آسیب شناسی سازوکارهای تضمین برتری قانون اساسی نسبت به قوانین عادی در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران
 | |
| عنوان | آسیب شناسی سازوکارهای تضمین برتری قانون اساسی نسبت به قوانین عادی در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران |
|---|---|
| رشته | حقوق عمومی |
| دانشجو | مرضیه محمدآبادی |
| استاد راهنما | حامد نیکونهاد |
| مقطع | کارشناسی ارشد |
| سال دفاع | ۱۳۹۹ |
| دانشگاه | دانشگاه قم |
آسیب شناسی سازوکارهای تضمین برتری قانون اساسی نسبت به قوانین عادی در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران عنوان پایان نامه ای است که توسط مرضیه محمدآبادی، با راهنمایی حامد نیکونهاد در سال ۱۳۹۹ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه قم دفاع گردید.
چکیده
اهمیت و جایگاه قانون اساسی مدون منجر شده است که اکثر نظام های حقوقی که دارای چنین قانون اساسی هستند برای صیانت و پاسداری از آن، اقدام به ایجاد نهادهایی برای تضمین برتری قانون اساسی نسبت به قانون عادی نمایند؛ تا از این طریق از نقض قانون برتر توسط قوانین عادی جلوگیری شود. در نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران شورای نگهبان وظیفه پاسداری و تضمین برتری قانون اساسی را برعهده دارد و مطابق اصول نود و یکم، نود و چهارم و هفتاد و دوم اعمال صلاحیت می نماید. اما همیشه سازوکارهای پیش بینی شده برای تضمین برتری قانون اساسی مانع و جامع نمی باشد و در مواردی دارای آسیب و نقص بوده است. وجود آسیب در سازوکارها منجر به نادیده انگاشتن الزامات قانون اساسی، محقق نشدن مقصود قانون گذار اساسی در مورد عدم ورود مصوبات مغایر با قانون اساسی به نظام حقوقی می شود همچنین مجریان قوانین را با سردرگمی درباره اجرای قانون مواجه می کند و ناکارآمدی سازوکارهای تضمین برتری قانون اساسی را به همراه دارد که این امر مانعی مهم جهت اجرای کامل قانون اساسی محسوب می شود و این نقیصه می تواند منجر به ناکارآمدی نهاد ناظر بر قانون اساسی و زیر سوال رفتن مشروعیت اصل تضمین برتری قانون اساسی گردد. در این پژوهش در پی پاسخ به این سوال بوده ایم که سازوکارهای تضمین برتری قانون اساسی نسبت به قوانین عادی در حقوق اساسی ایران با چه نواقص و آسیب ها یی روبه رو است؟ همچنین سعی شده آسیب های موجود در سازوکارهای تضمین برتری قانون اساسی در نظام حقوق اساسی ایران با رویکردی تلفیقی از روش های نقدی، تحلیلی، رویه ای و استنتاجی بررسی شود. عدم پیش بینی سازوکار مشخص برای نظارت شورای نگهبان بر مصوبات قبل از انقلاب و شورای انقلاب از حیث عدم مغایرت با قانون اساسی، فقدان نظارت شورای نگهبان بر مصوبات سایر مراجع قاعده گذار نظیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، حذف مصوبات مغایر به جای اصلاح آن از طرف مجلس ، مقید بودن نظارت اساسی شورای نگهبان بر مصوبات مجلس به بازه زمانی مشخص، عدم ثبات و وحدت نظر شورای نگهبان از جمله آسیب های موجود در سازوکارهای تضمین برتری قانون اساسی می باشد.
ساختار و فهرست پایان نامه
مقدمه
بیان مساله:
سوال اصلی :
سوالات فرعی:
فرضیه ی پژوهش:
ضرورت و اهمیت پژوهش:
اهداف پژوهش:
روش پژوهش:
پیشینه ی پژوهش :
نوآوری پژوهش:
موانع و مشکلات پژوهش:
سازمان دهی پژوهش:
فصل نخست : چارچوب نظری و سازوکارهای تضمین برتری قانون اساسی بر قانون عادی
مبحث نخست : مفهوم، مبانی و پیشینه تضمین برتری قانون اساسی
گفتار نخست : مفهوم و مبانی تضمین برتری قانون اساسی
بند نخست : مفهوم تضمین برتری قانون اساسی
بند دوم: مبانی تضمین برتری قانون اساسی
الف) سلسله مراتب قواعد حقوقی
ب) برتری قانون اساسی
یک) قوه ی موسس :
دو) تجدید نظر در قانون اساسی :
ج) کنترل قوانین به وسیله قانون اساسی
گفتار دوم : پیشینه ی تضمین برتری قانون اساسی
مبحث دوم : الگوهای نظارت اساسی بر قانون عادی
گفتار نخست : نظارت قضایی
بند نخست: نظارت قضایی آمریکایی (غیرمتمرکز)
بند دوم : نظارت قضایی اروپایی (متمرکز)
گفتار دوم : نظارت سیاسی یا (الگوی فرانسوی)
گفتار سوم: سایر الگوها
بند نخست: نظارت مختلط
بند دوم: نظارت پارلمانی
بند سوم: الگوی کشورهای مشترک المنافع
مبحث سوم: مفهوم قانون عادی در چارچوب نظری و مبنای نظارت بر آن
گفتار نخست : مفهوم قانون عادی و اقسام آن در نظام حقوقی ایران
بند نخست: مصوبات مجلس شورای اسلامی
الف)مصوبات موضوع اصل هشتاد و پنجم قانون اساسی
ب) تفا سیر مجلس از قوانین
ج) همه پرسی تقنینی
بند دوم: مصوبات سایر مراجع قانون گذار
الف) مصوبات خبرگان رهبری
ب) مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام
ج) مصوبات شورای عالی امنیت ملی
د)مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی
ه) مصوبات شورای عالی فضای مجازی
گفتار دوم : مبنای نظارت بر قوانین عادی
جمع بندی فصل نخست:
فصل دوم : سازوکارهای تضمین برتری قانون اساسی بر قانون عادی در حقوق اساسی ایران
مبحث نخست : مرجع رسمی تضمین برتری قانون اساسی در ایران
گفتارنخست: پیشینه ی تشکیل و ترکیب اعضای شورای نگهبان
بند نخست : پیشینه ی تشکیل شورای نگهبان
بند دوم : ترکیب اعضای شورای نگهبان
بند سوم : وظایف و اختیارات شورای نگهبان
بندچهارم : نحوه ی رسیدگی شورای نگهبان به مصوبات
مبحث دوم: سایر مراجع تضمین برتری قانون اساسی
گفتار نخست: رهبری
گفتار دوم: رییس جمهور
گفتار سوم: قضات محاکم
گفتار چهارم: رییس مجلس شورای اسلامی ۵۰ مبحث سوم: بررسی آسیب های موجود در فرآیند نظارت اساسی شورای نگهبان بر قانون عادی
گفتار نخست : مقید بودن اظهار نظر شورای نگهبان در مورد عدم مغایرت مصوبات با قانون اساسی به بازه زمانی مشخص
گفتاردوم: تعارض مفاد اصول اصلاحی قانون اساسی با قوانین عادی مصوب قبل از بازنگری
گفتار سوم: خلاهای قانون اساسی
گفتار چهارم: ایراد جدید از جهت فرآیند تصویب مصوبات
گفتار پنجم : حذف مصوبه مغایر با قانون اساسی به جای اصلاح مصوبه
گفتار ششم: جعل نهاد نظارت کننده موازی با شورای نگهبان
گفتار هفتم : عدم ثبات و وحدت نظر شورای نگهبان
گفتار هشتم : فقدان نظارت بر مصوبات سایر مراجع قانون گذار
بند اول: مصوبات خبرگان رهبری
بند دوم: مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام در زمینه حل اختلاف بین مجلس و شورای نگهبان
بند سوم: مصوبات مجمع در رابطه با حل معضل نظام
بند چهارم: مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی
بند پنجم: مصوبات شورای عالی امنیت ملی
بند ششم: مصوبات شورای عالی فضای مجازی
بند هفتم: مصوبات شورای عالی هماهنگی اقتصادی قوا
گفتار نهم: آسیب شناسی نظارت بر مصوبات موضوع اصل هشتاد و پنجم قانون اساسی
بند اول: قوانین آزمایشی
بند دوم: نظارت شورای نگهبان بر اساسنامه های مصوب دولت
نتیجه گیری وپیشنهادها
فهرست منابع و مآخذ
منابع فارسی
الف) کتب
ب) مقالات
پ) پایان نامه
ث) گزارش های پژوهشی
ج) اسناد و قوانین
چ) منابع انگلیسی
د) منابع اینترنتی
Abstrac
کلیدواژه ها
- برتری قانون اساسی
- اصل ۹۴ قانون اساسی
- دادرسی اساسی
- شورای نگهبان
- قوانین عادی