نظریه شماره 7/97/1905 مورخ 1398/06/20 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تبدیل جزای نقدی به خدمات عمومی در صورت عدم توانایی در پرداخت

شماره نظریه	۷/۹۷/۱۹۰۵
شماره پرونده	۹۷–۲۵–۱۹۰۵
تاریخ نظریه	۱۳۹۸/۰۶/۲۰
موضوع نظریه	آیین دادرسی کیفری
محور نظریه	تبدیل جزای نقدی به خدمات عمومی

نظریه شماره ۷/۹۷/۱۹۰۵ مورخ ۱۳۹۸/۰۶/۲۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تبدیل جزای نقدی به خدمات عمومی در صورت عدم توانایی در پرداخت: با توجه به اطلاق عبارت جزای نقدی در بند الف ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و در راستای اجرای سیاست کاهش موارد حبس و تفسیر به نفع متهم، در صورتی که محکوم پس از تقسیط جزای نقدی موفق به پرداخت بخشی از آن شود و از پرداخت باقیمانده خودداری ورزد و امکان اجرای حکم از طریق شناسایی اموال محکوم نیز میسر نباشد، دادگاه میتواند طبق بند الف ماده ۵۲۹ به خدمات عمومی رایگان حکم دهد. این نظریه همچنین توضیح میدهد که اعمال مجازاتهای جایگزین از وظایف و اختیارات دادگاه است و طبق ماده ۷۷ قانون مجازات اسلامی، صدور حکم به تبدیل جزای نقدی به مجازات دیگر حتمی است.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱– با عنایت به اطلاق عبارت جزای نقدی در بند الف ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و در اجرای سیاست و اصل مبنایی کاهش موارد حبس و اصل تفسیر به نفع متهم ؛ و با در نظر گرفتن آثار مثبت تبدیل جزای نقدی به خدمات عمومی، چنانچه محکوم پس از تقسیط جزای نقدی که به میزان بیست میلیون بوده، تا ده میلیون ریال را به صورت اقساط پرداخت کند و از پرداخت باقی مانده اقساط خودداری نماید و اجرای حکم از طریق شناسایی اموال محکوم نیز میسر نشود، دادگاه طبق بند الف ماده ۵۲۹ قانون یادشده، به خدمات عمومی رایگان حکم خواهد کرد.

۲– با توجه به این که؛ اولا، قانونگذار در تبصره ۲ ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، از عبارت صدور حکم تقسیط جزای نقدی یا تبدیل آن به مجازات دیگر استفاده کرده است؛ ثانیا، با توجه به تصریح ماده ۵۲۹ قانون یادشده به رعایت مقررات مربوط به مجازات های جایگزین حبس در تبدیل جزای نقدی به مجازات دیگر؛ و عنایت به این که اعمال مجازات های جایگزین از وظایف و اختیارات دادگاه است و با عنایت به ماده ۷۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، صدور حکم از سوی دادگاه برای تبدیل مجازات جزای نقدی ضروری است./