بی احتیاطی
منظور از بی احتیاطی این است که فرد کاری را انجام داده که هر انسان متعارفی به دلیل پیامد ناگوار چنین رفتاری از آن اجتناب میکند؛ مانند رانندگی با سرعت زیاد در خیابان شلوغ. (فعل)[۱] به عبارت دیگر بی احتیاطی عبارت است از ارتکاب عملی که از روی ترک پیش بینی انجام شود که حتما باید آن پیش بینی انجام شده باشد. به بیان دیگر، توقع این امر به صورت عرفا از فاعل عمل میرود ولی وی آن را انجام نمیدهد. بی احتیاطی به معنای عام بی مبالاتی را نیز شامل میگردد.[۲]
در قوانین
بیاحتیاطی یکی از مصادیق مهم تقصیر جزایی است و در قانون مجازات اسلامی که در تبصره ماده ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی به آن تصریح شده است. در تعریف کلی، این مفهوم به انجام رفتاری گفته میشود که یک شخص محتاط نباید مرتکب آن شود؛ بنابراین بیشتر ناظر به فعل مثبت و اقدام خطرناک است، نه ترک فعل. در همین چارچوب، برخی منابع بیمبالاتی را نیز در پیوند با همین حوزه توضیح دادهاند، هرچند میان این دو در برخی موارد تمایز مفهومی قائل میشوند.
با این حال، در بعضی قوانین خاص، از جمله تبصره ماده ۸ قانون راجع به مجازات اخلالگران در صنایع نفت ایران مصوب ۱۳۳۶، میان اصطلاحات «بیمبالاتی» و «غفلت» نوعی جابهجایی دیده میشود؛ بهگونهای که «بیمبالاتی» به اقدام ناروا و «غفلت» به خودداری از اقدام لازم تفسیر شده است. این امر نشان میدهد که در برخی متون قانونی، کاربرد مفاهیم مربوط به تقصیر از دقت کامل برخوردار نبوده و نیازمند ساماندهی و شفافیت بیشتر است..[۳]
منابع
- ↑ نورمحمد صبری. حقوق جزای عمومی (جلد دوم). چاپ 1. مساوات، 1399. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6229148
- ↑ میرمحسن طاهری طاری. آیین دادرسی مالیاتی (بخش دوم) دادرسی اداری مالیاتی. چاپ 1. شهردانش، 1394. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6487092
- ↑ سینا خرّم و عبدالعلی توجّهی، 1404 "معیار و مصادیق تقصیر جزایی و مبانی آن در حقوق کیفری ایران," دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرمشناسی، شماره چهارم