اضطراب معرفتی به‌مثابه اصل بنیادین زندگی ‌اجتماعی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو

اضطراب معرفتی به‌مثابه اصل بنیادین زندگی ‌اجتماعی نام مقاله ای از محمد رضا دانش شهرکی است که در شماره نهم (دی ۱۳۹۹) فصلنامه علمی دانشنامه های حقوقی منتشر شده است.

چکیده

زندگی ‌اجتماعی در جهان مدرن، مستلزم گونه‌ای گرایش به تفاهم و گفت‌وگوی مداوم و بنیادین است؛ تفاهم و گفت‌وگویی که بیش از یک رویکرد عملی مبنی بر تحمل یکدیگر بلکه بر مبنای صورت‌بندی خاصی از همگرایی معرفتی باشد. به عبارت دیگر، در پس هر قسم تساهل و تسامح در عرصه عمومی، نیاز است مبانی معرفت‌شناختی استواری قرار داشته‌باشد؛ این مبانی معرفت‌شناختی نه تنها در کارآمدی و تعمیق زندگی ‌اجتماعی صلح‌آمیز مؤثر است، بلکه در مبانی کلامی معرفت دینی نیز تأثیر بسزایی دارد. در واقع نخستین گام در مدارای مدنی و ایمان واقعی، پذیرش ممکن‌الخطا بودن انسان به‌مثابه رکنی اساسی در ذات وی است. پذیرش این رکن سبب می‌شود انسان همواره در اعتبار ادراکات خود مضطرب باشد. پیامد ناگزیر این اضطراب معرفتی آن است که شخص همواره نسبت به بازبینی و بازسازی معتقدات خود گشوده بوده و هیچ‌گاه خود را معیار داوری ندانسته و به تبع آن دیگران را ملزم به تبعیت از باورهای خود نداند.

کلیدواژه ها

  • اضطراب معرفتی
  • زندگی اجتماعی
  • حجیت قطع
  • مدارا
  • ممکن‌الخطا بودن