ماده 75 قانون تجارت الکترونیکی

ماده 75 قانون تجارت الکترونیکی (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰): متخلفین از ماده (64) این قانون و هرکس در بستر مبادلات الکترونیکی‌ به منظور رقابت، منفعت و یا ورود خسارت به بنگاه‌های تجاری، صنعتی، اقتصادی و‌ خدماتی، با نقض حقوق قراردادهای استخدام مبنی بر عدم افشای اسرار شغلی و یا‌ دستیابی غیرمجاز، اسرار تجاری آنان را برای خود تحصیل نموده و یا برای اشخاص ثالث‌ افشا نماید به حبس از شش ماه تا دو سال و نیم، و جزای نقدی معادل ۸۲۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال محکوم خواهد شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده 64 قانون تجارت الکترونیکی

توضیح واژگان

• مبادله الکترونیکی: به معنای انتقال الکترونیکی پول، کالا و خدمات میان خریدار و فروشنده است که البته منظور اسناد و اطلاعاتی است که مبادله پول، کالا و خدمات به خودی خود یک فعالیت تجارتی هم به حساب می آید.
• منفعت: به فایده و ثمره ای که به تدریج از عین مال به دست آمده و به نحو محسوس از عین آن مال نمی کاهد؛ منفعت گویند.
• خسارت: در لغت به مفهوم ضرر کردن، ضرر و زیان و ضد ربح می‌باشد. در اصطلاح حقوقی خسارت در دو مفهوم به کار می‌رود؛ یکی به مفهوم زیان وارد شده و دیگری به مفهوم جبران ضرر وارده.
• افشای اسرار: بازگو کردن اسرار دیگران و بازگو کردن چیزی که در جایی نباید گفته شود را افشای سر گویند.
• اسرار تجاری: به هر نوع اطلاعات ارزشمندی گفته می شود که، از ارزش اقتصادی مستقل برخوردار باشد و از نظر اشخاص ثالث مخفی بوده و توسط انان قابل شناسایی نبوده و یا به سختی قابل شناسایی باشد.
• اشخاص ثالث: بیگانه نسبت به امری که دو طرف دارد را شخص ثالث گویند.
• حبس: در لغت به معنای منع کردن و زندانی کردن است. در اصطلاح به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.
• جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را جزای نقدی یا تعزیر به اخذ مال گویند. نام دیگر ، جزای نقدی، جریمه‌ی نقدی است که به آن جرمانه (به ضم اول) نیز گفته می‌شود.

پیشینه

ماده 75 قانون تجارت الکترونیکی (مصوب 1382): متخلفین از ماده (64) این قانون و هرکس در بستر مبادلات الکترونیکی‌ به منظور رقابت، منفعت و یا ورود خسارت به بنگاه‌های تجاری، صنعتی، اقتصادی و‌ خدماتی، با نقض حقوق قراردادهای استخدام مبنی بر عدم افشای اسرار شغلی و یا‌ دستیابی غیرمجاز، اسرار تجاری آنان را برای خود تحصیل نموده و یا برای اشخاص ثالث‌ افشا نماید به حبس از شش ماه تا دو سال و نیم، و جزای نقدی معادل پنجاه میلیون (50000000) ریال محکوم خواهد شد.

نکات تفسیری دکترین ماده 75 قانون تجارت الکترونیکی

به نظر می رسد با توجه به اینکه دستیابی سایر افراد در ماده 64 قانون تجارت الکترونیکی پیش بینی گردیده است، اشخاص مورد نظر قانونگذار در ماده 75 قانون تجارت الکترونیکی اشخاصی هستند که با پوشش قرارداد کاری یا استخدامی وارد شرکتها یا موسسات تجاری شده و در حین خدمت به اطلاعات دسترسی مجاز یا غیرمجاز دارند و آن اطلاعات را در حین کار یا بعد از پایان قرارداد مورد سوء استفاده قرار می دهند. نکته حائز اهمیت دیگر نسبت به جرم مذکور در ماده صدرالذکر آن است که این جرم مقید به نتیجه نیست. بدین بیان که لازم نیست اطلاعات تحصیل شده حتما مورد استفاده قرار گیرد و یا لطمه خاصی به شاکی وارد نموده باشد. همچنین آنکه انگیز مرتکب باید رقابت، منفعت و یا ورود خسارت به بنگاه های موضوع جرم باشد. لذا اگر انگیزه مرتکب امر دیگری باشد، اقدام وی بر اساس ماده 75 قابل مجازات نمی باشد.

نکات توضیحی ماده 75 قانون تجارت الکترونیکی

شایان ذکر است که تعیین مجازات برای افشای اسرار، سابقه ای طولانی تر از مسئولیت قراردادی یا غیر قراردادی دارد. علت این امر، بیش از اینکه با حقوق اسرار در ارتباط باشد، با فلسفه مجازات و تاریخ تحول اندیشه های بشر در زمینه ضمانت اجرا بستگی دارد. لیکن مخالفانی نسبت به وضع ضمانت اجرای کیفری درباره اسرار تجاری وجود دارند که در این زمینه این گونه استدلال می کنند: تعریف سر تجاری و قلمرو آن بسیار مهم است و تا زمانی که تعریف متحد اشکال و مورد پذیرش عموم کشورها ارائه نشده است وضع مسئولیت کیفری خطرناک است؛ زیرا باید حوزه اعمال این نوع مسئولیت دقیقا مشخص باشد تا جان، اعتبار و حیثیت افراد درباره تردید به خطر نیفتد. علاوه بر ابهام در قلمرو اسرار تجاری، مشکل دیگر مربوط به ابهام در وضع مستخدمان پیشین و تکلیف یا عدم تکلیف آنان به حفظ اسرار تجاری در صورت استخدام در شرکت رقیب است.

اگر تمام یا قسمتی از سوءاستفاده از اسرار، مشمول رابطه قراردادی نباشد، در آن صورت نباید در صدق نهاد مسئولیت مدنی تردید کرد. البته تحصیل نامشروع اسرار تجاری، در همه حال تحت لوای مسئولیت مدنی قرار نمی گیرد. نکته حائز اهمیت درخصوص اطلاعات محرمانه و اسرار تجاری آن است که در صورتی که این اطلاعات نه از طرق متقلبانه و نادرست بلکه از طریق تحقیقات مستقل و مهندسی معکوس تحصیل شوند، شخصی که اطلاعات مزبور را به طرق یاد شده به دست اورده نمی توان از استفاده از آنها منع کرد.

مصادیق اسرار تجاری می بایست دارای خصوصیات زیر باشند:

1. به طور مستقل دارای ارزش اقتصادی باشد.
2. در دسترس عموم قرار نداشته باشد.
3. تلاشهای معقولانه جهت حفظ و حراست از انها انجام شده باشد.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 75 قانون تجارت الکترونیکی

1. نقض حقوق قراردادهای استخدام مبنی بر عدم افشای اسرار شغلی جرم محسوب می‌شود.
2. دستیابی غیرمجاز به اسرار تجاری و افشای آن نیز جرم است.
3. هدف از ارتکاب این جرایم می‌تواند رقابت ناعادلانه، منفعت شخصی و یا ورود خسارت به دیگر بنگاه‌ها باشد.
4. مجازات تعیین شده برای این جرایم شامل حبس از شش ماه تا دو سال و نیم است.
5. جرایم مذکور همچنین مشمول جزای نقدی هستند که معادل ۸۲۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال است.
6. این ماده به حفاظت از اسرار تجاری در بستر مبادلات الکترونیکی تاکید دارد.

رویه های قضایی

• رای دادگاه درباره تحصیل غیر مجاز اسرار تجاری (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۸۰۱۷۱۵)

پایان نامه ها و رساله های مرتبط

• بررسی تحلیلی قراردادهای تجاری موسوم به عدم افشای اطلاعات در پرتو رویه قضایی

مقالات مرتبط

• رویکرد نظام قضایی ایران در برابر ثبت با سوء نیت نام دامنه بانگاهی به حقوق آمریکاوآرای مرکزی داوری وایپو
• مسؤولیت مدنی ناشی از نقض حقوق مالک اسرار تجاری
• سازگاری برنامه‌های رایانه ای و اثر حقوقی آن
• جستاری نقادانه در نوآوری‌ها و نارسایی‌های قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب 1403 از منظر اسرار تجاری
• تحصیل غیرمجاز اسرار تجاری؛ نقدی بر دادنامه شماره 9109970223801715 مورخ 1391/12/20 صادر شده از شعبه 38 دادگاه تجدیدنظر استان تهران
• سرقت هویت