۳۲٬۷۷۳
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
خط ۴: | خط ۴: | ||
[[رده:اصطلاحات قانون ثبت احوال]] | [[رده:اصطلاحات قانون ثبت احوال]] | ||
مطابق [[ماده 40 قانون ثبت احوال|ماده ۴۰ قانون ثبت احوال]]: «'''تغییر نام خانوادگی''' با تصویب [[سازمان ثبت احوال]] کشور خواهد بود»، قانونگذار بنا به دلایل | مطابق [[ماده 40 قانون ثبت احوال|ماده ۴۰ قانون ثبت احوال]]: «'''تغییر نام خانوادگی''' با تصویب [[سازمان ثبت احوال]] کشور خواهد بود»، قانونگذار بنا به دلایل متعددی، تغییر نام خانوادگی را پذیرفته است، داشتن [[نام خانوادگی]] نامناسب، موجب آزار شخص میشود و دست مایه ای برای کسانی که دیگران را تمسخر میکنند، می شود، همچنین در مواردی استفاده از نام خانوادگی، ممکن است شرایط بحرانی برای شخص ایجاد کند، مثلاً اگر [[اقربا|خویشاوندی]] که نام خانوادگی یکسانی دارد، مرتکب [[جرم]] مؤثری شود، شخص میتواند بر اساس بند ۷–۱۳ [[دستورالعمل نام خانوادگی]]، اقدام به تغییر نام خانوادگی خود نماید،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون ثبت احوال در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1397|ناشر=داد و دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6445472|صفحه=|نام۱=محمد|نام خانوادگی۱=درویش زاده|نام۲=محمد|نام خانوادگی۲=درویش زاده|چاپ=1}}</ref> البته [[تغییر نام]] و نام خانوادگی اشخاص، باید در موارد استثنایی، و به موجب مقررات خاص ثبت احوال، صورت پذیرد؛ تا از ورود آسیب به تعاملات حقوقی اشخاص و دیگران، جلوگیری به عمل آید،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد اول) (اشخاص و اموال)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=11024|صفحه=|نام۱=سیدحسین|نام خانوادگی۱=صفایی|چاپ=11}}</ref> بنابراین تغییر نام خانوادگی نمیتواند آزاد و بسته به هوا و هوس افراد باشد، در کشور ما بر اساس ماده ۶ دستورالعمل مربوط به نام خانوادگی، هر کس بعد از رسیدن به ۱۸ سال تمام با رعایت مفاد این دستورالعمل، نام خانوادگی خود را از طریق انتخاب واژه بلامعارض یا با [[اذن|اجازه]] از دارنده [[حق تقدم دارنده نام خانوادگی|حق تقدم]] برای یک بار تغییر دهد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون ثبت احوال در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1397|ناشر=داد و دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6445484|صفحه=|نام۱=محمد|نام خانوادگی۱=درویش زاده|نام۲=محمد|نام خانوادگی۲=درویش زاده|چاپ=1}}</ref> | ||
== مواد مرتبط == | == مواد مرتبط == | ||
خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
* [[ماده 40 قانون ثبت احوال|ماده ۴۰ قانون ثبت احوال]] | * [[ماده 40 قانون ثبت احوال|ماده ۴۰ قانون ثبت احوال]] | ||
* [[ماده 41 قانون ثبت احوال|ماده ۴۱ قانون ثبت احوال]] | * [[ماده 41 قانون ثبت احوال|ماده ۴۱ قانون ثبت احوال]] | ||
==در حقوق تطبیقی == | |||
ماده ۳۹ قانون مدنی مصر تغییر نام خانوادگی را، موکول به [[قانون]] خاص نمودهاست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی مصر|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5324644|صفحه=|نام۱=محمدعلی|نام خانوادگی۱=نوری|چاپ=2}}</ref> | |||
== در رویه قضایی == | |||
* بر اساس [[نظریه مشورتی|نظر مشورتی]] شماره ۷/۱۳۲۱ مورخ ۱۳۸۳/۲/۲۸ [[اداره حقوقی قوه قضاییه]]، [[نام]] و نام خانوادگی هر شخص قائم به خود اوست. [[ذینفع]] جهت آن نیز فرد صاحب نام میباشد و [[وارث|ورثه]] متوفی هر چند که نسبت به [[ترکه|ماترک]] [[مورث]] خود [[ذی نفع|ذینفع]] نبوده و نمیتوانند در این خصوص مبادرت به طرح [[دعوی|دعوا]] نمایند. بنا به مراتب به موجب [[ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی|ماده ۲ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی]] متوفی (ذینفع) و این که از طرف اشخاص غیر ذینفع مطرح گردیده قابلیت استماع ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=محشای قانون ثبت احوال|ترجمه=|جلد=|سال=1394|ناشر=خرسندی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6445492|صفحه=|نام۱=صلاح الدین|نام خانوادگی۱=اصغری|چاپ=2}}</ref> | |||
* به موجب [[حکم|آرای]] متعددی از شعب [[دیوان عالی کشور]]، [[تصحیح نام خانوادگی|اصلاح نام خانوادگی]]، در [[صلاحیت]] [[دادگاه]] بوده؛ و تغییر نام خانوادگی، توسط [[اداره ثبت احوال]] انجام میپذیرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=یادداشتهای محکمه (دفتر اول) (کارگاه آموزشی آیین دادرسی مدنی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2090840|صفحه=|نام۱=سیدمحمدرضا|نام خانوادگی۱=حسینی|چاپ=2}}</ref> | |||
== تفاوت با تصحیح نام خانوادگی == | == تفاوت با تصحیح نام خانوادگی == | ||
تغییر نام خانوادگی با [[تصحیح نام خانوادگی|تصحیح]] آن تفاوت دارد، در تصحیح نام خانوادگی شخص تقاضای تغییر ندارد، بلکه مدعی است نام خانوادگی او صحیح اعلام یا ثبت نشده است و این مسئله باید در [[هیئت حل اختلاف ثبت احوال|هیئت حل اختلاف]] مطرح شود، اما در تغییر نام، شخص ادعای [[اشتباه]] | تغییر نام خانوادگی با [[تصحیح نام خانوادگی|تصحیح]] آن تفاوت دارد، در تصحیح نام خانوادگی شخص تقاضای تغییر ندارد، بلکه مدعی است نام خانوادگی او صحیح اعلام یا ثبت نشده است و این مسئله باید در [[هیئت حل اختلاف ثبت احوال|هیئت حل اختلاف]] مطرح شود، اما در تغییر نام، شخص ادعای [[اشتباه]] ندارد، بلکه تقاضای تغییر دارد و این تغییر نیاز به طرح در هیئت حل اختلاف ثبت احوال ندارد و تنها موافقت کتبی سازمان ثبت احوال کشور منجر به تغییر نام خانوادگی [[خواهان]] میگردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون ثبت احوال در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1397|ناشر=داد و دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6445488|صفحه=|نام۱=محمد|نام خانوادگی۱=درویش زاده|نام۲=محمد|نام خانوادگی۲=درویش زاده|چاپ=1}}</ref> | ||
== شرایط == | == شرایط == | ||
خط ۲۳: | خط ۲۶: | ||
==== ضمانت اجرا ==== | ==== ضمانت اجرا ==== | ||
هر کس که اسم خانوادگی او را دیگری بدون [[حق]] اتخاذ کرده باشد میتواند | هر کس که اسم خانوادگی او را دیگری بدون [[حق]] اتخاذ کرده باشد میتواند اقامه دعوا کرده و در حدود قوانین مربوطه تغییر نام خانوادگی [[غصب|غاصب]] را بخواهد. اگر کسی نام خانوادگی خود را که در دفاتر سجل احوال ثبت کردهاست مطابق مقررات مربوطه به این امر تغییر دهد هر ذینفعی میتواند در ظرف مدت و به طریقی که در قوانین یا [[نظامات]] مخصوصه مقرر است اعتراض کند،<ref>[[ماده ۹۹۸ قانون مدنی]]</ref> لذا غصب نام خانوادگی، در زمره [[غصب حق|غصب حقوق]] محسوب میگردد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=337704|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref> و [[ضمانت اجرا|ضمانت اجرای]] آن، مراجعه به دادگاه، جهت تغییر نام خانوادگی غاصب است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد اول) (اشخاص و اموال)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=11040|صفحه=|نام۱=سیدحسین|نام خانوادگی۱=صفایی|چاپ=11}}</ref> | ||
==== غیر قابل انتقال بودن حق تقدم ==== | ==== غیر قابل انتقال بودن حق تقدم ==== |
ویرایش