نقش دیوان عدالت اداری در دادرسی شرعی تصمیمات موردی اداری
نقش دیوان عدالت اداری در دادرسی شرعی تصمیمات موردی اداری عنوان مقالهای از احسان آقاشاهی، مهدی هداوند و حسین منوری است که در دی 1399 و شماره 24 فصلنامه حقوق اداری منتشر شده است.
 | |
| عنوان | نقش دیوان عدالت اداری در دادرسی شرعی تصمیمات موردی اداری |
|---|---|
| نویسنده | احسان آقاشاهی مهدی هداوند حسین منوری |
| محور موضوعی | حقوق اداری |
| سال نشر | ۱۳۹۹ |
| منتشر شده در | نشریه حقوق اداری |
| دوره | ۸ |
| شماره | ۲۴ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
چکیده
اصول چهارم و یکصد و هفتادم قانون اساسی، فقهای شورای نگهبان و دیوان عدالت اداری را به عنوان مرجع نظارت بر جنبه شرعی مقررات اداری پیشبینی کرده است؛ امّا درخصوص نظارت بر جنبه شرعی تصمیمات و اقدامات موردیِ واحدهای دولتی و مأمورین آنها، حکم خاصی را مقرر نکرده است. در این میان، هرچند برمبنای ماده 122 قانون دیوان عدالت اداری، موارد سکوت در این قانون، به قانون آیین دادرسی مدنی و قانون اجرای احکام مدنی ارجاع شده است؛ ولی مشخص نیست که در صورت سکوت قوانین بالا، آیا قاضی دیوان عدالت اداری میتواند همچون دعاوی جزایی (موضوع اصل 167 قانون اساسی) و دعاوی مدنی (موضوع ماده 3 ق.آ.د.م) در فرض کامل یا صریح نبودن قوانین موضوعه یا تعارض آنها با یکدیگر و یا عدم وجود قانون در قضیه مطرح شده، با استناد به منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبر و اصول حقوقی که مغایر با موازین شرعی نباشند، حکم قضیه را صادر کند؟ و یا آنکه میبایست در صورت مغایرت تصمیم موردی مقام اداری با قواعد شرعی، موضوع را از فقهای شورای نگهبان استعلام نماید؟ در راستای تحلیل فرضهای بالا و با تکیه بر روش توصیفی - تحلیلی و با بررسی موردی رویه قضایی شعب دیوان عدالت اداری، در این نوشتار به این رهیافت کلی دست یافتهایم که برخلاف وجود خلأهای قانونی مهم در این موضوع، امکان استناد به قواعد شرعی و فقهی در جریان رسیدگی به دعاوی مطرحشده در شعب دیوان عدالت اداری وجود دارد.
کلیدواژهها
- دیوان عدالت اداری
- دادرسی شرعی
- شرعیّت
- تصمیمات موردی
- شورای نگهبان
- نظارت شرعی
- قانون اساسی
- رویه قضایی