تحلیل شرطیت اجتهاد در امر قضاوت با تأکید بر عنصر قانون
 | |
| عنوان | تحلیل شرطیت اجتهاد در امر قضاوت با تأکید بر عنصر قانون |
|---|---|
| نویسنده | احسان بابایی |
| محور موضوعی | حقوق کیفری |
| سال نشر | ۱۴۰۲ |
| منتشر شده در | نشریه پژوهشنامه حقوق اسلامی |
| دوره | ۲۴ |
| شماره | ۶۰ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
تحلیل شرطیت اجتهاد در امر قضاوت با تأکید بر عنصر قانون عنوان مقاله ای از احسان بابایی است که در شهریور 1402 و شماره 60 فصلنامه علمی پژوهش نامه حقوق اسلامی منتشر شده است.
چکیده
بنا بر قول مشهور فقها «اجتهاد» شرط قضاوت است و در مقابل، برخی دیگر از فقها قضاوت غیرمجتهد را مجاز میشمارند. استدلال هر دو گروه از پشتوانه استناد به کتاب و سنت برخوردار است، اما به نظر میرسد این اشکال بر نحوه استدلال هر دو گروه وارد باشد که در غیاب تحلیل فرایند عملی قضاوت و عنصر جدید قانون مدون صورت گرفته است. تشکیل نظام جمهوری اسلامی ایران و شکلگیری فرایند قانونگذاری طبق موازین شرعی، از تحول موضوع قضاوت حکایت دارد که لازم است شرطیت اجتهاد در این امر در پرتوی چنین تحولی مورد بازبینی و بررسی دوباره قرار گیرد. در مقاله حاضر، ضمن مرور بر استدلالهای رایج فقهی در شرطیت یا عدم شرطیت اجتهاد در قضاوت، به تحلیل فرایند و مراحل آن خواهیم پرداخت و با تأکید بر میزان تأثیرپذیری قانون از احکام شرعی و تدابیر بشری، و همچنین با در نظر گرفتن ماهیت اجتهاد و مقایسه آن با موضوع فصل خصومت و نیز با توجه به برخی بایستههای نظام قضایی مانند وحدت رویه قضایی، در نهایت به استوارسازی دیدگاه طرفداران عدم ضرورت اجتهاد در قضاوت خواهیم پرداخت.