اصل ۸۰ قانون اساسی

از ویکی حقوق
(تغییرمسیر از اصل 80 قانون اساسی)

اصل ۸۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: گرفتن و دادن وام یا کمکهای بدون عوض داخلی و خارجی از طرف دولت باید با تصویب مجلس شورای اسلامی باشد.

پیشینه

اصل 25 قانون اساسی مشروطه: استقراض دولتی به هر عنوان که باشد خواه از داخله و خواه از خارجه با اطلاع و تصویب مجلس شورای ملی خواهد شد.

فلسفه و مبانی نظری

رفتار حاکمان پیشین ایران به خصوص پادشاهان قاجار و افراط در استقراض از دول خارجی و فراهم آوردن موجبات وابستگی مملکت به بیگانگان موجب بدبینی مبارزان عصر مشروطه به رفتار دولتمران گردید و نهایتا به منظور نظارت بر عملکرد دولت این امر در قانون اساسی مشروطه پیش بینی گردید. [۱]

نکات توضیحی و تفسیری دکترین

گرفتن و دادن وام یا کمک های بدون عوض داخلی و خارجی ماهیتا امری اجرائی است و در صلاحیت دولت است و مجلس صرفا آن را تصویب می کند. [۲] با این وجود در قرض و استقراض و کمک بلاعوض، این بنیه مالی کشور است مه توسط دولت دست به دست می شود. و در دادن وام و کمک بلاعوض تعدی و تفریط محتمل است. همچنین در گرفتن وام یا کمک بلا عوض علاوه بر عوارض اقتصادی، خطر وابستگی و سلطه بیگانگان وجود دارد.بنا بر این منافع کشور و حتی منافع نسل های آینده اقتضا می کند که این گونه اعمال تحت نظارت دقیق مجلس باشد. [۳]

رویه‌های حکومتی

نظر تفسیری شماره ۲۸۳۵ مورخ ۶ /۴ /۱۳۶۰ شورای نگهبان: «اخذ و پرداخت وام‌ها و کمک‌های یک دستگاه دولتی به دستگاه دیگر دولتی مشمول اصل ۸۰ قانون اساسی نمی‌باشد. ولی با توجه به اصل ۵۲ اگر منتهی به تغییر در ارقام بودجه شود تابع مراتب مقرر در قانون می‌باشد.»

منابع

  1. عباس ایمانی و امیررضا قطمیری. قانون اساسی در نظام حقوقی ایران پیشینه، آموزه ها، قوانین. چاپ 1. نامه هستی، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4424824
  2. علی محمد فلاح زاده. تفکیک تقنین و اجرای تحلیل مرزهای صلاحیت تقنینی در روابط قوای مقننه و مجریه. چاپ 1. معاونت تدوین تنقیح و انتشار قوانین و مقررات، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4976332
  3. سیدمحمد هاشمی. حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران حاکمیت و نهادهای سیاسی (جلد دوم). چاپ 23. میزان، 1391.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3844924