بی مبالاتی

منظور از بی مبالاتی این است که فرد از انجام کاری خودداری کرده که هر انسان متعارفی برای پیشگیری از نتایج نامطلوب آن را انجام میداده است. (ترک فعل) به عبارت دیگر بی‌مبالاتی یکی از مصادیق تفریط بوده و به معنای کم کاری کردن می‌باشد. یعنی کاری را که شخص باید انجام می‌داده ترک کند.

بی مبالاتی در قانون مجازات

بی‌مبالاتی دومین مصداق کلی تقصیر جزایی است و در برابر بی‌احتیاطی، بیشتر به رفتار سلبی و ترک فعل اشاره دارد؛ یعنی جایی که شخص از انجام کاری که برای دفع خطر لازم بوده خودداری می‌کند. در این نگاه، بی‌احتیاطی ناظر به فعل مثبتِ خطرناک است و بی‌مبالاتی ناظر به ترک فعل یا انجام ندادن اقدام احتیاطی لازم. بر همین اساس، قانون‌گذار در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در تبصره ماده ۱۴۵، بی‌مبالاتی را در کنار بی‌احتیاطی قرار داده و مصادیقی مانند مسامحه، غفلت، عدم مهارت و عدم رعایت نظامات دولتی را از نمونه‌های این دو دانسته است.

نکته مهم این است که این تقسیم‌بندی به معنای حصری بودن یا ایجاد تفاوت ماهوی مستقل میان همه این واژه‌ها نیست؛ بلکه هدف آن، طبقه‌بندی انواع خطاهای کیفری در قالب دو عنوان کلیِ بی‌احتیاطی و بی‌مبالاتی است. همچنین از این تقسیم‌بندی نمی‌توان نتیجه گرفت که تقصیر جزایی صرفاً یک معیار ذهنی یا کاملاً مشابه تقصیر مدنی است؛ بلکه قانون‌گذار فقط شکل و حالت عینی رفتارِ تقصیری را سامان داده است، نه اینکه ماهیت تقصیر کیفری را به‌طور کامل به تقصیر مدنی یا معیار صرفاً ذهنی نزدیک کرده باشد.

مواد مرتبط

• ماده 952 قانون مدنی
• ماده ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی