نظریه شماره 7/96/3029 مورخ 1396/12/07 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره ضرورت تصمیم گیری مادر مقتول به عنوان یکی از اولیای دم پس از فوت قیم
چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۹۶/۳۰۲۹ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۹۶–۱۸۷/۲–۱۳۲۲ |
| تاریخ نظریه | ۱۳۹۶/۱۲/۰۷ |
| موضوع نظریه | حقوق جزا |
| محور نظریه | قصاص و اولیای دم |
نظریه شماره ۷/۹۶/۳۰۲۹ مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۰۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره ضرورت تصمیمگیری مادر مقتول به عنوان یکی از اولیای دم پس از فوت قیم: برای اجرای حکم قصاص نفس، قیم نمیتواند به تنهایی درباره استیفای قصاص یا گذشت تصمیم بگیرد و تصمیمگیری باید به ولی قهری یا مقام رهبری واگذار شود. با توجه به فوت یکی از ورثهی مقتول و تعیین مادر به عنوان قیم، وی باید به عنوان یکی از اولیای دم درخواست اجرای قصاص نماید. تصمیم قبلی قیم در این مورد بیاثر است و مادر اکنون باید شخصا درخواست قصاص کند. در صورتی که یکی از وراث حضور نداشته باشد، دیگر اولیای دم میتوانند با تامین سهم دیه شخص غایب و سهم ولی دمی که گذشت کرده، تقاضای قصاص کنند.
استعلام
استعلام شخصی به قتل رسیده و قاتل محکوم به قصاص نفس شده است و پرونده در اجرای احکام کیفری مطرح می باشد اولیاءدم مقتول در زمان قتل پدر و مادرش و دو طفل بوده اند پدر مقتول در اجرای احکام کیفری اصالتا اعلام رضایت نموده ولکن به ولایت قهری از اطفال اعلام رضایت نشده است و بعد از اعلام رضایت پدر مقتول فوت می کند و برای اطفال قیم که مادر مقتول هست تعیین می شود قیم به اصالت و به قیمومت تقاضای قصاص نموده و در حین استیذان و پرداخت تفاضل دیه احدی از اطفال فوت می کند و مادر وی همسر مقتول وراث طفل محسوب می شود اولا آیا با وجود تقاضای قصاص قیم طفل در زمان حیات ایشان نیاز به تقاضای قصاص از ناحیه وراث طفل متوفی می باشد؟ ثانیا در صورت ضرورت تقاضای قصاص از ناحیه وراث طفل در صورت عدم حضور مشارالیها علی رغم دو بار احضار چه اقدامی از جهت اجرای حکم یا پرداخت تفاضل دیه حق مشارالیها متصور می باشد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
۱۱– نظر به اینکه به استناد مواد متعددی از قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و به ویژه مواد ۳۵۴، ۳۵۶، ۴۱۹، و ۴۲۱ این قانون، قیم، اختیار تصمیم گیری در مورد استیفای قصاص، مصالحه یا گذشت را ندارد و این امر بر عهده ولی قهری یا مقام رهبری است. لذا تصمیم قبلی قیم در این موارد بی اثر بوده و لازم است که مقام رهبری یا مقامی که برابر ماده ۳۵۶ به ایشان تفویض اختیار شده است، از جانب فرزند زنده مقتول و همسر مقتول به عنوان تنها وارث فرزند درگذشته مقتول، تصمیم نهایی را اتخاذ نمایند. در نتیجه، در فرض پرسش، پاسخ مثبت است و مادر طفل باید درخواست اجرای قصاص نماید و درخواست قبلی قیم در هر حالتی بی اثر است. زیرا، مادر طفل اکنون یکی از اولیای دم است و خود شخصا باید تصمیم گیری نماید.
۲– در فرض سوال در صورت عدم حضور وارث طفل که به وراثت جزء اولیای دم محسوب می شود، سایر اولیای دم می توانند با توجه به ماده ۳۵۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ با تامین دیه سهم کسی که حاضر نشده و همچنین سهم ولی دمی که گذشت کرده (پدر مقتول) تقاضای قصاص کنند.