بازخوانی تحلیلی- انتقادی ملاک تفکیک جرایم مستوجب حد از جرایم تعزیزی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تحقیقات حقوقی
عنوانبازخوانی تحلیلی- انتقادی ملاک تفکیک جرایم مستوجب حد از جرایم تعزیزی
نویسندهحسین خدایار
محور موضوعیحقوق جزا و جرمشناسی
سال نشر۱۴۰۳
منتشر شده درنشریه تحقیقات حقوقی
دوره۲۷
شماره۱
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


بازخوانی تحلیلی- انتقادی ملاک تفکیک جرایم مستوجب حد از جرایم تعزیزی عنوان مقاله ای از حسین خدایار است که در سال 1403 و در دوره 27 و شماره 1 فصلنامه تحقیقات حقوقی منتشر شده است.

چکیده

بنابر تلقی رایج، نظام کیفری دوگانه حد-تعزیر، از جهت جرایم مستوجب حد و تعزیر ثبات دارد. لازمه این ثبات، روشن و مشخص بودنِ سیاهه جرایم مستوجب حد و تعزیر است. و لازمه این مطلب، وجود ملاک روشن و دقیق برای تفکیک جرایم مستوجب حد و تعزیر از یکدیگر است. برای سنجش پشتوانه این ثبات و لوازم آن، در نظام کیفری حد- تعزیر، ابتدا با رویکردی تحلیلی، مقرر گشت که اصل در مجازات‌ها، تعزیری بودن است. صرفاً در موارد یقینی و به طور ضابطه‌مند می‌توان از ذیل این اصل خارج شد. سپس، با رویکردی انتقادی، و با عنایت به روایات و نوشته‌های فقهی، ضابطه‌های موجود و محتمَل برای حدانگاری کیفرها ارائه و تحلیل گشت، و از این رهگذر، حدی بودنِ بسیاری از جرایمی که در تلقی رایج، مستوجب حد قلمداد می شوند، به چالش کشیده شد. در نهایت روشن شد که دوگانه حد-تعزیر از جهت جرم، آن‌گونه که در تلقی رایج متصوّر است، ثبات ندارد و می‌توان با اجتهاد روشمند، تغییراتی را در سیاهه جرایم مستوجب حد و تعزیر پذیرفت.

کلیدواژه ها

  • جرایم مستوجب حد
  • جرایم مستوجب تعزیر
  • اصل تعزیری بودنِ کیفر
  • ضابطه حدانگاری کیفر
  • نظام کیفری حد-تعزیر