۴۰٬۶۹۲
ویرایش
ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۲۶
، ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵بدون خلاصۀ ویرایش
(ابرابزار) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': اگر طبیب یا ماما یا داروفروش و اشخاصی که به عنوان طبابت یا مامایی یا جراحی یا دارو فروشی اقدام میکنند وسایل [[سقط جنین]] | '''ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''': اگر طبیب یا ماما یا داروفروش و [[شخص|اشخاصی]] که به عنوان طبابت یا مامایی یا جراحی یا دارو فروشی اقدام میکنند وسایل [[سقط جنین]] فراهم سازند یا [[مباشرت]] به اسقاط [[جنین]] نمایند به [[حبس]] از دو تا پنج سال محکوم خواهند شد و حکم به پرداخت [[دیه]] مطابق مقررات مربوط صورت خواهد پذیرفت. | ||
* {{زیتونی|[[ماده ۶۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۶۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | ||
* {{زیتونی|[[ماده ۶۲۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۶۲۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | ||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
== مواد مرتبط == | == مواد مرتبط == | ||
* [[ماده ۶۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | * [[ماده ۶۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | ||
* [[ماده ۱۸۳ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]] | * [[ماده ۱۸۳ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]] | ||
== توضیح واژگان == | == توضیح واژگان == | ||
* [[شخص]]: موجودی است که دارای [[حق]] و [[تکلیف]] میباشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=وقف از سوی اشخاص حقوقی|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=فصلنامه اندیشه های حقوق عمومی (معرفت حقوقی سابق) شماره 3 بهار و تابستان 1391|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6655624|صفحه=|نام۱=سیدابراهیم|نام خانوادگی۱=حسینی|نام۲=احسان|نام خانوادگی۲=سامانی|چاپ=}}</ref> | |||
* [[سقط جنین]]: به معنای هر نوع عملی است که به صورت مجرمانه، منجر به خروج پیش از موعد جنین و تکامل نیافتن وی میشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اندیشههای حقوقی (جلد اول) (حقوق خانواده)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=157108|صفحه=|نام۱=آیت اله سیدمحمد|نام خانوادگی۱=موسوی بجنوردی|چاپ=1}}</ref> | |||
* [[مباشرت]]: اگر جانی خود مستقیماً موجب وقوع [[جنایت]] شود عمل او را باید مباشرت دانست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای اختصاصی (جلد اول) (جرایم علیه اشخاص- صدمات جسمانی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=726908|صفحه=|نام۱=محمدهادی|نام خانوادگی۱=صادقی|چاپ=18}}</ref> | |||
* [[جنین]]: در لغت، به معنی پنهان یا پوشیده آمده است و در اصطلاح، به معنای پوشانده شده از نظرها است، جنین متشکل از دو ماده است که یکی از مرد (اسپرم) و دیگر از زن (اووم یا تخمک) حاصل میشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مسائل مستحدثه (جنین، کودکان نامشروع، کودکان بزهکار، توارث در اهدای گامت، تشریح و حجب)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=22808|صفحه=|نام۱=آیت اله خلیل|نام خانوادگی۱=قبله ای خویی|چاپ=2}}</ref> | |||
* [[حبس]]: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از [[تصرف|تصرفات]] او، آن گونه که خودش میخواهد، است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق زندانی در ایران و اسناد بین المللی|ترجمه=|جلد=|سال=1395|ناشر=مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656592|صفحه=|نام۱=احسان|نام خانوادگی۱=داودیان|چاپ=1}}</ref> | |||
* [[دیه]]: [[مال|مالی]] است که به موجب [[شرع]] و در نتیجه ارتکاب جنایت و تجاوز نسبت به [[جنایت بر نفس|نفس]] یا [[جنایت بر عضو|عضو]] به [[مجنی علیه]] یا ولی یا [[ولی دم|اولیاء دم]] وی پرداخته میشود. این مال را در برخی [[جنایت خطای محض|جرایم خطایی]] نیز باید پرداخت.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=331224|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref> | |||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
| خط ۱۷: | خط ۲۱: | ||
== فلسفه و مبانی نظری == | == فلسفه و مبانی نظری == | ||
'''ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، در راستای [[مجازات]] سقط جنین بر اساس شخصیت [[مرتکب جرم]] وضع شده است،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجله قضایی و حقوقی دادگستری شماره 25 زمستان 1377|ترجمه=|جلد=|سال=1377|ناشر=قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=587288|صفحه=|نام۱=قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران|نام خانوادگی۱=|چاپ=}}</ref> به عبارت دیگر، با توجه به اهمیت مسئله و اعتماد بیشتر اعضای جامعه به پزشکان و پیرا پزشکان،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=352204|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=5}}</ref> سقط جنین توسط این افراد، به موجب ماده ای جداگانه، [[جرم انگاری]] شده است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد دوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=377476|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref> | |||
== نکات تفسیری دکترین ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | == نکات تفسیری دکترین ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | ||
دو گروه از افراد، مورد بحث | دو گروه از افراد، مورد بحث '''ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' هستند: گروه اول، اطبا، ماماها و دارو فروشان بوده و گروه دوم، شامل اشخاصی اند که تحت این عناوین، اقدام به فعالیت میکنند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=352188|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=5}}</ref> مقصود از «اشخاصی که به عنوان طبابت یا مامایی یا جراحی یا دارو فروشی اقدام میکنند»، گروهی هستند که در واقع شایستگی انجام این اعمال را ندارند، اما تحت این عناوین فعالیت میکنند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=355248|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=7}}</ref> [[عنصر مادی]] [[جرم]] را میتوان سقط جنین به واسطه مباشرت به آن یا فراهم نمودن وسایل آن به وسیله پزشکان و پیراپزشکان دانست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مجازات اسلامی (جلد دوم) (بخش تعزیرات)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=ققنوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=377508|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|چاپ=2}}</ref> در واقع یکی دیگر از مصادیق [[معاونت در جرم]] به موجب '''ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)'''، تحت عنوان یک [[معاونت به عنوان جرم مستقل|جرم مستقل]]، جرم انگاری شده است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=352220|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=5}}</ref> | ||
شایان ذکر است که نمیتوان [[رضایت]] زن در سقط جنین را عاملی برای معافیت مباشر از پرداخت دیه دانست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=بایستههای حقوق جزای عمومی (جلد اول دوم سوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=614628|صفحه=|نام۱=ایرج|نام خانوادگی۱=گلدوزیان|چاپ=20}}</ref> | |||
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | == نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۵: | ||
# مدت حبس برای این جرائم از دو تا پنج سال تعیین شدهاست. | # مدت حبس برای این جرائم از دو تا پنج سال تعیین شدهاست. | ||
# علاوه بر حبس، پرداخت دیه نیز باید مطابق مقررات مربوطه صورت گیرد. | # علاوه بر حبس، پرداخت دیه نیز باید مطابق مقررات مربوطه صورت گیرد. | ||
== مطالعات فقهی == | |||
=== سوابق فقهی === | |||
* در این باره گفته شده است، اقدامات پزشک یا ماما یا … باید در وقوع جرم مؤثر افتد و منجر به [[سلب حیات]] جنین شود، همچنین احراز [[رابطه سببیت]] میان این رفتارها و سقط جنین ضروری است،<ref name=":0">{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اندیشههای حقوقی (جلد اول) (حقوق خانواده)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=157204|صفحه=|نام۱=آیت اله سیدمحمد|نام خانوادگی۱=موسوی بجنوردی|چاپ=1}}</ref> اعم از این که اقدام آنها به نحو مباشرت باشد یا [[تسبیب]].<ref name=":1">{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اندیشههای حقوقی (جلد اول) (حقوق خانواده)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=مجمع علمی و فرهنگی مجد|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=157196|صفحه=|نام۱=آیت اله سیدمحمد|نام خانوادگی۱=موسوی بجنوردی|چاپ=1}}</ref> | |||
== رویههای قضایی == | == رویههای قضایی == | ||
* [[نظریه شماره ۷/۹۹/۴۶۶ مورخ ۱۳۹۹/۰۵/۲۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره سقط نمودن جنین توسط مادر]] | * [[نظریه شماره 7/99/466 مورخ 1399/05/21 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره سقط نمودن جنین توسط مادر|نظریه شماره ۷/۹۹/۴۶۶ مورخ ۱۳۹۹/۰۵/۲۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره سقط نمودن جنین توسط مادر]] | ||
== مقالات مرتبط == | == مقالات مرتبط == | ||