بررسی ملاحظات حقوق بشری احکام کیفری در حقوق ایران با توجه به اسناد بین المللی
 | |
| عنوان | بررسی ملاحظات حقوق بشری احکام کیفری در حقوق ایران با توجه به اسناد بین المللی |
|---|---|
| رشته | حقوق جزا و جرم شناسی |
| دانشجو | محمدحسن نهاوندی |
| استاد راهنما | حسن خسروی |
| مقطع | کارشناسی ارشد |
| سال دفاع | ۱۳۹۶ |
| دانشگاه | دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس |
بررسی ملاحظات حقوق بشری احکام کیفری در حقوق ایران با توجه به اسناد بین المللی عنوان پایان نامه ای است که توسط محمدحسن نهاوندی، با راهنمایی حسن خسروی در سال ۱۳۹۶ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس دفاع گردید.
چکیده
اجرای احکام کیفری در حقوق کیفری ایران از مسایل بحث برانگیز و همواره مورد توجه سازمان های حقوق بشری بوده است. مجازات اعدام، سنگسار، قطع عضو و شلاق از جمله مناقشه برانگیزترین این مجازات ها می باشد. با توجه به اینکه برخی از مجازات ها مثل اعدام، رجم و موارد مشابه در اسناد بین المللی عموما پیش بینی نشده لذا اجرای احکام کیفری در نظام داخلی با ملاحظات حقوق بشر مندرج در اسناد بین المللی هم به لحاظ شرایط و هم به لحاظ نحوه اجرا متفاوت می باشد. نظام داخلی جمهوری اسلامی ایران در وضع قواعد مربوط به اجرای احکام کیفری مبتنی بر فقه امامیه بوده است در حالی که اسناد بین المللی مبتنی بر مکتب اومانیسم است. مجازات های اعدام، سنگسار، قطع عضو و شلاق، برطبق معیارهای حقوق بشری گاها نامتناسب و غیرضروری و گاها ترذیلی و خوارکننده محسوب می شود. از این جمله می توان به مجازات اعدام اشاره کرد که به دلیل اینکه هیچ راه بازگشتی برای مجرم باقی نمی گذارد در اسناد حقوق بشری مجازاتی خشن و نامتناسب محسوب می شود که به گسترش خشونت و انتقام در جامعه منجر می شود. همچنین می توان مجازات سنگسار را مجازاتی نامتناسب و خوارکننده قلمداد کرد. در اسناد حقوق بشری، مجازات قطع عضو و شلاق نیز از جمله مجازات های خشن و ترذیلی محسوب می شود. از دیگر مجازات ها در حقوق کیفری ایران، مجازات تبعید، منع اقامت در محلی مشخص و یا اقامت اجباری در محلی مشخص می باشد. این مجازات نیز در اسناد حقوق بشری به چالش کشیده شده است مخصوصا اینکه به کرات در دستگاه قضایی ایران این مجازات درخصوص فعالان مدنی و سیاسی اعمال شده است. مجازات حبس در قوانین کیفری ایران با تصویب و اجرایی شدن قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ به معیارهای موجود در اسناد حقوق بشری نزدیکتر شده است و رویکرد حبس زدایی در این قانون به خوبی لحاظ شده است. برخلاف گذشته که اعمال شکنجه و رفتارهای خشن امری عادی و متداول بود امروزه موج تنفر و انزجار بین المللی آن را امری مذموم و مردود می شناسد. موضع گیری اعلامیه ها و کنوانسیون های بین المللی و منطقه ای همچون معاهده ۱۹۴۸سازمان ملل متحد، اعلامیه جهانی حقوق بشر (ماده ۵)، میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی (ماده۷)، اعلامیه اسلامی حقوق بشر (ماده ۲۰)، قرارداد اروپایی حقوق بشر (ماده ۳) و قوانین داخلی اغلب کشورها در طرد شکنجه و اعمال موهن موید این مطلب است. در نتیجه می توان گفت که قانون مجازات اسلامی با تلفیقی از دیدگاه های فقهی و عرفی جایگاه ویژه ای را به مقررات تعدد جرم اختصاص می دهد. در این قانون تلاش شده است تا با شیوه هایی چون جمع مجازات ها و اجرای مجازات شدیدتر، به رسالت اصلی سیاست جنایی تقنینی در این باب، یعنی بازدارندگی جرایم از طریق تشدید مجازات– جامه عمل پوشانیده که دست یابی به چنین هدفی به دلیل برخی محدودیت ها به آسانی امکان پذیر نیست. مشخص نبودن سقف تشدید مجازات در جرایم مشابه نیز دشواری دیگری است که گره آن تنها به دست قانون گذار گشوده می شود. سرانجام، ابهام در تشخیص مجازات اشد دشواری بزرگتری است که به کل عدالت کیفری ایران باز می گردد. زیرا از یک سو، پیامد تحولات کیفری پس از انقلاب در قلمرو طبقه بندی جرایم و مجازات هاست و از سوی دیگر، بستر مناسبی برای در معرض خطر قرار دادن حقوق و آزادی های فردی متهمان و مرتکبان جرایم متعدد را فراهم می سازد و بی توجه ماندن به آن هزینه های جبران ناپذیری به ویژه در سطح بین المللی به همراه خواهد داشت.
ساختار و فهرست پایان نامه
فهرست مطالب فصل اول کلیات
مقدمه
۱–۲ بیان مسیله
۱–۳– اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
۱–۴– پیشینه تحقیق
۱–۵– سوالات تحقیق
۱–۶– فرضیات تحقیق
۱–۷– اهداف تحقیق
۱–۸– جنبه نوآوری و جدید بودن تحقیق
۱–۹– نوع روش تحقیق
۱–۱۰– روش گردآوری اطلاعات
۱–۱۱– روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
۱–۱۲– سازماندهی تحقیق
فصل دوم تاریخچه اجرای احکام کیفری
۲–۱ مقدمه
۲–۲ مبحث اول: تاریخچه اعدام
۲–۲–۱ گفتار اول : اعدام در دوران هایمختلف تاریخی
۲–۲–۲ گفتار دوم : مجازات اعدام در ادیان مختلف آسمانی
۲–۳ مبحث دوم : تاریخچه حدود
۲–۳–۱ گفتار اول : دوره بعثت تا هجرت
۲–۳–۲ گفتار دوم : دوره هجرت تا رحلت
۲–۳–۳ حکم قصاص
۲–۳–
حکم رجم
۲–۳–۵ حکم قطع ید سارق
۲–۳–۶ حکم شارب خمر
۲–۳–۷ حکم قاذف (حد قذف) ۵۰ ۲–۳–۸ حکم محارب ۵۰ ۲–۴ مبحث سوم : تاریخچه زندان
۲–۴–۱ گفتار اول : زندان در ایران قبل از اسلام
۲–۴–۲ گفتار دوم : زندان در ایران بعد از اسلام
۲–۴–۳ گفتار سوم : تاریخچه زندان در غرب
۲–۵ مبحث چهارم : تاریخچه شلاق
فصل سوم جایگاه حقوق بشر در حقوق کیفری و اجرای احکام
۳–۱ مقدمه
۳–۲ مبحث اول : جایگاه و نقش حقوق بشر در حقوق کیفری ماهوی
۳–۲–۱ گفتار اول : جایگاه و نقش حقوق بشر در شکل گیری قواعد و نظامهای جدید کیفری
۳–۲–۲ گفتار دوم : جایگاه و نقش حقوق بشر در تحولات حقوق کیفری ماهوی
۳–۳ مبحث دوم : آثار و مقتضیات حقوق بشر در حقوق کیفری ماهوی
۳–۳–۱ گفتار اول : کرامت انسانی و مشروعیت نهادهای حقوق کیفری ماهوی
۳–۳–۲ گفتار دوم : ممنوعیت مجازاتهای نامتناسب
۳–۴ مبحث سوم : جایگاه و نقش حقوق بشر در حقوق کیفری شکلی
۳–۴–۱ گفتار اول : حقوق بشر و مشروعیت نظام عدالت کیفری
۳–۴–۲ گفتار دوم : حقوق بشر و جهانی شدن حقوق کیفری
۳–۵ مبحث چهارم : آثار و مقتضیات حقوق بشر در حقوق کیفری شکلی
۳–۵–۱ گفتار اول : ممنوعیت اجرای شکنجه و آزار
۱– معاهدات بین المللی
۲– عرف بین المللی
۳–۵–۲ گفتار دوم: ممنوعیت اعمال مجازاتهای خودسرانه
فصل چهارم مجازاتهای سالب حیات و نحوه اجرای آنها در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین الملل
۴–۱ مقدمه
۴–۲ مبحث اول : اعدام و نحوه اجرای آن در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین المللی
۴–۲–۱ گفتار اول : مجازات مرگ در قوانین
۴–۲–۲ گفتار دوم : مجازات اعدام در اسناد
۴–۳ مبحث دوم : سنگسار و نحوه اجرای آن در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین المللی
۴–۳–۱ گفتار اول : موانع اجرای حکم رجم
۴–۳–۲ گفتار دوم : نحوه اجرای حکم
۴–۳–۳ گفتار سوم : رجم در اسناد حقوق بشر بین المللی
۴–۴ مبحث سوم : صلب و نحوه اجرای آن در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین المللی
۴–۴–۱ گفتار اول : کیفیت اجرای مجازات علیه امنیت و آسایش عمومی (حد محارب)
۴–۴–۲ گفتار دوم : کیفیت اجرای مجازات بدار آویختن یا به صلیب کشیدن محارب
۴–۵ مبحث چهارم : بررسی مجازاتهای جایگزین اعدام
فصل پنجم مجازاتهای بدنی و مجازاتهای سالب و محدود کننده آزادی و نحوه اجرای آنها در حقوق ایران وحقوق بشر اسناد بین المللی
۵–۱ مقدمه
۵–۲ مبحث اول : مجازاتهای بدنی و نحوه اجرای آن ها در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین المللی
۵–۲–۱ گفتار اول : شلاق و اجرای آن در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین المللی
۵–۲–۲ گفتار دوم : قطع اعضا و اجرای آن در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین المللی
۵–۲–۳ گفتار سوم : شکنجه در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین المللی
۵–۳–۲ گفتار دوم : تبعید و اجرای آن در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین المللی
۵–۳–۳ گفتار سوم : سایر موارد محدود کننده آزادی و مجازاتهای ترذیلی (خارکننده)در حقوق ایران و حقوق بشر اسناد بین المللی
نتیجه گیری
منابع:
کلیدواژه ها
- اجرای احکام کیفری
- اعدام