الگوریتم و حقوق اداری؛ چالشها و راهکارها
 | |
| عنوان | الگوریتم و حقوق اداری؛ چالشها و راهکارها |
|---|---|
| نویسنده | مهدی مرادی برلیان محمد قاسم تنگستانی |
| محور موضوعی | حقوق اداری حقوق ارتباطات |
| سال نشر | ۱۴۰۲ |
| منتشر شده در | نشریه حقوق اداری |
| دوره | ۱۰ |
| شماره | ۳۴ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
الگوریتم و حقوق اداری؛ چالشها و راهکارها عنوان مقالهای از مهدی مرادی برلیان و محمد قاسم تنگستانی است که در تیر 1402 و شمارۀ 34 فصلنامۀ حقوق اداری منتشر شده است.
چکیده
در سالیان اخیر سازوکارهای تصمیم گیری الگوریتمی و یادگیری ماشین به صورت فزاینده مورد استفادۀ بخش خصوصی و پس از آن سازمانهای دولتی قرار گرفته است. فناوری پیشگفته با وجود مزایایی همچون افزایش سرعت، دقت و کاهش هزینه در تصمیمگیری، اصول و موازین پذیرفته شدۀ حقوق اداری را با چالشهای نوینی رویارو کرده است. سرشت الگوریتم و چگونگی عملکرد آن، رویکرد موجود نسبت به «صلاحیت اداره و نظارت قضایی بر آن»، «عدالت رویهای»، «شفافیت» و «بیطرفی و عدمتبعیض» را در دام محذوراتی جدی گرفتار کرده است. نوشتار حاضر میکوشد با کاربست روشی توصیفی تحلیلی و با عنایت بهضرورت همگامی با دستامدههای نوین بشر از یکسو و حفظ دستاوردهای کهن همچون التزام به حاکمیت قانون و اصول مبتنی بر آن از سمتی دیگر، چالشهای پیشگفته را واکاوی نموده و از این طریق راهکارهایی را برای برقراری تعادل میان دو ضرورت پیشگفته و سیاستگذاری مناسب در این زمینه پیشنهاد دهد؛ بازبینی در حقوق اداری در صورت همگامی با تطورات مستمر فناوری میتواند در نهایت نظریۀ حقوق اداری الگوریتمی را که پایه های آن درحال شکل گیری است، به نظریۀ درخور توجه در حقوق اداری تبدیل کند. الزامات مربوط به ارتقای فناوری های موجود و رفع معایب آنها نیز در راستای هرچه شفافتر شدن فرآیندهای الگوریتمی میتواند همچنان ارزش بنیادی حاکمیت قانون را حفظ و مانع از تبدیل آن به حاکمیت الگوریتم شود؛ فناوری الگوریتم نه آنچنان مهیب و ویرانگر است که حقوق اداری را از بنیادهای خود تهی سازد و نه آن میزان کم اهمیت است که بایستگی مفصل بندی دوبارۀ بنیادهای این شاخۀ حقوقی را توجیه نکند.
کلیدواژهها
- هوش مصنوعی
- یادگیری ماشین
- حکمرانی الگوریتمی
- تصمیمگیری
- صلاحیت