ابوالقاسم گرجی
ابوالقاسم گرجی (زادهٔ ۱۳۰۰ خورشیدی) حقوقدان، فقیه و استاد دانشگاه ایرانی است که در حوزههای فقه، اصول، فلسفه، حقوق خصوصی و حقوق کیفری فعالیت علمی گسترده داشتهاست. او تحصیلات مقدماتی خود را در مکتبخانه آغاز کرد و سپس به تحصیل علوم دینی و فلسفه پرداخت. گرجی مدتی در نجف اشرف نزد مراجع برجسته همچون سید ابوالقاسم خوئی تحصیل کرد و به درجهٔ اجتهاد رسید. وی پس از بازگشت به ایران، تحصیلات دانشگاهی را ادامه داد و در دانشگاه تهران تا مقطع دکترا پیش رفت.[۱]
ابوالقاسم گرجی | |
|---|---|
 | |
| زادهٔ | ۱۳۸۹ |
| درگذشت | ۱۳۸۹ |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | دکترای |
| پیشه(ها) | حقوقدان، فقیه، استاد دانشگاه |
| تخصص | حقوق خصوصی، حقوق کیفری، فقه و اصول |
| مرتبه حوزوی | اجتهاد (حوزه علمیه قم و نجف) |
تحصیلات حوزوی
ابوالقاسم گرجی تحصیل علوم دینی را با فراگیری صرف، نحو، منطق، معانی و بیان آغاز کرد و سپس به تحصیل فقه و اصول در سطوح ابتدایی، متوسط و عالی پرداخت. او بر فلسفه و عرفان نیز تسلط یافت. استادان وی شامل سید محمد قصیر، شیخ محمدحسین بروجردی، محمدرضا تنکابنی و آقامیرزا محمدعلی شاهآبادی بودند.
پس از گذراندن دوره سطح، نزدیک به دو سال دروس خارج فقه و اصول را نزد تنکابنی و مدتی کوتاه نیز نزد حسین بروجردی فراگرفت. در سال ۱۳۲۲ خورشیدی برای تکمیل تحصیلات فقهی به نجف رفت و از محضر استادان و آیات عظام، بهویژه سید ابوالقاسم خوئی، بهرهمند شد و کتابهای بیع، صلوة، خمس، مقدمه تفسیر و بخشی از علم اجمل را آموخت.[۱]
تحصیلات دانشگاهی
پس از بازگشت به ایران، گرجی وارد دانشکده معقول و منقول (الهیات) دانشگاه تهران شد. او در سال ۱۳۳۵ لیسانس فقه و مبانی حقوق اسلامی، در سال ۱۳۳۸ مدرک دوره فلسفه و حکمت اسلامی و در سال ۱۳۴۲ دکترای خود را با ارائه پایاننامه عمومات عقود و ایقاعات دریافت کرد.[۱]
فعالیت دانشگاهی
از سال ۱۳۴۹ خورشیدی، ابوالقاسم گرجی به تدریس در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران پرداخت. او در دورههای کارشناسی ارشد و دکترا در زمینههای حقوق خصوصی و حقوق کیفری تدریس کردهاست. وی در اواسط دهه ۱۳۶۰ مدتی ریاست دانشگاه تهران را برعهده داشت.[۱]
آثار
آثار تألیفی و تحقیقی گرجی شامل کتابها و مقالات علمی متعدد است که برخی از آنها بهعنوان «کتاب سال» و «کتاب دهساله اول انقلاب اسلامی» برگزیده شدهاند. مهمترین آثار او عبارتند از:
- تحقیق در زمینه سید مرتضی (دو جلدی)
- تفسیر جوامع الجامع (سه جلدی)
- ادبیات عرب
- تاریخ علم اصول
- مقالات حقوقی (دو جلدی)
- مسائل الخلاف
- تاریخ فقه
- آیات الاحکام
- حدود، تعزیرات و قصاص
- دیات
- مبانی حقوق اسلامی
از میان مقالات علمی وی، عناوین مهمی چون شروط کلی قرارداد، حقوق جزای عمومی، قرارداد تضمینی، وعده الاصول، حقوق جزای اختصاصی، ولایت فقیه، حکومت و قانون، ولایت و امامت، احکام خصوصی و عمومی، طبرسی و جوامع الجامع، طبرسی و توصیه کلمه منتشر شدهاند.[۱]