ماده ۵۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۵۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس احکام یا امضاء یا مهر یا فرمان یا دستخط مقام رهبری و یا روسای سه قوه را به اعتبار مقام آنان جعل کند یا با علم به جعل یا‌ تزویر استعمال نماید به حبس از سه تا پانزده سال محکوم خواهد شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

• ماده ۹۵ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲

توضیح واژگان

• امضا: هر نوشته و علامتی است در ذیل سند، حسب قصد و عادت ترسیم کننده، و نیز در نظر دیگران، دلالت بر هویت او نماید.
• مُهر: قطعه فلز یا لاستیک یا چوبی است که بر روی آن اسم یا علامتی حک شده و به جای امضا، یا همراه با امضا به کار می‌رود.
• جعل: جرمی است که در آن، شخصی به قصد تحریف واقعیت، تغییراتی را در نوشته‌ای ایجاد می‌کند که قابلیت اضرار به غیر دارد.
• تزویر: مترادف جعل است و در فقه به جای جعل از عبارت تزویر نیز استفاده می شود.
• علم: به معنای اطمینان اجمالی یا تفصیلی از وقوع امری می باشد.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.

نکات تفسیری دکترین ماده ۵۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

عنصر مادی این جرم، همان اعمالی است که در ماده ۵۲۳ قانون تعزیرات ذکر شده‌ است. مرتکب این جرم می‌تواند هر فردی اعم از ایرانی یا غیر ایرانی، کارمند یا غیر کارمند باشد. همچنین اگر این جرم در خارج از کشور رخ داده و مرتکب در ایران یافت شود، طبق قوانین ایران قابل تعقیب خواهد بود. گفتنی است نظر به عبارات ماده ۵۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، در مواردی که احکام، دستخط، مهر و امضای افراد فوق‌الذکر، جنبه شخصی داشته و ارتباطی با سمت و مقام ایشان نداشته باشد، جرم موضوع این ماده، محقق نمی‌شود، البته این عمل، می‌تواند جعل عادی محسوب شود، همچنین هر چند ظهور عبارت «دستخط»، شامل نوشته‌های بدون امضا و مهر نیز می‌شود، اما به نظر می‌رسد شمول ماده بر این موارد را باید مقید به ارزش قضائی و قابلیت استناد این نوشته‌ها بدانیم. به لحاظ عنصر روانی، مرتکب باید علاوه بر عمد در ارتکاب رفتار مجرمانه، از هویت صاحب امضا آگاه باشد.

لازم به ذکر است که اگر کسی موارد مذکور در ماده را جعل و از آن استفاده کند، مرتکب دو جرم جداگانه جعل و استفاده از سند مجعول شده‌ است و مشمول مقررات تعدد جرم قرار می‌گیرد.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. جعل احکام، امضاء، مهر، فرمان یا دستخط مقام رهبری و روسای سه قوه جرم محسوب می‌شود.
2. اعتبار مقام رهبری و روسای سه قوه در جعل و استفاده غیرقانونی مهم است.
3. استفاده آگاهانه از مدارک جعلی، جرم محسوب می‌شود.
4. مجازات جعل یا استفاده از مدارک جعلی شامل حبس از سه تا پانزده سال است.

انتقادات

عدم ذکر اعضای مجامع، نهادها و شوراهای مهم دولتی، مانند مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای عالی امنیت ملی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و … در ماده ۵۲۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) قابل نقد به نظر می‌رسد.