
  4. حمایت از حقوق مالکیت‌های فکری در بستر الکترونیکی شامل حق اختراع و حق طراحی است.
  5. نقشه مدارهای یکپارچه قطعات الکترونیکی تحت حمایت قوانین خاص قرار دارند.
  6. حقوق مرتبط با حق مؤلف شامل حقوق هنرمندان، تولیدکنندگان و سازمان‌های ضبط و پخش است.
  7. مدارهای یکپارچه به دلیل طراحی و عملکرد خاص مورد حمایت قانونی هستند.
  8. قوانین مقدم بر این ماده باید با مصوبات مجلس شورای اسلامی موافق باشند.

انتقادات

  • قانون تجارت الکترونیکی در ماده 62، اعمال حق تکثیر را در محیط الکترونیکی ممکن دانسته است؛ بدون آنکه نسبت به ایجاد حقوقی جدید صحبت کند و یا هر چند به اجمال معلوم کند که عرضه آثار در اینترنت جزء کدام یک از حقوق است. در نتیجه، این موضوع قابل انتقاد است.[۱۲]
  • نظام دو گانه ای که قانون تجارت الکترونیک ایجاد کرده، این است که نقض حق اختراع و ملحقات به آن (همچون نقض حقوق مربوط به طرح مدارهای یکپارچه قطعات الکترونیکی) در کنار نقض حقوق مالکیت فکری در ماده 62 آمده است، اما در خود قانون تجارت الکترونیک، ضمانت اجرای جزایی خاص ندارد و از آنجا که قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری نیز فاقد ضمانت اجرای جزایی است، باید به قوانین پراکنده ای که در این خصوص وجود دارد، مراجعه کرد.[۱۳]

پایان نامه و رساله های مرتبط

مقالات مرتبط

منابع

  1. محبوبه عبدالهی. دلیل الکترونیکی در نظام ادله اثبات دعوی. چاپ 1. خرسندی، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6487048
  2. حمید آیتی. حقوق آفرینش های ادبی و هنری. چاپ -. دادگستر، 1393.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5063660
  3. اصغر محمودی. ماهیت حقوق مالکیت فکری و جایگاه آنها در حقوق اموال. دوفصلنامه علمی پژوهشی دانش حقوق مدنی دوره 1 شماره 2 زمستان 1391، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6662832
  4. محمدکاظم عمادزاده. حقوق بازرگانی (جلد اول). چاپ 3. دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، 1387.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4130820
  5. محمدحسین کریمی. علائم تجاری در حقوق ایران (براساس ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386/11/3). چاپ 1. مجد، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6487304
  6. فرید محسنی. حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. چاپ 1. دانشگاه امام صادق، 1395.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6655260
  7. ناصر کاتوزیان. دوره مقدماتی حقوق مدنی (اموال و مالکیت). چاپ 30. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6657452
  8. مجله حقوقی دادگستری شماره 50.51 بهار و تابستان 1384. قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2772244
  9. سیدحسن میرحسینی. مقدمه ای بر حقوق مالکیت معنوی. چاپ 3. میزان، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4695176
  10. سیدعباس حسینی نیک. سیاست جنایی ایران در حمایت از حقوق تألیف و نشر (سیاست تقنینی، سیاست قضایی، سیاست اداری). چاپ 1. مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1392.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4775752
  11. سیدعباس حسینی نیک. ضمانت اجرا و حمایت از حقوق مالکیت ادبی و هنری. فصلنامه پژوهشی تحلیلی و آموزشی مجد شماره 21 و 22 تابستان و پاییز 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5050828
  12. محمود صادقی و یوسف خلج. حمایت از مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط در محیط مجازی. فصلنامه تخصصی حقوق اسلامی (فقه و حقوق سابق)شماره 15 زمستان 1386، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 5104936
  13. مجله حقوقی دادگستری شماره 59 تابستان 1386. قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1189164