جستاری تطبیقی در اوصاف نظام دادرسی مطلوب
جستاری تطبیقی در اوصاف نظام دادرسی مطلوب عنوان مقاله ای از مجید غمامی است که در تیر 1401 و در شماره 27 نشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر منتشر شده است.
چکیده
تضمین حقوق بنیادین شهروندان و اطمینان یافتن از اینکه قوای عمومی و حاکم به این حقوق احترامی درخور میگذارند، در گرو طراحی نظامی مطلوب برای دادرسی است. در اینجا منظور از دادرسی معنای وسیع کلمه است: فرایند مناسب اعمال حقوق ماهوی و بنیادین در مراجع رسیدگی. این فرایند مناسب آنگاه مطلوب هم خواهد بود که برخی اوصاف ضروری را داشته باشد. این اوصاف را میتوان بهمنزلۀ «حقوق آیینی شهروندان» بهشمار آورد. در این مقاله تلاش شده است که اوصاف اصلی دادرسی مطلوب که از نظر نویسنده در هر نظام حقوقی و با هر رویکرد ساختاری و تاریخی تناسب دارد، معرفی گردد؛ بیآنکه تأکیدی بر ماهیت حق موضوع دادرسی بشود. دادرسی مطلوب لاجرم عادلانه هم خواهد بود، ولی وصف عادلانه برای دادرسی مستعد این کژفهمی است که در دادرسی غایت مهم است، نه روش. حال آنکه در این جستار تأکید بر عدالت چون روش است، نه غایت محض.
کلیدواژهها
- اصول دادرسی
- اقتصاد دادرسی
- برابری آیینی
- حقوق آیینی
- حقوق دادرسی
- دادرسی عادلانه
- دادرسی مطلوب
- سرعت دادرسی