بررسی بهره برداری نظامی از دریاها در پرتو حقوق بین الملل

عنوان	بررسی بهره برداری نظامی از دریاها در پرتو حقوق بین الملل
رشته	حقوق بین الملل
دانشجو	دادمحمد نظری
استاد راهنما	علیرضا آرش پور
استاد مشاور	مهشید یراقی
مقطع	کارشناسی ارشد
سال دفاع	۱۴۰۲
دانشگاه	دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی

بررسی بهره برداری نظامی از دریاها در پرتو حقوق بین الملل عنوان پایان نامه ای است که توسط دادمحمد نظری، با راهنمایی علیرضا آرش پور و با مشاوره مهشید یراقی در سال ۱۴۰۲ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی دفاع گردید.

چکیده

از گذشته تا به امروز، دریاها و بهره‌برداری از آن‌ها، به عنوان یک راهبرد حیاتی در تاریخ نظامی و سیاسی کشورهای دنیا، در بسیاری از جنگ‌ها و نبردهای مهم تاثیرگذار بوده است. برای مثال، در جنگ جهانی اول، آلمان تلاش کرد تا با ساخت کشتی‌های زیردریایی خود، قدرت دریایی انگلستان را تضعیف کند، اما در نهایت با شکست مواجه شد و قدرت دریایی انگلستان بر پایه توانایی در تولید کشتی و کنترل دریاها، باقی ماند. در زمان حاضر نیز، بهره‌برداری نظامی از دریاها همچنان در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و سیاست‌گذاری‌های خارجی و نظامی بسیاری از کشورها نقش بسزایی را ایفا می‌کند. امروزه هرگونه سیاست‌گذاری نظامی و تقویت قدرت دریایی کشورها به طور مستقیم با منافع و سیاست‌های داخلی و خارجی آن‌ها مرتبط شده است و هر کشوری برای دفاع از منافع خود در مناطق مختلف در خشکی و دریاها ممکن است استراتژی‌های مختلفی به کار ببرد، اما این قبیل اقدامات قاعدتا باید مطابق حقوق پذیرفته شده مشروع بین المللی توسط کشورها بوده باشد. در ارتباط با محدودیت فعالیت‌های نظامی در دریاها ، بند استفاده صلح آمیز به عنوان ممنوعیت هر نوع فعالیت نظامی، در منشور بین المللی تعبیر می‌شود. تا قبل از سال‌های ۱۹۵۸ هیچ قانون مدونی در ارتباط با حقوق بین المللی درباره استفاده نظامی از دریاها وجود نداشت. قوانین مربوط به بخش‌های دریایی انحصاری، اولین بار در زمان جنگ روسیه و ژاپن در تلاش برای کنترل ناوگان نیروهای بی‌طرف در نواحی ویژه روی کار آمد. به هرحال بر طبق بند ۸۸ قرارداد ملل متحد درباره قانون دریاها، دریاهای آزاد می‌بایستی برای اهداف صلح‌آمیز حفظ شوند و این مساله از دیدگاه بین المللی حائز اهمیت می‌باشد. نتایج پژوهش پیش رو ، بیانگر آن است که محدودیت فعالیت‌های نظامی بر دریاها و اعمال این قوانین پیامدهایی بر ساختارهای زیست‌محیطی سواحل دریایی دارد که البته شناخت این ساختارها و بررسی‌های ژیومورفولوژیکی این مناطق، تاثیر بسیار زیادی در ارایه استراتژی‌های نظامی و شناسایی دشمن در سیستم‌های دریایی داشته است. از آنجا که توانایی نظامی کشورها را می‌توان به عنوان یکی از عوامل سنجش قدرت آنها در نظر گرفت، امروزه اکثر کشورها به منظور دست‌یابی به اهداف و منافع سیاسی، اقتصادی و... خود، به بهره‌برداری‌هایی به صورت نظامی و غیرنظامی از دریاها می‌پردازند که لازم است این بهره‌برداری‌ها در پرتو قوانین و چهارچوب مقررات مندرج شده با حقوق دریاها و کنوانسیون‌های مربوطه صورت پذیرد. کما اینکه اعمال محدودیت‌هایی بر فعالیت‌های نظامی بر دریاها و ملزم کردن دولت‌ها به اجرای این قوانین، پیامدهایی بر ساختارهای زیست‌محیطی علی‌الخصوص اکوسیستم دریایی خواهد داشت. فلذا انجام پژوهش در راستای بررسی بهره‌برداری نظامی از دریاها در پرتو حقوق بین الملل خالی از لطف نخواهد بود .

ساختار و فهرست پایان نامه

عنوان صفحه فصل اول: کلیات پژوهش ۱–۱–مقدمه

۱–۲–بیان مسیله

۱–۳–پیشینه پژوهش

۱–۳–۱–پیشینه داخلی

۱–۳–۲–پیشینه خارجی

۱–۴– اهمیت و ارزش تحقیق

۱–۵– اهداف پژوهش

۱–۵–۱–هدف اصلی:

۱–۵–۲–اهداف فرعی

۱–۶– سوال پژوهش

۱–۶–۱–سوال های فرعی

۱–۷– فرضیه پژوهشی

۱–۷–۱–فرضیه اصلی

۱–۷–۲–فرضیه فرعی

۱–۸–روش پژوهش

۱–۸–۱– نوع روش تحقیق :

۱–۸–۲– روش گردآوری اطلاعات ( میدانی، کتابخانه ای و غیره ) :

۱–۸–۳–روش تجزیه وتحلیل اطلاعات :

۱–۹–مفاهیم

فصل دوم: مبانی نظری پژوهش ۲–۱– دریاها

۲–۱–۱حقوق بین المللی دریاها

۲–۲– بررسی اجمالی پیشینه تاریخی حقوق بین الملل دریاها

۲–۲–– نگاهی اجمالی به مجموعه قواعد و مقررات دریایی

۲–۳– مفهوم دریا در حقوق بین الملل

۲–۴– تحولات اولیه حقوق دریاها

۲–۵–کنوانسیون حقوق دریاها

۲–۵–۱–کنفرانس لاهه– ۱۹۳۰

۲–۵–۲–کنفرانس ژنو ۱۹۵۸

۲–۵–۳–کنفرانس ۱۹۸۲ نیویورک

۲–۶– حقوق بین الملل

۲–۶–۱– حقوق بین الملل عمومی

۲–۶–۲– حقوق بین الملل خصوصی

فصل سوم: بررسی دیدگاه کنوانسیون حقوق دریاها درمورد استفاده نظامی از دریاهای منطقه مجاور ۳–۱– مقدمه

۳–۲– کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد حقوق دریاها

۳–۳– مناطق دریایی در حقوق بین الملل

۳–۳–۱– آب های داخلی

۳–۳–۲–آب های سرزمینی

۳–۳–۳–آب های مجمع الجزایر

۳–۳–۴–منطقه پیوسته

۳–۳–۵–مناطق انحصاری اقتصادی (EEZ)

۳–۳–۶–فلات قاره

۳–۴–قسمت یازدهم و موافقتنامه

۳۳ ۳–۴–۱–امضا و تصویب

۳–۴–۲–عدم تصویب ایالات متحده

۳–۵– مروری بر رفتار ایالات متحده در استفاده صلح آمیز از دریاها از دیدگاه منشور سازمان ملل متحد و کنوانسیون حقوق دریاها ۸۲

۳–۵–۱– فعالیت های نظامی

۳–۵–۲– اهداف صلح آمیز

۳–۵–۳–گذر معصوم

۳–۵–۴–گذرگاه ترانزیت

۳–۵–۵–منطقه انحصاری اقتصادی

۳–۵–۶ادعاهای بیش از حد

۳–۶– فعالیت های نظامی در یک منطقه انحصاری اقتصادی (EEZ)

۳–۶–۱– حقوق و تکالیف کشورهایی غیر از کشور ساحلی در یک منطقه اقتصادی اضطراری

۳–۶–۲– قانونی بودن فعالیت های نظامی در منطقه EEZ

۳–۶–۳–مناطق شناسایی دفاع هوایی (ADIZ)

۳–۶–۴– سایر محدودیت های غیرقانونی دولت ساحلی در مورد فعالیت های نظامی در منطقه EEZ

۳–۶–۵– عملیات شناسایی حساس ایالات متحده در منطقه EEZ چین

۳–۷– حل و فصل اختلافات در کنوانسیون

حقوق دریاها

۳–۸– ضرورت ایجاد دیوان بین المللی حقوق دریاها

۳–۹–ویژگی های دیوان بین المللی حقوق دریاها

۳–۱۰– نوآوری های کنوانسیون حقوق دریاها

۳–۱۱– نوآوری های دیوان بین المللی حقوق دریاها

۳–۱۱–۱– اقدامات موقت

۳–۱۱–۲– آزادی فوری

۳–۱۱–۳– نظر مشورتی دیوان بین المللی حقوق دریاها

۳–۱۱–۴– رسیدگی های غیردولتی

۳–۱۱–۵– افزایش کارایی و سرعت در رسیدگی ها

فصل چهارم: بررسی بهره برداری نظامی از دریاها در پرتو حقوق بین الملل ۴–۱– مقدمه

۴–۲–تقسیم بندی جغرافیای آب ها و چگونگی بهره برداری از منطقه انحصاری اقتصادی و فلات قاره

۴–۳–حقوق مشترک ملت ها در آب های آزاد

۴–۴–چگونگی بهره برداری از بستر دریاها و ماهیت و چیستی مسیولیت های محوله به مقام بین المللی دریاها

۴–۵–دریا در حقوق بین الملل

۴–۵–۱–کنفرانس لاهه–۱۹۳۰

۴–۵–۲–کنفرانس ژنو ۱۹۵۸

۴–۵–۳–کنفرانس۱۹۶۰ ژنو

۴–۵–۴–کنفرانس ۱۹۸۲ نیویورک

۴–۵–۵–ماهیت حقوقی آزادی دریاها

۴–۶– جنبه های نظامی کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها

فصل پنجم: نتیجه گیری ۵–۱– مقدمه

منابع

منابع فارسی

منابع لاتین

کلیدواژه ها

• بهره برداری نظامی
• کنوانسیون حقوق دریاها
• حقوق بین الملل
• حقوق دریاها